൧൦. ഭദ്ദജിസുത്തം
൧൭൦. ഏകം സമയം ആയസ്മാ ആനന്ദോ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ഘോസിതാരാമേ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ഭദ്ദജി യേനായസ്മാ ആനന്ദോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മതാ ആനന്ദേന സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ ആയസ്മന്തം ഭദ്ദജിം ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഏതദവോച – ‘‘കിം നു ഖോ, ആവുസോ ഭദ്ദജി, ദസ്സനാനം അഗ്ഗം, കിം സവനാനം അഗ്ഗം, കിം സുഖാനം അഗ്ഗം, കിം സഞ്ഞാനം അഗ്ഗം, കിം ഭവാനം അഗ്ഗ’’ന്തി?
‘‘അത്ഥാവുസോ, ബ്രഹ്മാ അഭിഭൂ അനഭിഭൂതോ അഞ്ഞദത്ഥുദസോ വസവത്തീ, യോ തം ബ്രഹ്മാനം പസ്സതി, ഇദം ദസ്സനാനം അഗ്ഗം. അത്ഥാവുസോ, ആഭസ്സരാ നാമ ദേവാ സുഖേന അഭിസന്നാ പരിസന്നാ. തേ കദാചി കരഹചി ഉദാനം ഉദാനേന്തി – ‘അഹോ സുഖം, അഹോ സുഖ’ന്തി! യോ തം സദ്ദം സുണാതി, ഇദം സവനാനം അഗ്ഗം. അത്ഥാവുസോ, സുഭകിണ്ഹാ നാമ ദേവാ. തേ സന്തംയേവ തുസിതാ സുഖം പടിവേദേന്തി, ഇദം സുഖാനം അഗ്ഗം. അത്ഥാവുസോ, ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനൂപഗാ ദേവാ, ഇദം സഞ്ഞാനം അഗ്ഗം. അത്ഥാവുസോ, നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനൂപഗാ ദേവാ, ഇദം ഭവാനം അഗ്ഗ’’ന്തി. ‘‘സമേതി ഖോ ഇദം ആയസ്മതോ ഭദ്ദജിസ്സ, യദിദം ബഹുനാ ജനേനാ’’തി?
‘‘ആയസ്മാ ഖോ, ആനന്ദോ, ബഹുസ്സുതോ. പടിഭാതു ആയസ്മന്തംയേവ ആനന്ദ’’ന്തി. ‘‘തേനഹാവുസോ ഭദ്ദജി, സുണാഹി, സാധുകം മനസി കരോഹി; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവമാവുസോ’’തി ഖോ ആയസ്മാ ഭദ്ദജി ആയസ്മതോ ആനന്ദസ്സ പച്ചസ്സോസി. ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഏതദവോച –
‘‘യഥാ പസ്സതോ ഖോ, ആവുസോ, അനന്തരാ ആസവാനം ഖയോ ഹോതി, ഇദം ദസ്സനാനം അഗ്ഗം. യഥാ സുണതോ അനന്തരാ ആസവാനം ഖയോ ഹോതി, ഇദം സവനാനം അഗ്ഗം. യഥാ സുഖിതസ്സ അനന്തരാ ആസവാനം ഖയോ ഹോതി, ഇദം സുഖാനം അഗ്ഗം. യഥാ സഞ്ഞിസ്സ അനന്തരാ ആസവാനം ഖയോ ഹോതി, ഇദം സഞ്ഞാനം അഗ്ഗം. യഥാ ഭൂതസ്സ അനന്തരാ ആസവാനം ഖയോ ഹോതി, ഇദം ഭവാനം അഗ്ഗ’’ന്തി. ദസമം.
ആഘാതവഗ്ഗോ ദുതിയോ.