൪൪. അസം

അതിക്കന്തമങ്ഗുലിയോതി വിഗ്ഗഹോ. ദ്വേ അങ്ഗുലിയോ സമാഹടാതി പരവിഗ്ഗഹേനാത്ഥമാഹ, ദ്വേ അങ്ഗുലിയോ പമാണമസ്സാതി വിഗ്ഗഹേനേവം സമാസോ തതോ മത്തപ്പച്ചയേ തഗ്ഘപ്പച്ചയേ വാ തസ്സ ‘‘ലോപോ’’തി (൪-൧൨൩) ഇമിനാ ലോപേ കതേ വിസേസനസമാസാ അകാരോതി ദസ്സേതും ‘കഥ’മിച്ചാദിനാ യം വുത്തം തം ദസ്സേതും ‘അഞ്ഞപദത്ഥേ’ച്ചാദി വുത്തം. സമാസവിധാനം അതോപീതി മത്താദിപ്പച്ചയലോപം കത്വാ ‘‘വിസേസനമേകത്ഥേനേ’’തി (൩-൧൧) സമാസവിധാനാ, അഥ നായമങ്ഗുലിസദ്ദേനേവം സമാസോ, മാനേ പച്ചയലോപവസേന വിനാവ അപ്പച്ചയേന നിട്ഠപ്പത്തീതി മന്ത്വാ ‘അങ്ഗുലസദ്ദോ വാ’ച്ചാദിനാ യം വുത്തിയം വുത്തം തത്ഥ ആസങ്കം വിരചയതി ‘അഥേ’ച്ചാദി. ദ്വങ്ഗുലസദ്ദസ്സ പമാണിനിവത്തനതോ കഥഞ്ചിപി അഞ്ഞപദത്ഥതാ സിയാതി ‘യഥാ തഥാ അഞ്ഞപദത്ഥേ വത്തതൂ’തിവുത്തം. നനു നിരങ്ഗുലന്ത്യാദി സബ്ബമങ്ഗുലസദ്ദേന സാധേതും സക്കാ, തഥാ സതി കിമങ്ഗുലി സദ്ദാ അപ്പച്ചയവിധാനേനേത്യാസങ്കിയ പയോജനന്തരം അപദിസിതുമാഹ- ‘സബ്ബത്ഥേ’ച്ചാദി. അങ്ഗുലിസദ്ദതോ അപ്പച്ചയേ അവിഹിതേ നിരങ്ഗുലിച്ചാദിപി സിയാ തന്നിവത്തനമേത്ഥ പയോജനന്തി ദസ്സേതി ‘അങ്ഗുലിസദ്ദനിവത്തനത്ഥ’ന്തി.