൬. ഉപജ്ഝായസുത്തം

൫൬. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന സകോ ഉപജ്ഝായോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ സകം ഉപജ്ഝായം ഏതദവോച – ‘‘ഏതരഹി മേ, ഭന്തേ, മധുരകജാതോ ചേവ കായോ, ദിസാ ച മേ ന പക്ഖായന്തി, ധമ്മാ ച മം നപ്പടിഭന്തി, ഥിനമിദ്ധഞ്ച മേ ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, അനഭിരതോ ച ബ്രഹ്മചരിയം ചരാമി, അത്ഥി ച മേ ധമ്മേസു വിചികിച്ഛാ’’തി.

അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു തം സദ്ധിവിഹാരികം ഭിക്ഖും ആദായ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അയം, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു ഏവമാഹ – ‘ഏതരഹി മേ, ഭന്തേ, മധുരകജാതോ ചേവ കായോ, ദിസാ ച മം ന പക്ഖായന്തി, ധമ്മാ ച മേ നപ്പടിഭന്തി, ഥിനമിദ്ധഞ്ച മേ ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, അനഭിരതോ ച ബ്രഹ്മചരിയം ചരാമി, അത്ഥി ച മേ ധമ്മേസു വിചികിച്ഛാ’’’തി.

‘‘ഏവഞ്ഹേതം, ഭിക്ഖു, ഹോതി ഇന്ദ്രിയേസു അഗുത്തദ്വാരസ്സ, ഭോജനേ അമത്തഞ്ഞുനോ, ജാഗരിയം അനനുയുത്തസ്സ, അവിപസ്സകസ്സ കുസലാനം ധമ്മാനം, പുബ്ബരത്താപരരത്തം ബോധിപക്ഖിയാനം ധമ്മാനം ഭാവനാനുയോഗം അനനുയുത്തസ്സ വിഹരതോ, യം മധുരകജാതോ ചേവ കായോ ഹോതി, ദിസാ ചസ്സ ന പക്ഖായന്തി, ധമ്മാ ച തം നപ്പടിഭന്തി, ഥിനമിദ്ധഞ്ചസ്സ ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, അനഭിരതോ ച ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ഹോതി ചസ്സ ധമ്മേസു വിചികിച്ഛാ. തസ്മാതിഹ തേ, ഭിക്ഖു, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരോ ഭവിസ്സാമി, ഭോജനേ മത്തഞ്ഞൂ, ജാഗരിയം അനുയുത്തോ, വിപസ്സകോ കുസലാനം ധമ്മാനം, പുബ്ബരത്താപരരത്തം ബോധിപക്ഖിയാനം ധമ്മാനം ഭാവനാനുയോഗം അനുയുത്തോ വിഹരിസ്സാമീ’തി. ഏവഞ്ഹി തേ, ഭിക്ഖു, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി.

അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവതാ ഇമിനാ ഓവാദേന ഓവദിതോ ഉട്ഠായാസനാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഏകോ വൂപകട്ഠോ അപ്പമത്തോ ആതാപീ പഹിതത്തോ വിഹരന്തോ നചിരസ്സേവ – യസ്സത്ഥായ കുലപുത്താ സമ്മദേവ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജന്തി, തദനുത്തരം – ബ്രഹ്മചരിയപരിയോസാനം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസി. ‘‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’’തി അബ്ഭഞ്ഞാസി. അഞ്ഞതരോ പന സോ ഭിക്ഖു അരഹതം അഹോസി.

അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു അരഹത്തം പത്തോ യേന സകോ ഉപജ്ഝായോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ സകം ഉപജ്ഝായം ഏതദവോച – ‘‘ഏതരഹി മേ, ഭന്തേ, ന ചേവ [ന ത്വേവ (സീ.)] മധുരകജാതോ കായോ, ദിസാ ച മേ പക്ഖായന്തി, ധമ്മാ ച മം പടിഭന്തി, ഥിനമിദ്ധഞ്ച മേ ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, അഭിരതോ ച ബ്രഹ്മചരിയം ചരാമി, നത്ഥി ച മേ ധമ്മേസു വിചികിച്ഛാ’’തി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു തം സദ്ധിവിഹാരികം ഭിക്ഖും ആദായ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അയം, ഭന്തേ, ഭിക്ഖു ഏവമാഹ – ‘ഏതരഹി മേ, ഭന്തേ, ന ചേവ മധുരകജാതോ കായോ, ദിസാ ച മേ പക്ഖായന്തി, ധമ്മാ ച മം പടിഭന്തി, ഥിനമിദ്ധഞ്ച മേ ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, അഭിരതോ ച ബ്രഹ്മചരിയം ചരാമി, നത്ഥി ച മേ ധമ്മേസു വിചികിച്ഛാ’’’തി.

‘‘ഏവഞ്ഹേതം, ഭിക്ഖു, ഹോതി ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരസ്സ, ഭോജനേ മത്തഞ്ഞുനോ, ജാഗരിയം അനുയുത്തസ്സ, വിപസ്സകസ്സ കുസലാനം ധമ്മാനം, പുബ്ബരത്താപരരത്തം ബോധിപക്ഖിയാനം ധമ്മാനം ഭാവനാനുയോഗം അനുയുത്തസ്സ വിഹരതോ, യം ന ചേവ മധുരകജാതോ കായോ ഹോതി, ദിസാ ചസ്സ പക്ഖായന്തി, ധമ്മാ ച തം പടിഭന്തി, ഥിനമിദ്ധഞ്ചസ്സ ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, അഭിരതോ ച ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി, ന ചസ്സ ഹോതി ധമ്മേസു വിചികിച്ഛാ. തസ്മാതിഹ വോ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരാ ഭവിസ്സാമ, ഭോജനേ മത്തഞ്ഞുനോ, ജാഗരിയം അനുയുത്താ, വിപസ്സകാ കുസലാനം ധമ്മാനം, പുബ്ബരത്താപരരത്തം ബോധിപക്ഖിയാനം ധമ്മാനം ഭാവനാനുയോഗം അനുയുത്താ വിഹരിസ്സാമാ’തി. ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. ഛട്ഠം.