൯. ദാനമഹപ്ഫലസുത്തം

൫൨. ഏകം സമയം ഭഗവാ ചമ്പായം വിഹരതി ഗഗ്ഗരായ പോക്ഖരണിയാ തീരേ. അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ചമ്പേയ്യകാ ഉപാസകാ യേന ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ ചമ്പേയ്യകാ ഉപാസകാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ഏതദവോചും – ‘‘ചിരസ്സുതാ നോ, ഭന്തേ [ഭന്തേ സാരിപുത്ത (സീ.)], ഭഗവതോ സമ്മുഖാ ധമ്മീകഥാ. സാധു മയം, ഭന്തേ, ലഭേയ്യാമ ഭഗവതോ സമ്മുഖാ ധമ്മിം കഥം [ഭഗവതോ സന്തികാ ധമ്മിം കഥം (സീ.), ഭഗവതോ ധമ്മിം കഥം (സ്യാ.)] സവനായാ’’തി. ‘‘തേനഹാവുസോ, തദഹുപോസഥേ ആഗച്ഛേയ്യാഥ, അപ്പേവ നാമ ലഭേയ്യാഥ ഭഗവതോ സമ്മുഖാ [ഭഗവതോ സന്തികേ (സ്യാ.)] ധമ്മിം കഥം സവനായാ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ചമ്പേയ്യകാ ഉപാസകാ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ പടിസ്സുത്വാ ഉട്ഠായാസനാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കമിംസു.

അഥ ഖോ ചമ്പേയ്യകാ ഉപാസകാ തദഹുപോസഥേ യേനായസ്മാ സാരിപുത്തോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠംസു. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ തേഹി ചമ്പേയ്യകേഹി ഉപാസകേഹി സദ്ധിം യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘സിയാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഇധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം ന മഹപ്ഫലം ഹോതി ന മഹാനിസംസം; സിയാ പന, ഭന്തേ, ഇധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം മഹപ്ഫലം ഹോതി മഹാനിസംസ’’ന്തി? ‘‘സിയാ, സാരിപുത്ത, ഇധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം ന മഹപ്ഫലം ഹോതി ന മഹാനിസംസം; സിയാ പന, സാരിപുത്ത, ഇധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം മഹപ്ഫലം ഹോതി മഹാനിസംസ’’ന്തി. ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു കോ പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം ന മഹപ്ഫലം ഹോതി ന മഹാനിസംസം; കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു കോ പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം മഹപ്ഫലം ഹോതി മഹാനിസംസ’’ന്തി?

‘‘ഇധ, സാരിപുത്ത, ഏകച്ചോ സാപേഖോ [സാപേക്ഖോ (സ്യാ.)] ദാനം ദേതി, പതിബദ്ധചിത്തോ [പതിബന്ധചിത്തോ (ക.)] ദാനം ദേതി, സന്നിധിപേഖോ ദാനം ദേതി, ‘ഇമം പേച്ച പരിഭുഞ്ജിസ്സാമീ’തി ദാനം ദേതി. സോ തം ദാനം ദേതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. തം കിം മഞ്ഞസി, സാരിപുത്ത, ദദേയ്യ ഇധേകച്ചോ ഏവരൂപം ദാന’’ന്തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’.

‘‘തത്ര, സാരിപുത്ത, യ്വായം സാപേഖോ ദാനം ദേതി, പതിബദ്ധചിത്തോ ദാനം ദേതി, സന്നിധിപേഖോ ദാനം ദേതി, ‘ഇമം പേച്ച പരിഭുഞ്ജിസ്സാമീ’തി ദാനം ദേതി. സോ തം ദാനം ദത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ചാതുമഹാരാജികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. സോ തം കമ്മം ഖേപേത്വാ തം ഇദ്ധിം തം യസം തം ആധിപച്ചം ആഗാമീ ഹോതി ആഗന്താ ഇത്ഥത്തം.

‘‘ഇധ പന, സാരിപുത്ത, ഏകച്ചോ ന ഹേവ ഖോ സാപേഖോ ദാനം ദേതി, ന പതിബദ്ധചിത്തോ ദാനം ദേതി, ന സന്നിധിപേഖോ ദാനം ദേതി, ന ‘ഇമം പേച്ച പരിഭുഞ്ജിസ്സാമീ’തി ദാനം ദേതി; അപി ച ഖോ ‘സാഹു ദാന’ന്തി ദാനം ദേതി…പേ… നപി ‘സാഹു ദാന’ന്തി ദാനം ദേതി; അപി ച ഖോ ‘ദിന്നപുബ്ബം കതപുബ്ബം പിതുപിതാമഹേഹി ന അരഹാമി പോരാണം കുലവംസം ഹാപേതു’ന്തി ദാനം ദേതി…പേ… നപി ‘ദിന്നപുബ്ബം കതപുബ്ബം പിതുപിതാമഹേഹി ന അരഹാമി പോരാണം കുലവംസം ഹാപേതു’ന്തി ദാനം ദേതി; അപി ച ഖോ ‘അഹം പചാമി, ഇമേ ന പചന്തി, നാരഹാമി പചന്തോ അപചന്താനം ദാനം അദാതു’ന്തി ദാനം ദേതി…പേ… നപി ‘അഹം പചാമി, ഇമേ ന പചന്തി, നാരഹാമി പചന്തോ അപചന്താനം ദാനം അദാതു’ന്തി ദാനം ദേതി; അപി ച ഖോ ‘യഥാ തേസം പുബ്ബകാനം ഇസീനം താനി മഹായഞ്ഞാനി അഹേസും, സേയ്യഥിദം – അട്ഠകസ്സ വാമകസ്സ വാമദേവസ്സ വേസ്സാമിത്തസ്സ യമദഗ്ഗിനോ അങ്ഗീരസസ്സ ഭാരദ്വാജസ്സ വാസേട്ഠസ്സ കസ്സപസ്സ ഭഗുനോ, ഏവം മേ അയം ദാനസംവിഭാഗോ ഭവിസ്സതീ’തി ദാനം ദേതി…പേ… നപി ‘യഥാ തേസം പുബ്ബകാനം ഇസീനം താനി മഹായഞ്ഞാനി അഹേസും, സേയ്യഥിദം – അട്ഠകസ്സ വാമകസ്സ വാമദേവസ്സ വേസ്സാമിത്തസ്സ യമദഗ്ഗിനോ അങ്ഗീരസസ്സ ഭാരദ്വാജസ്സ വാസേട്ഠസ്സ കസ്സപസ്സ ഭഗുനോ, ഏവം മേ അയം ദാനസംവിഭാഗോ ഭവിസ്സതീ’തി ദാനം ദേതി; അപി ച ഖോ ‘ഇമം മേ ദാനം ദദതോ ചിത്തം പസീദതി, അത്തമനതാ സോമനസ്സം ഉപജായതീ’തി ദാനം ദേതി…പേ… നപി ‘ഇമം മേ ദാനം ദദതോ ചിത്തം പസീദതി, അത്തമനതാ സോമനസ്സം ഉപജായതീ’തി ദാനം ദേതി; അപി ച ഖോ ചിത്താലങ്കാരചിത്തപരിക്ഖാരം ദാനം ദേതി. സോ തം ദാനം ദേതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. തം കിം മഞ്ഞസി, സാരിപുത്ത, ദദേയ്യ ഇധേകച്ചോ ഏവരൂപം ദാന’’ന്തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’.

‘‘തത്ര, സാരിപുത്ത, യ്വായം ന ഹേവ [നഹേവ ഖോ (സീ. സ്യാ.)] സാപേഖോ ദാനം ദേതി; ന പതിബദ്ധചിത്തോ ദാനം ദേതി; ന സന്നിധിപേഖോ ദാനം ദേതി; ന ‘ഇമം പേച്ച പരിഭുഞ്ജിസ്സാമീ’തി ദാനം ദേതി; നപി ‘സാഹു ദാന’ന്തി ദാനം ദേതി; നപി ‘ദിന്നപുബ്ബം കതപുബ്ബം പിതുപിതാമഹേഹി ന അരഹാമി പോരാണം കുലവംസം ഹാപേതു’ന്തി ദാനം ദേതി; നപി ‘അഹം പചാമി, ഇമേ ന പചന്തി, നാരഹാമി പചന്തോ അപചന്താനം ദാനം അദാതു’ന്തി ദാനം ദേതി; നപി ‘യഥാ തേസം പുബ്ബകാനം ഇസീനം താനി മഹായഞ്ഞാനി അഹേസും, സേയ്യഥിദം – അട്ഠകസ്സ വാമകസ്സ വാമദേവസ്സ വേസ്സാമിത്തസ്സ യമദഗ്ഗിനോ അങ്ഗീരസസ്സ ഭാരദ്വാജസ്സ വാസേട്ഠസ്സ കസ്സപസ്സ ഭഗുനോ, ഏവം മേ അയം ദാനസംവിഭാഗോ ഭവിസ്സതീ’തി ദാനം ദേതി; നപി ‘ഇമം മേ ദാനം ദദതോ ചിത്തം പസീദതി, അത്തമനതാ സോമനസ്സം ഉപജായതീ’തി ദാനം ദേതി; അപി ച ഖോ ചിത്താലങ്കാരചിത്തപരിക്ഖാരം ദാനം ദേതി. സോ തം ദാനം ദത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ബ്രഹ്മകായികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. സോ തം കമ്മം ഖേപേത്വാ തം ഇദ്ധിം തം യസം തം ആധിപച്ചം അനാഗാമീ ഹോതി അനാഗന്താ ഇത്ഥത്തം. അയം ഖോ, സാരിപുത്ത, ഹേതു അയം പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം ന മഹപ്ഫലം ഹോതി ന മഹാനിസംസം. അയം പന, സാരിപുത്ത, ഹേതു അയം പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചസ്സ താദിസംയേവ ദാനം ദിന്നം മഹപ്ഫലം ഹോതി മഹാനിസംസ’’ന്തി. നവമം.