(൨൨) ൨. അക്കോസകവഗ്ഗോ
൧. അക്കോസകസുത്തം
൨൧൧. ‘‘യോ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അക്കോസകപരിഭാസകോ അരിയൂപവാദീ സബ്രഹ്മചാരീനം, തസ്സ പഞ്ച ആദീനവാ പാടികങ്ഖാ. കതമേ പഞ്ച? പാരാജികോ വാ ഹോതി ഛിന്നപരിപന്ഥോ [ഛിന്നപരിബന്ധോ (ക.)], അഞ്ഞതരം വാ സംകിലിട്ഠം ആപത്തിം ആപജ്ജതി, ബാള്ഹം വാ രോഗാതങ്കം ഫുസതി, സമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. യോ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അക്കോസകപരിഭാസകോ അരിയൂപവാദീ സബ്രഹ്മചാരീനം, തസ്സ ഇമേ പഞ്ച ആദീനവാ പാടികങ്ഖാ’’തി. പഠമം.
൨. ഭണ്ഡനകാരകസുത്തം
൨൧൨. ‘‘യോ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഭണ്ഡനകാരകോ കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ, തസ്സ പഞ്ച ആദീനവാ പാടികങ്ഖാ. കതമേ പഞ്ച? അനധിഗതം നാധിഗച്ഛതി, അധിഗതാ [അധിഗതം (സബ്ബത്ഥ)] പരിഹായതി, പാപകോ കിത്തിസദ്ദോ അബ്ഭുഗ്ഗച്ഛതി, സമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. യോ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഭണ്ഡനകാരകോ കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ, തസ്സ ഇമേ പഞ്ച ആദീനവാ പാടികങ്ഖാ’’തി. ദുതിയം.
൩. സീലസുത്തം
൨൧൩. [മഹാവ. ൨൦൯; ദീ. നി. ൩.൩൧൬] ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപത്തിയാ. കതമേ പഞ്ച? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ദുസ്സീലോ സീലവിപന്നോ പമാദാധികരണം മഹതിം ഭോഗജാനിം നിഗച്ഛതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, പഠമോ ആദീനവോ ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപത്തിയാ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപന്നസ്സ പാപകോ കിത്തിസദ്ദോ അബ്ഭുഗ്ഗച്ഛതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, ദുതിയോ ആദീനവോ ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപത്തിയാ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ദുസ്സീലോ സീലവിപന്നോ യഞ്ഞദേവ പരിസം ഉപസങ്കമതി – യദി ഖത്തിയപരിസം, യദി ബ്രാഹ്മണപരിസം, യദി ഗഹപതിപരിസം, യദി സമണപരിസം – അവിസാരദോ ഉപസങ്കമതി മങ്കുഭൂതോ. അയം, ഭിക്ഖവേ, തതിയോ ആദീനവോ ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപത്തിയാ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ദുസ്സീലോ സീലവിപന്നോ സമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, ചതുത്ഥോ ആദീനവോ ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപത്തിയാ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ദുസ്സീലോ സീലവിപന്നോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചമോ ആദീനവോ ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപത്തിയാ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ ദുസ്സീലസ്സ സീലവിപത്തിയാ.
‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആനിസംസാ സീലവതോ സീലസമ്പദായ. കതമേ പഞ്ച? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സീലവാ സീലസമ്പന്നോ അപ്പമാദാധികരണം മഹന്തം ഭോഗക്ഖന്ധം അധിഗച്ഛതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, പഠമോ ആനിസംസോ സീലവതോ സീലസമ്പദായ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, സീലവതോ സീലസമ്പന്നസ്സ കല്യാണോ കിത്തിസദ്ദോ അബ്ഭുഗ്ഗച്ഛതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, ദുതിയോ ആനിസംസോ സീലവതോ സീലസമ്പദായ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, സീലവാ സീലസമ്പന്നോ യഞ്ഞദേവ പരിസം ഉപസങ്കമതി – യദി ഖത്തിയപരിസം, യദി ബ്രാഹ്മണപരിസം, യദി ഗഹപതിപരിസം, യദി സമണപരിസം – വിസാരദോ ഉപസങ്കമതി അമങ്കുഭൂതോ. അയം ഭിക്ഖവേ, തതിയോ ആനിസംസോ സീലവതോ സീലസമ്പദായ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, സീലവാ സീലസമ്പന്നോ അസമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, ചതുത്ഥോ ആനിസംസോ സീലവതോ സീലസമ്പദായ.
‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, സീലവാ സീലസമ്പന്നോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി. അയം, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചമോ ആനിസംസോ സീലവതോ സീലസമ്പദായ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആനിസംസാ സീലവതോ സീലസമ്പദായാ’’തി. തതിയം.
൪. ബഹുഭാണിസുത്തം
൨൧൪. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ ബഹുഭാണിസ്മിം പുഗ്ഗലേ. കതമേ പഞ്ച? മുസാ ഭണതി, പിസുണം ഭണതി, ഫരുസം ഭണതി, സമ്ഫപ്പലാപം ഭണതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ ബഹുഭാണിസ്മിം പുഗ്ഗലേ.
‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആനിസംസാ മന്തഭാണിസ്മിം പുഗ്ഗലേ. കതമേ പഞ്ച? ന മുസാ ഭണതി, ന പിസുണം ഭണതി, ന ഫരുസം ഭണതി, ന സമ്ഫപ്പലാപം ഭണതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആനിസംസാ മന്തഭാണിസ്മിം പുഗ്ഗലേ’’തി. ചതുത്ഥം.
൫. പഠമഅക്ഖന്തിസുത്തം
൨൧൫. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ അക്ഖന്തിയാ. കതമേ പഞ്ച? ബഹുനോ ജനസ്സ അപ്പിയോ ഹോതി അമനാപോ, വേരബഹുലോ ച ഹോതി, വജ്ജബഹുലോ ച, സമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ അക്ഖന്തിയാ.
‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആനിസംസാ ഖന്തിയാ. കതമേ പഞ്ച? ബഹുനോ ജനസ്സ പിയോ ഹോതി മനാപോ, ന വേരബഹുലോ ഹോതി, ന വജ്ജബഹുലോ, അസമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആനിസംസാ ഖന്തിയാ’’തി. പഞ്ചമം.
൬. ദുതിയഅക്ഖന്തിസുത്തം
൨൧൬. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ അക്ഖന്തിയാ. കതമേ പഞ്ച? ബഹുനോ ജനസ്സ അപ്പിയോ ഹോതി അമനാപോ, ലുദ്ദോ ച ഹോതി, വിപ്പടിസാരീ ച, സമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ അക്ഖന്തിയാ.
‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആനിസംസാ ഖന്തിയാ. കതമേ പഞ്ച? ബഹുനോ ജനസ്സ പിയോ ഹോതി മനാപോ, അലുദ്ദോ ച ഹോതി, അവിപ്പടിസാരീ ച, അസമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആനിസംസാ ഖന്തിയാ’’തി. ഛട്ഠം.
൭. പഠമഅപാസാദികസുത്തം
൨൧൭. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ അപാസാദികേ. കതമേ പഞ്ച? അത്താപി അത്താനം ഉപവദതി, അനുവിച്ച വിഞ്ഞൂ ഗരഹന്തി, പാപകോ കിത്തിസദ്ദോ അബ്ഭുഗ്ഗച്ഛതി, സമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ അപാസാദികേ.
‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആനിസംസാ പാസാദികേ. കതമേ പഞ്ച? അത്താപി അത്താനം ന ഉപവദതി, അനുവിച്ച വിഞ്ഞൂ പസംസന്തി, കല്യാണോ കിത്തിസദ്ദോ അബ്ഭുഗ്ഗച്ഛതി, അസമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതി, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആനിസംസാ പാസാദികേ’’തി. സത്തമം.
൮. ദുതിയഅപാസാദികസുത്തം
൨൧൮. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ അപാസാദികേ. കതമേ പഞ്ച? അപ്പസന്നാ നപ്പസീദന്തി, പസന്നാനഞ്ച ഏകച്ചാനം അഞ്ഞഥത്തം ഹോതി, സത്ഥുസാസനം അകതം [ന കതം (സ്യാ. കം. ക.)] ഹോതി, പച്ഛിമാ ജനതാ ദിട്ഠാനുഗതിം ആപജ്ജതി, ചിത്തമസ്സ നപ്പസീദതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ അപാസാദികേ.
‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആനിസംസാ പാസാദികേ. കതമേ പഞ്ച? അപ്പസന്നാ പസീദന്തി, പസന്നാനഞ്ച ഭിയ്യോഭാവോ ഹോതി, സത്ഥുസാസനം കതം ഹോതി, പച്ഛിമാ ജനതാ ദിട്ഠാനുഗതിം ആപജ്ജതി, ചിത്തമസ്സ പസീദതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആനിസംസാ പാസാദികേ’’തി. അട്ഠമം.
൯. അഗ്ഗിസുത്തം
൨൧൯. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ അഗ്ഗിസ്മിം. കതമേ പഞ്ച? അചക്ഖുസ്സോ, ദുബ്ബണ്ണകരണോ, ദുബ്ബലകരണോ, സങ്ഗണികാപവഡ്ഢനോ [സങ്ഗണികാപവദ്ധനോ (സീ.), സങ്ഗണികാരാമബദ്ധനോ (ക.)], തിരച്ഛാനകഥാപവത്തനികോ ഹോതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ അഗ്ഗിസ്മി’’ന്തി. നവമം.
൧൦. മധുരാസുത്തം
൨൨൦. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, ആദീനവാ മധുരായം. കതമേ പഞ്ച? വിസമാ, ബഹുരജാ, ചണ്ഡസുനഖാ, വാളയക്ഖാ, ദുല്ലഭപിണ്ഡാ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ആദീനവാ മധുരായ’’ന്തി. ദസമം.
അക്കോസകവഗ്ഗോ ദുതിയോ.