൭. മജ്ഝേസുത്തം

൬൧. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ ബാരാണസിയം വിഹരതി ഇസിപതനേ മിഗദായേ. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാനം ഥേരാനം ഭിക്ഖൂനം പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താനം മണ്ഡലമാളേ സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘‘വുത്തമിദം, ആവുസോ, ഭഗവതാ പാരായനേ മേത്തേയ്യപഞ്ഹേ –

[ചൂളനി. തിസ്സമിത്തേയ്യമാണവപുച്ഛാ ൬൭] ‘‘യോ ഉഭോന്തേ വിദിത്വാന, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി [ന ലിമ്പതി (ക.)];

തം ബ്രൂമി മഹാപുരിസോതി, സോധ സിബ്ബിനി [സിബ്ബനി (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] മച്ചഗാ’’തി.

‘‘കതമോ നു ഖോ, ആവുസോ, ഏകോ അന്തോ, കതമോ ദുതിയോ അന്തോ, കിം മജ്ഝേ, കാ സിബ്ബിനീ’’തി? ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘ഫസ്സോ ഖോ, ആവുസോ, ഏകോ അന്തോ, ഫസ്സസമുദയോ ദുതിയോ അന്തോ, ഫസ്സനിരോധോ മജ്ഝേ, തണ്ഹാ സിബ്ബിനീ; തണ്ഹാ ഹി നം സിബ്ബതി തസ്സ തസ്സേവ ഭവസ്സ അഭിനിബ്ബത്തിയാ. ഏത്താവതാ ഖോ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനാതി, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനാതി, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനന്തോ [അഭിജാനിത്വാ (ക.)] പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനന്തോ [പരിജാനിത്വാ (ക.)] ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘അതീതം ഖോ, ആവുസോ, ഏകോ അന്തോ, അനാഗതം ദുതിയോ അന്തോ, പച്ചുപ്പന്നം മജ്ഝേ, തണ്ഹാ സിബ്ബിനീ; തണ്ഹാ ഹി നം സിബ്ബതി തസ്സ തസ്സേവ ഭവസ്സ അഭിനിബ്ബത്തിയാ. ഏത്താവതാ ഖോ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനാതി, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനാതി, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനന്തോ, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനന്തോ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘സുഖാ, ആവുസോ, വേദനാ ഏകോ അന്തോ, ദുക്ഖാ വേദനാ ദുതിയോ അന്തോ, അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ മജ്ഝേ, തണ്ഹാ സിബ്ബിനീ; തണ്ഹാ ഹി നം സിബ്ബതി തസ്സ തസ്സേവ ഭവസ്സ അഭിനിബ്ബത്തിയാ. ഏത്താവതാ ഖോ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനാതി, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനാതി, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനന്തോ, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനന്തോ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘നാമം ഖോ, ആവുസോ, ഏകോ അന്തോ, രൂപം ദുതിയോ അന്തോ, വിഞ്ഞാണം മജ്ഝേ, തണ്ഹാ സിബ്ബിനീ; തണ്ഹാ ഹി നം സിബ്ബതി തസ്സ തസ്സേവ ഭവസ്സ അഭിനിബ്ബത്തിയാ. ഏത്താവതാ ഖോ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനാതി, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനാതി, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനന്തോ പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനന്തോ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘ഛ ഖോ, ആവുസോ, അജ്ഝത്തികാനി ആയതനാനി ഏകോ അന്തോ, ഛ ബാഹിരാനി ആയതനാനി ദുതിയോ അന്തോ, വിഞ്ഞാണം മജ്ഝേ, തണ്ഹാ സിബ്ബിനീ; തണ്ഹാ ഹി നം സിബ്ബതി തസ്സ തസ്സേവ ഭവസ്സ അഭിനിബ്ബത്തിയാ. ഏത്താവതാ ഖോ ആവുസോ, ഭിക്ഖു അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനാതി, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനാതി, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനന്തോ പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനന്തോ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘സക്കായോ ഖോ, ആവുസോ, ഏകോ അന്തോ, സക്കായസമുദയോ ദുതിയോ അന്തോ, സക്കായനിരോധോ മജ്ഝേ, തണ്ഹാ സിബ്ബിനീ; തണ്ഹാ ഹി നം സിബ്ബതി തസ്സ തസ്സേവ ഭവസ്സ അഭിനിബ്ബത്തിയാ. ഏത്താവതാ ഖോ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനാതി, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനാതി, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനന്തോ പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനന്തോ [സബ്ബത്ഥപി ഏവമേവ ദിസ്സതി] ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘ബ്യാകതം ഖോ, ആവുസോ, അമ്ഹേഹി സബ്ബേഹേവ യഥാസകം പടിഭാനം. ആയാമാവുസോ, യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിസ്സാമ; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസ്സാമ. യഥാ നോ ഭഗവാ ബ്യാകരിസ്സതി തഥാ നം ധാരേസ്സാമാ’’തി. ‘‘ഏവമാവുസോ’’തി ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പച്ചസ്സോസും. അഥ ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ യാവതകോ അഹോസി സബ്ബേഹേവ സദ്ധിം കഥാസല്ലാപോ, തം സബ്ബം ഭഗവതോ ആരോചേസും. ‘‘കസ്സ നു ഖോ, ഭന്തേ, സുഭാസിത’’ന്തി? ‘‘സബ്ബേസം വോ, ഭിക്ഖവേ, സുഭാസിതം പരിയായേന, അപി ച യം മയാ സന്ധായ ഭാസിതം പാരായനേ മേത്തേയ്യപഞ്ഹേ –

‘‘യോ ഉഭോന്തേ വിദിത്വാന, മജ്ഝേ മന്താ ന ലിപ്പതി;

തം ബ്രൂമി മഹാപുരിസോതി, സോധ സിബ്ബിനിമച്ചഗാ’’തി.

‘‘തം സുണാഥ, സാധുകം മനസി കരോഥ; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘ഫസ്സോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഏകോ അന്തോ, ഫസ്സസമുദയോ ദുതിയോ അന്തോ, ഫസ്സനിരോധോ മജ്ഝേ, തണ്ഹാ സിബ്ബിനീ; തണ്ഹാ ഹി നം സിബ്ബതി തസ്സ തസ്സേവ ഭവസ്സ അഭിനിബ്ബത്തിയാ. ഏത്താവതാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനാതി, പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനാതി, അഭിഞ്ഞേയ്യം അഭിജാനന്തോ പരിഞ്ഞേയ്യം പരിജാനന്തോ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖസ്സന്തകരോ ഹോതീ’’തി. സത്തമം.