൧൦. നിസ്സാരണീയസുത്തം

൨൦൦. ‘‘പഞ്ചിമാ, ഭിക്ഖവേ, നിസ്സാരണീയാ [നിസ്സരണീയാ (പീ.), നിസ്സരണിയാ (ദീ. നി. ൩.൩൨൧)] ധാതുയോ. കതമാ പഞ്ച? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ കാമം [കാമേ (സ്യാ. കം.) ദീ. നി. ൩.൩൨൧] മനസികരോതോ കാമേസു ചിത്തം ന പക്ഖന്ദതി നപ്പസീദതി ന സന്തിട്ഠതി ന വിമുച്ചതി. നേക്ഖമ്മം ഖോ പനസ്സ മനസികരോതോ നേക്ഖമ്മേ ചിത്തം പക്ഖന്ദതി പസീദതി സന്തിട്ഠതി വിമുച്ചതി. തസ്സ തം ചിത്തം സുഗതം [സുകതം (പീ. ക.)] സുഭാവിതം സുവുട്ഠിതം സുവിമുത്തം സുവിസംയുത്തം [വിസംയുത്തം (കത്ഥചി, ദീ. നി. ൩.൩൨൧)] കാമേഹി; യേ ച കാമപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജന്തി ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, മുത്തോ സോ തേഹി, ന സോ തം വേദനം വേദിയതി. ഇദമക്ഖാതം കാമാനം നിസ്സരണം.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ബ്യാപാദം മനസികരോതോ ബ്യാപാദേ ചിത്തം ന പക്ഖന്ദതി നപ്പസീദതി ന സന്തിട്ഠതി ന വിമുച്ചതി. അബ്യാപാദം ഖോ പനസ്സ മനസികരോതോ അബ്യാപാദേ ചിത്തം പക്ഖന്ദതി പസീദതി സന്തിട്ഠതി വിമുച്ചതി. തസ്സ തം ചിത്തം സുഗതം സുഭാവിതം സുവുട്ഠിതം സുവിമുത്തം സുവിസംയുത്തം ബ്യാപാദേന; യേ ച ബ്യാപാദപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജന്തി ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, മുത്തോ സോ തേഹി, ന സോ തം വേദനം വേദിയതി. ഇദമക്ഖാതം ബ്യാപാദസ്സ നിസ്സരണം.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ വിഹേസം മനസികരോതോ വിഹേസായ ചിത്തം ന പക്ഖന്ദതി നപ്പസീദതി ന സന്തിട്ഠതി ന വിമുച്ചതി. അവിഹേസം ഖോ പനസ്സ മനസികരോതോ അവിഹേസായ ചിത്തം പക്ഖന്ദതി പസീദതി സന്തിട്ഠതി വിമുച്ചതി. തസ്സ തം ചിത്തം സുഗതം സുഭാവിതം സുവുട്ഠിതം സുവിമുത്തം സുവിസംയുത്തം വിഹേസായ; യേ ച വിഹേസാപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജന്തി ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, മുത്തോ സോ തേഹി, ന സോ തം വേദനം വേദിയതി. ഇദമക്ഖാതം വിഹേസായ നിസ്സരണം.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ രൂപം മനസികരോതോ രൂപേ ചിത്തം ന പക്ഖന്ദതി നപ്പസീദതി ന സന്തിട്ഠതി ന വിമുച്ചതി. അരൂപം ഖോ പനസ്സ മനസികരോതോ അരൂപേ ചിത്തം പക്ഖന്ദതി പസീദതി സന്തിട്ഠതി വിമുച്ചതി. തസ്സ തം ചിത്തം സുഗതം സുഭാവിതം സുവുട്ഠിതം സുവിമുത്തം സുവിസംയുത്തം രൂപേഹി; യേ ച രൂപപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജന്തി ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, മുത്തോ സോ തേഹി, ന സോ തം വേദനം വേദിയതി. ഇദമക്ഖാതം രൂപാനം നിസ്സരണം.

‘‘പുന ചപരം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ സക്കായം മനസികരോതോ സക്കായേ ചിത്തം ന പക്ഖന്ദതി നപ്പസീദതി ന സന്തിട്ഠതി ന വിമുച്ചതി. സക്കായനിരോധം ഖോ പനസ്സ മനസികരോതോ സക്കായനിരോധേ ചിത്തം പക്ഖന്ദതി പസീദതി സന്തിട്ഠതി വിമുച്ചതി. തസ്സ തം ചിത്തം സുഗതം സുഭാവിതം സുവുട്ഠിതം സുവിമുത്തം സുവിസംയുത്തം സക്കായേന; യേ ച സക്കായപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജന്തി ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, മുത്തോ സോ തേഹി, ന സോ തം വേദനം വേദിയതി. ഇദമക്ഖാതം സക്കായസ്സ നിസ്സരണം.

‘‘തസ്സ കാമനന്ദീപി നാനുസേതി, ബ്യാപാദനന്ദീപി നാനുസേതി, വിഹേസാനന്ദീപി നാനുസേതി, രൂപനന്ദീപി നാനുസേതി, സക്കായനന്ദീപി നാനുസേതി (സോ) [( ) കത്ഥചി നത്ഥി] കാമനന്ദിയാപി അനനുസയാ, ബ്യാപാദനന്ദിയാപി അനനുസയാ, വിഹേസാനന്ദിയാപി അനനുസയാ, രൂപനന്ദിയാപി അനനുസയാ, സക്കായനന്ദിയാപി അനനുസയാ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു നിരനുസയോ, അച്ഛേച്ഛി [അച്ഛേജ്ജി (സ്യാ. കം. ക.)] തണ്ഹം, വിവത്തയി [വാവത്തയി (സീ.)] സംയോജനം, സമ്മാ മാനാഭിസമയാ അന്തമകാസി ദുക്ഖസ്സ. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച നിസ്സാരണീയാ ധാതുയോ’’തി. ദസമം.

ബ്രാഹ്മണവഗ്ഗോ പഞ്ചമോ.