൧൦. സീഹനാദസുത്തം
൬൪. [മ. നി. ൧.൧൪൮; വിഭ. ൭൬൦; അ. നി. ൧൦.൨൧; പടി. മ. ൨.൪൪] ‘‘ഛയിമാനി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലാനി, യേഹി ബലേഹി സമന്നാഗതോ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി. കതമാനി ഛ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ഝാനവിമോക്ഖസമാധിസമാപത്തീനം സംകിലേസം വോദാനം വുട്ഠാനം യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ…പേ… ഇദമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി, സേയ്യഥിദം – ഏകമ്പി ജാതിം, ദ്വേപി ജാതിയോ…പേ… ഇതി സാകാരം സഉദ്ദേസം അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി. യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി, സേയ്യഥിദം – ഏകമ്പി ജാതിം, ദ്വേപി ജാതിയോ…പേ… ഇതി സാകാരം സഉദ്ദേസം അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി. ഇദമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ വിസുദ്ധേന അതിക്കന്തമാനുസകേന…പേ… യഥാകമ്മൂപഗേ സത്തേ പജാനാതി. യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ വിസുദ്ധേന അതിക്കന്തമാനുസകേന…പേ… യഥാകമ്മൂപഗേ സത്തേ പജാനാതി, ഇദമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ആസവാനം ഖയാ…പേ… സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ആസവാനം ഖയാ…പേ… സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, ഇദമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഛ തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലാനി, യേഹി ബലേഹി സമന്നാഗതോ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.
‘‘തത്ര ചേ, ഭിക്ഖവേ, പരേ തഥാഗതം ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം ഞാണേന ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി. യഥാ യഥാ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം ഞാണം വിദിതം തഥാ തഥാ തേസം തഥാഗതോ ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം ഞാണേന പഞ്ഹം പുട്ഠോ ബ്യാകരോതി.
‘‘തത്ര ചേ, ഭിക്ഖവേ, പരേ തഥാഗതം അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം ഞാണേന ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി. യഥാ യഥാ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം ഞാണം വിദിതം തഥാ തഥാ തേസം തഥാഗതോ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം ഞാണേന പഞ്ഹം പുട്ഠോ ബ്യാകരോതി.
‘‘തത്ര ചേ, ഭിക്ഖവേ, പരേ തഥാഗതം ഝാനവിമോക്ഖസമാധിസമാപത്തീനം സംകിലേസം വോദാനം വുട്ഠാനം യഥാഭൂതം ഞാണേന ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി. യഥാ യഥാ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ ഝാനവിമോക്ഖസമാധിസമാപത്തീനം സംകിലേസം വോദാനം വുട്ഠാനം യഥാഭൂതം ഞാണം വിദിതം, തഥാ തഥാ തേസം തഥാഗതോ ഝാനവിമോക്ഖസമാധിസമാപത്തീനം സംകിലേസം വോദാനം വുട്ഠാനം യഥാഭൂതം ഞാണേന പഞ്ഹം പുട്ഠോ ബ്യാകരോതി.
‘‘തത്ര ചേ, ഭിക്ഖവേ, പരേ തഥാഗതം പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിം യഥാഭൂതം ഞാണേന ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി. യഥാ യഥാ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിം യഥാഭൂതം ഞാണം വിദിതം, തഥാ തഥാ തേസം തഥാഗതോ പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിം യഥാഭൂതം ഞാണേന പഞ്ഹം പുട്ഠോ ബ്യാകരോതി.
‘‘തത്ര ചേ, ഭിക്ഖവേ, പരേ തഥാഗതം സത്താനം ചുതൂപപാതം യഥാഭൂതം ഞാണേന ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി. യഥാ യഥാ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ സത്താനം ചുതൂപപാതം യഥാഭൂതം ഞാണം വിദിതം, തഥാ തഥാ തേസം തഥാഗതോ സത്താനം ചുതൂപപാതം യഥാഭൂതം ഞാണേന പഞ്ഹം പുട്ഠോ ബ്യാകരോതി.
‘‘തത്ര ചേ, ഭിക്ഖവേ, പരേ തഥാഗതം ആസവാനം ഖയാ…പേ… യഥാഭൂതം ഞാണേന ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി. യഥാ യഥാ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ ആസവാനം ഖയാ…പേ… യഥാഭൂതം ഞാണം വിദിതം, തഥാ തഥാ തേസം തഥാഗതോ ആസവാനം ഖയാ…പേ… യഥാഭൂതം ഞാണേന പഞ്ഹം പുട്ഠോ ബ്യാകരോതി.
‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യമ്പിദം [യമിദം (സീ. പീ.), യദിദം (ക.)] ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം ഞാണം തമ്പി സമാഹിതസ്സ വദാമി നോ അസമാഹിതസ്സ. യമ്പിദം [യദിദം (ക.)] അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം ഞാണം തമ്പി സമാഹിതസ്സ വദാമി നോ അസമാഹിതസ്സ. യമ്പിദം [യദിദം (ക.)] ഝാനവിമോക്ഖസമാധിസമാപത്തീനം സംകിലേസം വോദാനം വുട്ഠാനം യഥാഭൂതം ഞാണം തമ്പി സമാഹിതസ്സ വദാമി നോ അസമാഹിതസ്സ. യമ്പിദം [യദിദം (ക.)] പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിം യഥാഭൂതം ഞാണം തമ്പി സമാഹിതസ്സ വദാമി നോ അസമാഹിതസ്സ. യമ്പിദം [യദിദം (ക.)] സത്താനം ചുതൂപപാതം യഥാഭൂതം ഞാണം തമ്പി സമാഹിതസ്സ വദാമി നോ അസമാഹിതസ്സ. യമ്പിദം [യദിദം (ക.)] ആസവാനം ഖയാ…പേ… യഥാഭൂതം ഞാണം തമ്പി സമാഹിതസ്സ വദാമി നോ അസമാഹിതസ്സ. ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സമാധി മഗ്ഗോ, അസമാധി കുമ്മഗ്ഗോ’’തി. ദസമം.
മഹാവഗ്ഗോ ഛട്ഠോ. [പഠമോ (സ്യാ. ക.)]