൫. മാതാപുത്തസുത്തം

൫൫. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന സാവത്ഥിയം ഉഭോ മാതാപുത്താ വസ്സാവാസം ഉപഗമിംസു [ഉപസങ്കമിംസു (ക.)] – ഭിക്ഖു ച ഭിക്ഖുനീ ച. തേ അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ അഭിണ്ഹം ദസ്സനകാമാ അഹേസും. മാതാപി പുത്തസ്സ അഭിണ്ഹം ദസ്സനകാമാ അഹോസി; പുത്തോപി മാതരം അഭിണ്ഹം ദസ്സനകാമോ അഹോസി. തേസം അഭിണ്ഹം ദസ്സനാ സംസഗ്ഗോ അഹോസി. സംസഗ്ഗേ സതി വിസ്സാസോ അഹോസി. വിസ്സാസേ സതി ഓതാരോ അഹോസി. തേ ഓതിണ്ണചിത്താ സിക്ഖം അപച്ചക്ഖായ ദുബ്ബല്യം അനാവികത്വാ മേഥുനം ധമ്മം പടിസേവിംസു.

അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും – ‘‘ഇധ, ഭന്തേ, സാവത്ഥിയം ഉഭോ മാതാപുത്താ വസ്സാവാസം ഉപഗമിംസു – ഭിക്ഖു ച ഭിക്ഖുനീ ച, തേ അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ അഭിണ്ഹം ദസ്സനകാമാ അഹേസും, മാതാപി പുത്തസ്സ അഭിണ്ഹം ദസ്സനകാമാ അഹോസി, പുത്തോപി മാതരം അഭിണ്ഹം ദസ്സനകാമോ അഹോസി. തേസം അഭിണ്ഹം ദസ്സനാ സംസഗ്ഗോ അഹോസി, സംസഗ്ഗേ സതി വിസ്സാസോ അഹോസി, വിസ്സാസേ സതി ഓതാരോ അഹോസി, തേ ഓതിണ്ണചിത്താ സിക്ഖം അപച്ചക്ഖായ ദുബ്ബല്യം അനാവികത്വാ മേഥുനം ധമ്മം പടിസേവിംസൂ’’തി.

‘‘കിം നു സോ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസോ മഞ്ഞതി – ‘ന മാതാ പുത്തേ സാരജ്ജതി, പുത്തോ വാ പന മാതരീ’തി? നാഹം, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞം ഏകരൂപമ്പി സമനുപസ്സാമി ഏവം [യം ഏവം (സീ.)] രജനീയം ഏവം കമനീയം ഏവം മദനീയം ഏവം ബന്ധനീയം ഏവം മുച്ഛനീയം ഏവം അന്തരായകരം അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ യഥയിദം, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥിരൂപം. ഇത്ഥിരൂപേ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ രത്താ ഗിദ്ധാ ഗഥിതാ [ഗധിതാ (സ്യാ. പീ. ക.)] മുച്ഛിതാ അജ്ഝോസന്നാ [അജ്ഝോപന്നാ (ബഹൂസു)]. തേ ദീഘരത്തം സോചന്തി ഇത്ഥിരൂപവസാനുഗാ.

‘‘നാഹം, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞം ഏകസദ്ദമ്പി…പേ… ഏകഗന്ധമ്പി… ഏകരസമ്പി… ഏകഫോട്ഠബ്ബമ്പി സമനുപസ്സാമി ഏവം രജനീയം ഏവം കമനീയം ഏവം മദനീയം ഏവം ബന്ധനീയം ഏവം മുച്ഛനീയം ഏവം അന്തരായകരം അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ യഥയിദം, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥിഫോട്ഠബ്ബം. ഇത്ഥിഫോട്ഠബ്ബേ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ രത്താ ഗിദ്ധാ ഗഥിതാ മുച്ഛിതാ അജ്ഝോസന്നാ. തേ ദീഘരത്തം സോചന്തി ഇത്ഥിഫോട്ഠബ്ബവസാനുഗാ.

‘‘ഇത്ഥീ, ഭിക്ഖവേ, ഗച്ഛന്തീപി പുരിസസ്സ ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി; ഠിതാപി…പേ… നിസിന്നാപി… സയാനാപി… ഹസന്തീപി… ഭണന്തീപി… ഗായന്തീപി… രോദന്തീപി… ഉഗ്ഘാതിതാപി [ഉഗ്ഘാനിതാപി (സീ.)] … മതാപി പുരിസസ്സ ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി. യഞ്ഹി തം, ഭിക്ഖവേ, സമ്മാ വദമാനോ വദേയ്യ – ‘സമന്തപാസോ മാരസ്സാ’തി മാതുഗാമംയേവ സമ്മാ വദമാനോ വദേയ്യ – ‘സമന്തപാസോ മാരസ്സാ’’’തി.

‘‘സല്ലപേ അസിഹത്ഥേന, പിസാചേനാപി സല്ലപേ;

ആസീവിസമ്പി ആസീദേ [ആസദ്ദേ (സ്യാ. കം.)], യേന ദട്ഠോ ന ജീവതി.

‘‘നത്വേവ ഏകോ ഏകായ, മാതുഗാമേന സല്ലപേ;

മുട്ഠസ്സതിം താ ബന്ധന്തി, പേക്ഖിതേന സിതേന ച [മ്ഹിതേന ച (സ്യാ. കം.)].

‘‘അഥോപി ദുന്നിവത്ഥേന, മഞ്ജുനാ ഭണിതേന ച;

നേസോ ജനോ സ്വാസീസദോ, അപി ഉഗ്ഘാതിതോ മതോ.

‘‘പഞ്ച കാമഗുണാ ഏതേ, ഇത്ഥിരൂപസ്മിം ദിസ്സരേ;

രൂപാ സദ്ദാ രസാ ഗന്ധാ, ഫോട്ഠബ്ബാ ച മനോരമാ.

‘‘തേസം കാമോഘവൂള്ഹാനം, കാമേ അപരിജാനതം;

കാലം ഗതി [ഗതിം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ഭവാഭവം, സംസാരസ്മിം പുരക്ഖതാ.

‘‘യേ ച കാമേ പരിഞ്ഞായ, ചരന്തി അകുതോഭയാ;

തേ വേ പാരങ്ഗതാ ലോകേ, യേ പത്താ ആസവക്ഖയ’’ന്തി. പഞ്ചമം;