൨. സംകിണ്ണവഗ്ഗവണ്ണനാ

൭൫൮. പുബ്ബസ്മിം കണ്ഡദ്വയേ ബുദ്ധാദീനി നാമാനി സമാനത്ഥാനി പകരണേന നിബദ്ധാനി, അസ്മിമ്പി കണ്ഡേ സോഭനാദീനി വിസേസനനാമാനി, സമയാദീന്യനേകത്ഥാനി, ചിരസ്സമാദീനി ച അബ്യയാനി പകരണേനേവ നിബദ്ധാനി, ഇദാനി പന പുബ്ബവഗ്ഗേസു വിത്ഥാരഭയാ യേ ന നിബദ്ധാ, തംസങ്ഗഹത്ഥം, തംസമയാനുപാലനത്ഥഞ്ച സംകിണ്ണമാരഭതേ ‘‘ഞേ യ്യ’’മിച്ചാദിനാ. തസ്സത്ഥോ – ഇഹാപി സംകിണ്ണവഗ്ഗേപി ക്വാപി കത്ഥചി ക്രിയാദീസു പച്ചയത്ഥവസേന ആപച്ചയാദീനം ഇത്ഥിലിങ്ഗാദിഭാവജോതകസ്സ സഭാവസ്സ വസേന ലിങ്ഗം ഇത്ഥിലിങ്ഗാദികം ഞേയ്യന്തി. ചകാരേന ഭിയ്യോ രൂപന്തരാദിപരിഗ്ഗഹോപി. ഇഹാതി ച ഉപലക്ഖണം, വഗ്ഗന്തരേസുപി പച്ചയത്ഥവസേന ലിങ്ഗാദിനിച്ഛയസമ്ഭവതോ.

കത്തബ്ബതോ ക്രിയാ, കര കരണേ, ണ്യോ, ഇകാരാഗമോ, അസ്സി, വണ്ണവിപരിയയേ ക്രിയാ, ക്രിയമ്പി, രിരിയപച്ചയേ കിരിയം, കിരിയാപി. രമ്മപച്ചയേ കമ്മം.

തികം ചിത്തോപസമേ. സമു ഉപസമേ,തി, സന്തി. ഥമ്ഹി സമഥോ.അമ്ഹി സമോ.

തികം കായോപസമേ. ദമു ഉപസമേ. ഥമ്ഹി ദമഥോ. തിമ്ഹി ദന്തി. ചിത്തോപസമേപ്യേതേ.

സുദ്ധകമ്മനി വത്തം ഭവതി. വത്ത വത്തനേ, വത്ത സമാദാനേ വാ വത്തം, അസീതിമഹാവത്താദി.

ആസങ്ഗവചനം ആസത്തവചനം സദ്ദസരൂപം പരായണം നാമ വുത്തം, തഞ്ച തീസു. പരം ആയനം ആയത്തോ താണം പരായണം, കമ്മാസത്തോ ഇച്ചത്ഥോ, സാകല്യവചനേ തു പാരായണം, പാരം പരിയന്തം അയന്തി ഗച്ഛന്തി കസ്സചി അനേനാതി പാരായണം, യു, ണത്തം, യഥാ – നാമപാരായണം, ധാതുപാരായണം.

൭൫൯. തികം ദ്വിധാഭാവേ. ഭിദി ദ്വിധാകരണേ, ണോ. ദര വിദാരണേ. ഫുട വികസനേ, ഫുട ഭേദനേ വാ, യു.

ദ്വയം തപ്പനേ. തപ പീണനേ, യു. പീ തപ്പനേ, യു, കിയാദി, നസ്സ ണത്തം. അവനമ്പി, അവ പാലനേ, ദിത്തിയഞ്ച അനേകത്ഥത്താ.

ദ്വയം സാപേ. കുസ അവ്ഹാനേ, ഭേദനേ ച, യു. സന്ജ സങ്ഗേ, അഭിസങ്ഗോ.

തികം യാചനായം. ഭിക്ഖ യാചനേ, യു. യാച യാചനേ. അത്ഥ യാചനേ. അദ്ദനോപ്യത്ര, അദ്ദ ഗതിമ്ഹി, യാചനേ ച.

൭൬൦. നിമിത്തരഹിതം യദിച്ഛാ നാമ, യാ യാ ഇച്ഛാ അധിപ്പായോ യദിച്ഛാ നാമ. സേരിതാപി.

തികം ആപുച്ഛനേ, ആപുച്ഛനഞ്ച ഗമനാഗമനാദിസമയേ സുഹജ്ജ ബന്ധവാദീനമാലിങ്ഗന ചുമ്ബനസ്വാഗതപിയവചനാരോഗ്യപുച്ഛനഗമനാനുഞ്ഞാദിനാ ആനന്ദനം. പുച്ഛ പുച്ഛനേ, ആപുച്ഛനം. നന്ദ സമിദ്ധിയം, ആനന്ദനം. സഭാജ പീതിദസ്സനേസു, സഭാജ പീതിവചനേസു വാ, ചുരാദി, യു, സഭാജനം.

ദ്വയം നയേ. ഞായന്തി യേനാതി ഞായോ, ആകാരന്താനമായോ. ന്യായോപി, നിസ്സേസതോ അയതി യേന ന്യായോ. നീ നയേ, അയാദേസോ, നയോ.

ദ്വയം വുദ്ധിമ്ഹി. ഫാ വുദ്ധിമ്ഹി, ഫായ വുദ്ധിയം വാ, യലോപോ,തി, ഫാതി, നാരിയം. വദ്ധ വദ്ധനേ,തി, ദലോപോ, ധഢഭഹേഹി ധഢാ ച, അസ്സു, വുദ്ധി, വുഡ്ഢിപി.

൭൬൧. കിലമ ഹാസക്ഖയേ, ഥോ, കിലമഥോ. യുമ്ഹി കിലമനം. സൂ പാണിപസവേ, പസവനം പസവോ, തിമ്ഹി പസൂതി.

കസ ഗതിയം ഹിംസായഞ്ച, നിഗ്ഗഹീതാഗമോ, ഉക്കംസോ, കസ വിലേഖനേ വാ. അതിസയോ വുത്തോ. ഭുസാദയോ പമാണാതിസയവസേന വുത്താ, ഉക്കംസോ ഗുണാതിസയവസേന വുത്തോ, അതിസയോ പന ഉഭയവസേനാതി ഉഭയത്ര നിദ്ദിട്ഠാനം ഭേദോ. തികം ജയനേ. ജയനം ജയോ, യു, ജയനം. തിമ്ഹി ജിതി, നാരീ.

൭൬൨. ബന്ധനന്താനി ദ്വേ ദ്വേ നാമാനി. വസ കന്തിയം. കമു കന്തിയം,തി. വിധ വേധനേ, ബ്യഥനേ ച അനേകത്ഥത്താ, അ, ഇകാരസ്സ യാദേസോ, ബ്യധോ, വേധോ. ഗഹ ഉപാദാനേ നിബന്ധനേ ച, ഗഹോ, ഗാഹോ ച. വര ആവരണേ, വരോ. വു സംവരണേ,തി, വുതി. പച പാകേ, ഇത്ഥിയമതിയവോ വാ, അ. പചനം പാകോ, ണോ.

ദ്വയം ആഹ്വാനേ. ഹു ദാനാദനഹബ്യപ്പദാനേസു, ണോ, ഹവോ. തിമ്ഹി ഹുതി. ദ്വയം അനുഭവനേ. വിദ ഞാണേ, ണോ, വേദോ. വിദ വേദനാഖ്യാനനിവാസേസു, ചുരാദി, യു, വേദനം, വാകാരോ വേദനാസദ്ദസ്സ നപുംസകത്താപേക്ഖോ.

൭൬൩. ദ്വയം ധനാദിജാനിയം. ജര വയോഹാനിമ്ഹി, യു, ജീരണം, അസ്സീ. ഹാ ചാഗേ, യു, നദാദി, രസ്സോ, ഹസ്സ ജോ, ജാനി. താ പാലനേ, യു, ണത്തം. ദ്വയം പമാണേ. മാ മാനേ,തി, പമിതി. അമ്ഹി പമാ.

ദ്വയം സംയോഗേ. സിലിസ ആലിങ്ഗനേ. സംപുബ്ബോ ധാ ധാരണേ, ഇ, സന്ധനം സന്ധി. ദ്വയം ഖയേ. ഖി ഖയേ, ണോ, ഇസ്സേ, ഏ അയ, ഖയോ. ചി ചയേ, അപപുബ്ബോ ഖയേ. ദ്വയം സദ്ദേ. രു സദ്ദേ, ണോ, വുദ്ധ്യാദേസോ. രണ സദ്ദേ. അ, രണോ.

൭൬൪. ഗദ ബ്യത്തിയം വാചായം, ണോ, അ ച, നിഗാദോ, നിഗദോ ച. ദ്വയം മദേ. മദ ഉമ്മാദേ, മാദോ, മദോ ച. സി ബന്ധനേ,തി, സിതി.

തികം ആകാരേ. ആകരണം ആകാരോ, അനേകത്ഥത്താ മുഖവങ്കാദ്യങ്ഗവികാരോ വാ, ഇങ്ഗതി ജാനാതീതി വാ യേന ആകാരോ. ഇങ്ഗ ഗമനത്ഥോ, തോ, അ ച, ഇങ്ഗിതം, ഇങ്ഗോ ച. അത്ഥസ്സ ധനസ്സ അപഗമോ വിനാസോ ബ്യയോ നാമ. ബ്യയ ചിത്തസമുസ്സഗ്ഗേ.

൭൬൫. ദ്വയം അന്തരായേ. ചുതിപടിസന്ധീനമന്തരേ അയതീതി അന്തരായോ. പടിപക്ഖവസേന ഊഹതി പവത്തതീതി പച്ചൂഹോ, അഥ വാ കാരിയസിദ്ധി അന്തരം ബ്യവധാനം അയതി ഗമയതീതി അന്തരായോ. പച്ചൂഹന്തി വിനിഹന്തീതി പച്ചൂഹോ.

വികരണം അഞ്ഞഥാ ഭവനന്തി വികാരോ, വികതി ച, കര കരണേ, ണോ,തി ച.

ദ്വയം സഭാവവിഗമേ. സിലിസ ആലിങ്ഗനേ, പവിപുബ്ബോ തംസഭാവവിഗമേ, വിഗതോ ധുരോ സദിസഭാവോ യസ്മാതി വിധുരോ, ‘‘വിധുരം പവിസിലേസേ, ക്ലിവഞ്ച വികലേ തിസൂ’’തി [ചിന്താമണിടീകാ ൨൨.൨൦] രഭസോ. വിധ വിധാനേ വാ, ഉരോ. ദ്വയം ആസനേ. വിസ പവേസനേ, ഉപവേസനം. ആസ ഉപവേസനേ, ആസനം.

൭൬൬. തിപാദം അധിപ്പായേ. ചിത്തമധ്യാഗന്ത്വാ സയതീതി അജ്ഝാസയോ. അനമിപുബ്ബേ ആസയോ. അധിപയതി ചിത്തേതി അധിപ്പായോ, ണോ, പയ ഗമനേ. ചിത്തേ അഭിസന്ധായതീതി അഭിസന്ധി, ദ്വീസു. ഭവതി ചിത്തേതി ഭാവോ, ണോ. അധിമുച്ചനം ചിത്തേ അധിട്ഠാനം അധിമുത്തി, നാരീ. ഛന്ദോ തണ്ഹായമ്പി വുത്തോ.

ദ്വയം ആദീനവേ. ദോസോ പടിഘേ വുത്തോ. ആ ഭുസോ ദീനം വായതി ഗമയതീതി ആദീനവോ, ദീന ദുഗ്ഗതഭാവേ, വോ, വീ ഗമനേ ച.

൭൬൭. ദ്വയം ആനിസംസേ. സംസ ഹിംസാഥുതീസു, ആനിസംസോ അമുഖ്യഫലേ, മുഖ്യഫലേ ച, തഥാ ഗുണോ. ഗുണ പകാസനേ, പകാസേതി കാരണന്തി ഗുണോ, ഗണ സങ്ഖ്യാനേ വാ, അസ്സു, ഗുണോ. ദ്വയം മജ്ഝേ. മജ സുദ്ധിയം, ഝോ. വിപുബ്ബേ വേമജ്ഝം.

ദ്വയം തരുണസൂരിയട്ഠാനേ. അഹസ്സ മജ്ഝോ മജ്ഝഹോ, സോ ഏവ മജ്ഝന്ഹികോ, ഹസ്സ ന്ഹോ [മോഗ്ഗല്ലാന ൩.൧൧൦ സുത്തം പസ്സിതബ്ബം]. അഹസ്സ മജ്ഝോ മജ്ഝന്ഹോ, മജ്ഝന്തോപി. ദ്വയം നാനത്തായം. വിഗതാ മത്താ സദിസപ്പമാണം ഏതേന ഹേതുഭൂതേന വേമത്തം. നാനമേവ നാനതാ, നാനസദ്ദോ പുന്നപുംസകേ, അബ്യയേ തു നാനാ.

൭൬൮. ദ്വയം നിദ്ദാപടിക്ഖേപേ. ജാഗര നിദ്ദക്ഖയേ, ജാഗരമേവ ജാഗരിയോ. ദ്വയം ജലാദീനമവിച്ഛന്നായം സന്തതിയം. വഹതിസ്മാ ണോ, പവാഹോ. വതു ആവത്തനേ,തി, പവത്തി.

തികം വിത്ഥാരേ. അസു ഖേപനേ, ണോ, ബ്യാസോ. പപുബ്ബോ പഞ്ച വിത്ഥാരേ. ഥര സന്ഥരണേ, പാദിപുബ്ബോ ച വിത്ഥാരേ. തികം സംയമേ. യമു ഉപരമേ, ണോ, യാമോ. ഇതരേസു അ.

൭൬൯. ദ്വയം ഗത്താനം മദ്ദനേ. ‘‘സമ്ബാഹനോ’ങ്ഗമദ്ദകോ’’തി വോപാലിതോ, സംപുബ്ബോ വാഹ പയതനേ, മദ്ദനേ വാ, യു. മദ്ദ മദ്ദനേ. ദ്വയം നാനാരമ്മണാദീസു വിസപ്പനേ. സര ഗമനേ, ണ. സപ്പ ഗമനേ, യു, വിസപ്പനം.

ദ്വയം പരിചയേ. ഥു അഭിത്ഥവേ. ചി ചയേ. തികം സങ്ഗമേ. മില സിലേസനേ, ണോ, സകത്ഥേ കോ, മേലകോ. സന്ജ സങ്ഗേ, ണോ. സംപുബ്ബാ ഗമിതോ അ.

൭൭൦. സന്നികട്ഠമ്ഹി സമീപേ സന്നിധിസദ്ദോ, സന്നിധാനം സന്നിധി, പുമേ, ഠപനേപ്യയം. നസ അദസ്സനേ, ണോ. ദിസ പേക്ഖനേ, യു, ദിസ്സാദേസോ, ഇസ്സത്തം.

തികം ധഞ്ഞാദീനം ലവനേ. ലൂ ഛേദനേ, അ. ണമ്ഹി അഭിലാവോ. യുമ്ഹി ലവനം. ദ്വയം ഖണപ്പത്തിയം. പപുബ്ബോ ഥു അഭിത്ഥവേ. സര ഗമനേ, അവസരോ. സമാതി ദ്വേ തുല്യത്ഥാ.

൭൭൧. ചതുക്കം പരിയോസാനേ. സാ തനുകരണേ, യു, ഓസാനം. പരിപുബ്ബോ പരിയോസാനം. ഉക്കംസാതിസയാ പകട്ഠേപ്യുത്താ.

ദ്വയം സണ്ഠാനേ. വിസ പവേസനേ, സന്നിവേസോ. ഠാ ഗതിനിവത്തിയം, യു, സണ്ഠാനം. ദ്വയം അബ്ഭന്തരവാചകം പാടിപദികം. അഥ വാ അഭി ബന്ധനേ, അരോ, ധാത്വത്ഥാനുവത്തകോ അഭി, അബ്ഭന്തരം. അബ്ഭാഭാവേ അന്തരം.

൭൭൨. തികം പാടിഹാരിയേ. ഹി ഗതിമ്ഹി, പടിതോ ഹിസ്സ ഹേരണ ഹീരണ, പാടിഹേരം, പാടിഹീരം. യദാദിനാ ഹാരിയഞ്ച, പാടിഹാരിയം, അഥ വാ പടിപക്ഖേ ഹരതീതി പാടിഹീരം, ണോ, അസ്സീ. ഏകാരാദേസേ പാടിഹേരം. ണ്യമ്ഹി പാടിഹാരിയം, വിഹതുപക്കിലേസേന പച്ചാഹരിതബ്ബം പവത്തേതബ്ബന്തി പാടിഹീരന്തിആദിപി കാതബ്ബം.

ദ്വയം കത്തബ്ബമത്തേ. കരമ്ഹാ രിച്ച, കിച്ചം, അവസ്സം കാതബ്ബേപി. അനീയപച്ചയേ കരണീയം.

ദ്വയം പുപ്ഫാദിനാ ഉദകാദീനം പരിഭാവനേ. സുന്ദരം കരീയതേ യേനാതി സങ്ഖാരോ, ണോ, ഖരാദേസോ. വസ നിവാസേ, യു, വാസനാ, കിലേസാദീനം സത്തിവിസേസേപി. സാ ഹി കുസലാപി അത്ഥി അകുസലാപി അബ്യാകതാപി, തഥാ പഹാതബ്ബാപി അത്ഥി അപ്പഹാതബ്ബാപി. തത്ഥ യാ കുസലാബ്യാകതാ, ന സാ പഹാതബ്ബാ. യാ പന അകുസലാ, സാ സുഖുമതരതായ ഭഗവതോയേവ അരിയമഗ്ഗേന പഹാതബ്ബാ, നാഞ്ഞേസം. ഏവം സന്തേ അരിയാനമ്പി അപായൂപപത്തി സിയാതി? ന സിയാ, സബ്ബേസമേവ അരിയാനം അപായൂപപത്തിഹേതുകായ വാസനായ പഹീനത്താ. ദുവിധാ ഹി അകുസലാ വാസനാ കായവചീപയോഗഹേതുഭൂതാ ച അപായൂപപത്തിഹേതുഭൂതാ ച. തത്ഥ പുരിമാ ഭഗവതോയേവ അരിയമഗ്ഗേന പഹാതബ്ബാ, ഇതരാ സബ്ബേസമ്പി അരിയമഗ്ഗേനാതി, തസ്മാ യം വുത്തം ‘‘ബുദ്ധാവ സവാസനേ കിലേസേ പജഹിതും സക്കോന്തി, നാഞ്ഞേ’’തി, തം കായവചീപയോഗഹേതുഭൂതം വാസനം സന്ധായ വുത്തം, നേതരന്തി നിട്ഠമേത്ഥാവഗന്തബ്ബം.

൭൭൩. തികം ധഞ്ഞാദീനം പൂതകരണേ. പൂ പവനേ, യു. അപച്ചയേ പവോ. ണമ്ഹി നിപ്പാവോ. ദ്വയം തസരേ. തസ ഉബ്ബേഗേ, അരോ. സുത്തേന വേഠനം സുത്തവേഠനം.

ദ്വയം ദുഗ്ഗസഞ്ചാരേ. സങ്കമ്യതേ യേനാതി സങ്കമോ. സഞ്ചരന്തി അനേനാതി സഞ്ചാരോ, ദുഗ്ഗസ്സ സഞ്ചാരോ ദുഗ്ഗസഞ്ചാരോ. ദ്വയം പഠമാരമ്ഭേ. പഠമം കമോ പക്കമോ, ഉപക്കമോ ച.

൭൭൪. തികം പാഠേ. പഠ വിയത്തിയം വാചായം, ണോ, പാഠോ. നിപുബ്ബേ നിപാഠോ, അമ്ഹി നിപഠോ. ദ്വയം അപഹരിതാദിനോ വത്ഥുനോ അന്വേസനേ. ചി ചയേ, ചയനമത്ര അന്വേസനം. മഗ്ഗ അന്വേസനേ, ചുരാദി, യു, ഏതേ ദ്വേ അപുമേ, സംവിക്ഖനംപ്യത്ര.

ചതുക്കം ആലിങ്ഗനേ. ലിങ്ഗ ഗത്യത്ഥോ. സന്ജ സങ്ഗേ. സിലിസ ആലിങ്ഗനേ. ഗുഹ സംവരണേ, യു, പരിരമ്ഭോപ്യത്ര. രമ്ഭ സദ്ദേ.

൭൭൫. ചതുക്കം ആലോകനേ. ലോക ദസ്സനേ. ഝേ ചിന്തായം. ഇക്ഖ ദസ്സനങ്കേസു. ദിസ പേക്ഖനേ, സബ്ബത്ര ഭാവേ യു.

ചതുക്കം നിരാകരണേ. ദിസ പേക്ഖനേ. അസു ഖേപനേ, നിരസനം. പതി ആപുബ്ബോ ഖാകഥനേ. കര കരണേ, ഇത്ഥിയമതിയവോ വാ,തി.

൭൭൬. പഞ്ചകം വിപരിയയേ. വിപരിപുബ്ബോ അസു ഖേപനേ, ണോ, വിപല്ലാസോ. അഞ്ഞേന പകാരേന ഭവനം അഞ്ഞഥാഭാവോ. വിപരിപുബ്ബോ അയ ഗമനേ, വിപരിയയോ. അസു ഖേപനേ, വിപരിയാസോ.

തികം അതിക്കമേ. അതിക്കമനം അതിക്കമോ. അതിക്കമ്മ പതനം അതിപാതോ. അയ ഗമനേ, ഉപച്ചയോ.

സംകിണ്ണവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.