൪൭. തദ

ഇസ്സ അത്തം നിപാതനാ, ദകാരോ പന ‘‘മയദാ സരേ’’തി (൧-൪൪), പദന്തരേനാതിആദീതി ഇമിനാ അഞ്ഞേന പദേന, സാധൂനി ഭവന്തീതി വുത്തി പാഠസ്സ അത്ഥം വത്തും ‘സാധൂനി ഭവന്തീതി നിപാതനതോ’തി ആഹ, തത്ഥ കാരണമാഹ-‘യ’മിച്ചാദി, അപ്പത്തസ്സ പാപനമ്പത്തസ്സ പടിസേധോ ച നിപാതനം, തേസം ഇധ പാഠാതി തേസം തഥാ ഇച്ഛന്താനം ഇധാതി നിപാതസ്സ ഇമസ്മിം തദമിനാദിസുത്തേ പാഠാ, ഉദ്ധസ്സ ഉദൂതി ഉദ്ധം ഖമസ്സാതി അഞ്ഞപദത്ഥസമാസേ ഉദ്ധംഖ ഇതി ഠിതേ ഉദ്ധംസദ്ദസ്സ ഉദുആദേസോ, അസ-ഭോജനേ ഇച്ചസ്മാ ‘‘ക്വചണ’ ഇതി (൫-൪൧) സുത്തേന അണ്പച്ചയേ അസസദ്ദോ നിപ്ഫജ്ജതീതി ആഹ-‘പിസിതമസനാ’തി ‘‘ക്വചണ’’ ഇതി മഹിയം രവതീതി ഠിതേ ഇമിനാവ ഗണനിപാതനേന സമാസേ കതേ മയൂരസദ്ദോ നിപ്ഫജ്ജതീതി ദസ്സേതുമാഹ ‘മഹിസദ്ദസ്സേ’ച്ചാദി, അസ്സ തദമിനാദിഗണസ്സ ആഗതിഗണത്താ ഏവമഞ്ഞേപീതി സമ്ബന്ധോ, വുത്തന്തി പാഠസേസോ. ദീഘനികായാദീസു പഞ്ചസു നികായേസൂതി–

‘‘ദീഘമജ്ഝിമസംയുത്ത, അങ്ഗുത്തരികഖുദ്ദകാ;

നികായാ (പഞ്ച) ഗമ്ഭീരാ, ധമ്മതോ അത്ഥതോചിമേ’’തി.

വുത്തേസു ദീഘാഗമാദീസു പഞ്ചസു നികായേസു, ഞാതബ്ബാതി വണ്ണാ ഗമാദിദ്വാരേന ജാനിതബ്ബാ, പഞ്ചവിധം പഞ്ചപ്പകാരം നിരുത്തമുച്ചതേതി സമ്ബന്ധോ, നിബ്ബചനം നിരുത്തം, നപുംസകേ ഭാവേ ത്തോ, അത്ഥകഥനവാക്യ പുബ്ബകമുച്ചാരണമിച്ചത്ഥോ, തദഭിധായി സത്ഥമപ്യഭിധാനേ-ഭിധേയ്യോ പചാരാ തദത്ഥതായ വാ നിരുത്തമുച്ചതേ, വുത്തനിരുത്തി ലക്ഖണേന…പേ… വേദിതബ്ബാതി ഇമിനാ നിരുത്തസത്ഥേ യേ സദ്ദാ പടിപദം നിപ്ഫാദിയന്തി തേസമിദം സാമഞ്ഞേന നിപ്ഫാദനന്തി ദീപേതി, ദ്വാരേ നിയുത്തോ ദോവാരികോതി ഏത്ഥ ണികേ ദകാരവകാരാനം മജ്ഝേ ഓകാരാഗമോ, ഹിംസിസ്മാതി ‘ഹിംസ-ഹിംസായ’ മിച്ചസ്മാ, അപ്പച്ചയേതി ‘‘സാവകാരകേസ്വ ഘണ്ഘകാ’’തി (൫-൪൪) അപ്പച്ചയേ, നിജകോതി ഏത്ഥ ജകാരസ്സ യകാരേ നിയകോ. അഥ വണ്ണവികാരോതി വുത്തത്താ ജവണ്ണസ്സ യാദേസേ നിയകാദയോ താവ സിജ്ഝന്തു, സുസാനാദയോ കഥം ഛവപദാദിവികാരത്താ സുസാനാദീനന്തി ആഹ ‘പദവികാരോപി’ച്ചാദി. അഞ്ഞഥാ വണ്ണസമുദായാദേസസ്സ വിസുംഗഹണേ ഛബ്ബിതോപത്തിയാ ‘പഞ്ചവിധം നിരുത്ത’ന്തി സങ്ഖ്യാനിയമോ ന യുജ്ജേയ്യാതി ഭാവോ. യോഗോ സമ്ബന്ധോ, തഥാഹിച്ചാദിനാ ധാതുസ്സ അത്ഥാതിസയേന യോഗമ്പാകടീകരോതി, രവനകിരിയാതി സമ്ബന്ധോതി കേകായിതാന്യസദ്ദനകിരിയാഭിസമ്ബന്ധോ. മയൂരോതി ഏത്ഥ രവതി മയൂരരാവേ ഏവ വത്തതേ, ന സാമഞ്ഞേന രവനകിരിയാമത്തേതി ഭാവോ.