൩. ദ്വേദ്വേ

തേതി’ആദോ’തി സത്തമ്യന്തത്താ അപരേ ദ്വേ പരാമസതി, ഹേട്ഠാ വിയാതി ഹേട്ഠാ വുത്തം അത്ഥവസാ വിഭത്തിവിപരിണാമം ഉപമേതി, അതോവ വിഞ്ഞായമാനത്ഥവസേന തേസു’തി വുത്തം, തേസുതി പന നിദ്ധാരണത്തവിവച്ഛായം തമ്പി സമ്ഭവതീതി തേസം വണ്ണാനം മജ്ഝേ ദ്വേദ്വേതി ദ്വിസങ്ഖ്യായ നിദ്ധാരണത്ഥോപി വേദിതബ്ബോ, വിച്ഛായം വുത്തി യസ്സ സോ വിച്ഛാവുത്തി-ദ്വിസദ്ദോ, വിച്ഛാവുത്തിതാ ചാസ്സ സവണ്ണത്തഗുണേന ദ്വിന്നം (‘ബ്യാപിതു) മിട്ഠത്താ, കമേനാവട്ഠിതേതി ഇമിനാ അകാരാദിവണ്ണപ്പബന്ധസ്സ അനാദികാലസിദ്ധം കമസിദ്ധത്തമാഹ. നനു സമാനാ വണ്ണാ സവണ്ണാത്യന്വത്ഥേ സവണ്ണസദ്ദേ സതി കതം രസ്സദീഘാനം സവണ്ണസഞ്ഞാ സിയാ… അസമാനത്താ ഏതേസന്തി, നേതദത്ഥിവണ്ണപ്പബന്ധസ്സ കമസിദ്ധത്താ വചനബലേനേവാസമാനാനമ്പി ഹോതേവാതി, നേവമ്പി വത്തും യുത്തം‘‘ദ്വേദ്വേ സവണ്ണാ’’തി സുത്തസ്സ താദിസസാമത്ഥിയസബ്ഭാവേ [സബ്ഭാവേന (പോത്ഥകേ)] വിസേസകാരണാഭാവാതി ആഹ‘സമാനത്തമ്പനാ’തിആദി. തിട്ഠന്തി ഏത്ഥ വണ്ണാ ചിത്തജത്തേപി അഭിബ്യത്തി വസേനാതി ഠാനം കണ്ഠാദി, തേന കതന്തി സമാസോ, കണ്ഠതാതു ഇതി ചത്തേ പാണ്യങ്ഗത്താ നപുംസകത്തം. പഞ്ചമേഹി വഗ്ഗപഞ്ചമേഹി. അന്തട്ഠാകീതി വഗ്ഗാനമന്തേ തിട്ഠന്തീതി അന്തട്ഠാ, താഹി, യുത്തസ്സാതി ബ്രഹ്മചരിയാ, ഗുയ്ഹ’ന്തിആദീസു യുത്തസ്സ. കേചീതി അനിയമേന വുത്തം, തേ പന–

‘‘ഹകാരോ പഞ്ചമേഹേവ, അന്തട്ഠാഹി ച സംയുതോ;

ഓരസോ ഇതി വിഞ്ഞേയ്യോ, കണ്ഠജോ തദസംയുതോ’’തി വദന്തി.