൧൦. ഭരിയാസുത്തം

൬൩. അഥ ഖോ ഭഗവാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. തേന ഖോ പന സമയേന അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിസ്സ നിവേസനേ മനുസ്സാ ഉച്ചാസദ്ദാ മഹാസദ്ദാ ഹോന്തി. അഥ ഖോ അനാഥപിണ്ഡികോ ഗഹപതി യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ അനാഥപിണ്ഡികം ഗഹപതിം ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘കിം നു തേ, ഗഹപതി, നിവേസനേ മനുസ്സാ ഉച്ചാസദ്ദാ മഹാസദ്ദാ കേവട്ടാ മഞ്ഞേ മച്ഛവിലോപേ’’തി? ‘‘അയം, ഭന്തേ, സുജാതാ ഘരസുണ്ഹാ അഡ്ഢകുലാ ആനീതാ. സാ നേവ സസ്സും ആദിയതി, ന സസുരം ആദിയതി, ന സാമികം ആദിയതി, ഭഗവന്തമ്പി ന സക്കരോതി ന ഗരും കരോതി ന മാനേതി ന പൂജേതീ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ സുജാതം ഘരസുണ്ഹം ആമന്തേസി – ‘‘ഏഹി, സുജാതേ’’തി! ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ സുജാതാ ഘരസുണ്ഹാ ഭഗവതോ പടിസ്സുത്വാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ സുജാതം ഘരസുണ്ഹം ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘സത്ത ഖോ ഇമാ, സുജാതേ, പുരിസസ്സ ഭരിയായോ. കതമാ സത്ത? വധകസമാ, ചോരീസമാ, അയ്യസമാ, മാതാസമാ, ഭഗിനീസമാ, സഖീസമാ, ദാസീസമാ. ഇമാ ഖോ, സുജാതേ, സത്ത പുരിസസ്സ ഭരിയായോ. താസം ത്വം കതമാ’’തി? ‘‘ന ഖോ അഹം [നാഹം (സ്യാ.)], ഭന്തേ, ഇമസ്സ ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാമി. സാധു മേ, ഭന്തേ, ഭഗവാ തഥാ ധമ്മം ദേസേതു യഥാഹം ഇമസ്സ ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ വിത്ഥാരേന അത്ഥം ജാനേയ്യ’’ന്തി. ‘‘തേന ഹി, സുജാതേ, സുണാഹി, സാധുകം മനസി കരോഹി; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ സുജാതാ ഘരസുണ്ഹാ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസി. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘പദുട്ഠചിത്താ അഹിതാനുകമ്പിനീ,

അഞ്ഞേസു രത്താ അതിമഞ്ഞതേ പതിം;

ധനേന കീതസ്സ വധായ ഉസ്സുകാ,

യാ ഏവരൂപാ പുരിസസ്സ ഭരിയാ;

‘വധാ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി.

‘‘യം ഇത്ഥിയാ വിന്ദതി സാമികോ ധനം,

സിപ്പം വണിജ്ജഞ്ച കസിം അധിട്ഠഹം;

അപ്പമ്പി തസ്സ അപഹാതുമിച്ഛതി,

യാ ഏവരൂപാ പുരിസസ്സ ഭരിയാ;

‘ചോരീ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി.

‘‘അകമ്മകാമാ അലസാ മഹഗ്ഘസാ,

ഫരുസാ ച ചണ്ഡീ ദുരുത്തവാദിനീ;

ഉട്ഠായകാനം അഭിഭുയ്യ വത്തതി,

യാ ഏവരൂപാ പുരിസസ്സ ഭരിയാ;

‘അയ്യാ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി.

‘‘യാ സബ്ബദാ ഹോതി ഹിതാനുകമ്പിനീ,

മാതാവ പുത്തം അനുരക്ഖതേ പതിം;

തതോ ധനം സമ്ഭതമസ്സ രക്ഖതി,

യാ ഏവരൂപാ പുരിസസ്സ ഭരിയാ;

‘മാതാ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി.

‘‘യഥാപി ജേട്ഠാ ഭഗിനീ കനിട്ഠകാ [കണിട്ഠാ (സീ.), കനിട്ഠാ (സ്യാ.)],

സഗാരവാ ഹോതി സകമ്ഹി സാമികേ;

ഹിരീമനാ ഭത്തുവസാനുവത്തിനീ,

യാ ഏവരൂപാ പുരിസസ്സ ഭരിയാ;‘ഭഗിനീ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി.

‘‘യാചീധ ദിസ്വാന പതിം പമോദതി,

സഖീ സഖാരംവ ചിരസ്സമാഗതം;

കോലേയ്യകാ സീലവതീ പതിബ്ബതാ,

യാ ഏവരൂപാ പുരിസസ്സ ഭരിയാ;

‘സഖീ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി.

‘‘അക്കുദ്ധസന്താ വധദണ്ഡതജ്ജിതാ,

അദുട്ഠചിത്താ പതിനോ തിതിക്ഖതി;

അക്കോധനാ ഭത്തുവസാനുവത്തിനീ,

യാ ഏവരൂപാ പുരിസസ്സ ഭരിയാ;

‘ദാസീ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി.

‘‘യാചീധ ഭരിയാ വധകാതി വുച്ചതി,

‘ചോരീ ച അയ്യാ’തി ച യാ പവുച്ചതി;

ദുസ്സീലരൂപാ ഫരുസാ അനാദരാ,

കായസ്സ ഭേദാ നിരയം വജന്തി താ.

‘‘യാചീധ മാതാ ഭഗിനീ സഖീതി ച,

‘ദാസീ ച ഭരിയാ’തി ച സാ പവുച്ചതി;

സീലേ ഠിതത്താ ചിരരത്തസംവുതാ,

കായസ്സ ഭേദാ സുഗതിം വജന്തി താ’’തി.

‘‘ഇമാ ഖോ, സുജാതേ, സത്ത പുരിസസ്സ ഭരിയായോ. താസം ത്വം കതമാ’’തി? ‘‘അജ്ജതഗ്ഗേ മം, ഭന്തേ, ഭഗവാ ദാസീസമം സാമികസ്സ ഭരിയം ധാരേതൂ’’തി. ദസമം.