൧. ഗിലാനസുത്തം

൧൨൧. ഏകം സമയം ഭഗവാ വേസാലിയം വിഹരതി മഹാവനേ കൂടാഗാരസാലായം. അഥ ഖോ ഭഗവാ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേന ഗിലാനസാലാ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ദുബ്ബലം ഗിലാനകം; ദിസ്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. നിസജ്ജ ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –

‘‘യം കിഞ്ചി [യം കിഞ്ചി (സ്യാ. കം.)], ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖും ദുബ്ബലം [ഭിക്ഖവേ ദുബ്ബലം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ഗിലാനകം പഞ്ച ധമ്മാ ന വിജഹന്തി, തസ്സേതം പാടികങ്ഖം – ‘നചിരസ്സേവ ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരിസ്സതീ’’’തി.

‘‘കതമേ പഞ്ച? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അസുഭാനുപസ്സീ കായേ വിഹരതി, ആഹാരേ പടികൂലസഞ്ഞീ, സബ്ബലോകേ അനഭിരതസഞ്ഞീ [സബ്ബത്ഥപി ഏവമേവ ദിസ്സതി], സബ്ബസങ്ഖാരേസു അനിച്ചാനുപസ്സീ, മരണസഞ്ഞാ ഖോ പനസ്സ അജ്ഝത്തം സൂപട്ഠിതാ ഹോതി. യം കിഞ്ചി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖും ദുബ്ബലം ഗിലാനകം ഇമേ പഞ്ച ധമ്മാ ന വിജഹന്തി, തസ്സേതം പാടികങ്ഖം – ‘നചിരസ്സേവ ആസവാനം ഖയാ…പേ… സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരിസ്സതീ’’’തി. പഠമം.