൮. സംയോഗസുത്തം

൫൧. ‘‘സംയോഗവിസംയോഗം വോ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മപരിയായം ദേസേസ്സാമി. തം സുണാഥ…പേ… കതമോ ച സോ, ഭിക്ഖവേ, സംയോഗോ വിസംയോഗോ ധമ്മപരിയായോ?

‘‘ഇത്ഥീ, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝത്തം ഇത്ഥിന്ദ്രിയം മനസി കരോതി – ഇത്ഥികുത്തം ഇത്ഥാകപ്പം ഇത്ഥിവിധം ഇത്ഥിച്ഛന്ദം ഇത്ഥിസ്സരം ഇത്ഥാലങ്കാരം. സാ തത്ഥ രജ്ജതി തത്രാഭിരമതി. സാ തത്ഥ രത്താ തത്രാഭിരതാ ബഹിദ്ധാ പുരിസിന്ദ്രിയം മനസി കരോതി – പുരിസകുത്തം പുരിസാകപ്പം പുരിസവിധം പുരിസച്ഛന്ദം പുരിസസ്സരം പുരിസാലങ്കാരം. സാ തത്ഥ രജ്ജതി തത്രാഭിരമതി. സാ തത്ഥ രത്താ തത്രാഭിരതാ ബഹിദ്ധാ സംയോഗം ആകങ്ഖതി. യഞ്ചസ്സാ സംയോഗപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി സുഖം സോമനസ്സം തഞ്ച ആകങ്ഖതി. ഇത്ഥത്തേ, ഭിക്ഖവേ, അഭിരതാ സത്താ പുരിസേസു സംയോഗം ഗതാ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥീ ഇത്ഥത്തം നാതിവത്തതി.

‘‘പുരിസോ, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝത്തം പുരിസിന്ദ്രിയം മനസി കരോതി – പുരിസകുത്തം പുരിസാകപ്പം പുരിസവിധം പുരിസച്ഛന്ദം പുരിസസ്സരം പുരിസാലങ്കാരം. സോ തത്ഥ രജ്ജതി തത്രാഭിരമതി. സോ തത്ഥ രത്തോ തത്രാഭിരതോ ബഹിദ്ധാ ഇത്ഥിന്ദ്രിയം മനസി കരോതി – ഇത്ഥികുത്തം ഇത്ഥാകപ്പം ഇത്ഥിവിധം ഇത്ഥിച്ഛന്ദം ഇത്ഥിസ്സരം ഇത്ഥാലങ്കാരം. സോ തത്ഥ രജ്ജതി തത്രാഭിരമതി. സോ തത്ഥ രത്തോ തത്രാഭിരതോ ബഹിദ്ധാ സംയോഗം ആകങ്ഖതി. യഞ്ചസ്സ സംയോഗപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി സുഖം സോമനസ്സം തഞ്ച ആകങ്ഖതി. പുരിസത്തേ, ഭിക്ഖവേ, അഭിരതാ സത്താ ഇത്ഥീസു സംയോഗം ഗതാ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുരിസോ പുരിസത്തം നാതിവത്തതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സംയോഗോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, വിസംയോഗോ ഹോതി? ഇത്ഥീ, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝത്തം ഇത്ഥിന്ദ്രിയം ന മനസി കരോതി – ഇത്ഥികുത്തം ഇത്ഥാകപ്പം ഇത്ഥിവിധം ഇത്ഥിച്ഛന്ദം ഇത്ഥിസ്സരം ഇത്ഥാലങ്കാരം. സാ തത്ഥ ന രജ്ജതി, സാ തത്ര നാഭിരമതി. സാ തത്ഥ അരത്താ തത്ര അനഭിരതാ ബഹിദ്ധാ പുരിസിന്ദ്രിയം ന മനസി കരോതി – പുരിസകുത്തം പുരിസാകപ്പം പുരിസവിധം പുരിസച്ഛന്ദം പുരിസസ്സരം പുരിസാലങ്കാരം. സാ തത്ഥ ന രജ്ജതി, തത്ര നാഭിരമതി. സാ തത്ഥ അരത്താ തത്ര അനഭിരതാ ബഹിദ്ധാ സംയോഗം നാകങ്ഖതി. യഞ്ചസ്സാ സംയോഗപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി സുഖം സോമനസ്സം തഞ്ച നാകങ്ഖതി. ഇത്ഥത്തേ, ഭിക്ഖവേ, അനഭിരതാ സത്താ പുരിസേസു വിസംയോഗം ഗതാ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥീ ഇത്ഥത്തം അതിവത്തതി.

‘‘പുരിസോ, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝത്തം പുരിസിന്ദ്രിയം ന മനസി കരോതി – പുരിസകുത്തം പുരിസാകപ്പം പുരിസവിധം പുരിസച്ഛന്ദം പുരിസസ്സരം പുരിസാലങ്കാരം. സോ തത്ഥ ന രജ്ജതി, സോ തത്ര നാഭിരമതി. സോ തത്ഥ അരത്തോ തത്ര അനഭിരതോ ബഹിദ്ധാ ഇത്ഥിന്ദ്രിയം ന മനസി കരോതി – ഇത്ഥികുത്തം ഇത്ഥാകപ്പം ഇത്ഥിവിധം ഇത്ഥിച്ഛന്ദം ഇത്ഥിസ്സരം ഇത്ഥാലങ്കാരം. സോ തത്ഥ ന രജ്ജതി, തത്ര നാഭിരമതി. സോ തത്ഥ അരത്തോ തത്ര അനഭിരതോ ബഹിദ്ധാ സംയോഗം നാകങ്ഖതി. യഞ്ചസ്സ സംയോഗപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി സുഖം സോമനസ്സം തഞ്ച നാകങ്ഖതി. പുരിസത്തേ, ഭിക്ഖവേ, അനഭിരതാ സത്താ ഇത്ഥീസു വിസംയോഗം ഗതാ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുരിസോ പുരിസത്തം അതിവത്തതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വിസംയോഗോ ഹോതി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സംയോഗോ വിസംയോഗോ ധമ്മപരിയായോ’’തി. അട്ഠമം.