൨. വിത്ഥാരസുത്തം

൨൩൩. ‘‘ചത്താരിമാനി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മാനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനി. കതമാനി ചത്താരി? അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം കണ്ഹം കണ്ഹവിപാകം; അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം സുക്കം സുക്കവിപാകം; അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം കണ്ഹസുക്കം കണ്ഹസുക്കവിപാകം; അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അകണ്ഹഅസുക്കം അകണ്ഹഅസുക്കവിപാകം കമ്മക്ഖയായ സംവത്തതി.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം കണ്ഹം കണ്ഹവിപാകം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ സബ്യാബജ്ഝം [സബ്യാപജ്ഝം (സബ്ബത്ഥ)] കായസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി, സബ്യാബജ്ഝം വചീസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി, സബ്യാബജ്ഝം മനോസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി. സോ സബ്യാബജ്ഝം കായസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ, സബ്യാബജ്ഝം വചീസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ, സബ്യാബജ്ഝം മനോസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ സബ്യാബജ്ഝം ലോകം ഉപപജ്ജതി. തമേനം സബ്യാബജ്ഝം ലോകം ഉപപന്നം സമാനം സബ്യാബജ്ഝാ ഫസ്സാ ഫുസന്തി. സോ സബ്യാബജ്ഝേഹി ഫസ്സേഹി ഫുട്ഠോ സമാനോ സബ്യാബജ്ഝം വേദനം വേദിയതി [വേദയതി (ക.) അ. നി. ൬.൬൩] ഏകന്തദുക്ഖം, സേയ്യഥാപി സത്താ നേരയികാ. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം കണ്ഹം കണ്ഹവിപാകം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം സുക്കം സുക്കവിപാകം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ അബ്യാബജ്ഝം കായസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി, അബ്യാബജ്ഝം വചീസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി, അബ്യാബജ്ഝം മനോസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി. സോ അബ്യാബജ്ഝം കായസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ, അബ്യാബജ്ഝം വചീസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ, അബ്യാബജ്ഝം മനോസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ അബ്യാബജ്ഝം ലോകം ഉപപജ്ജതി. തമേനം അബ്യാബജ്ഝം ലോകം ഉപപന്നം സമാനം അബ്യാബജ്ഝാ ഫസ്സാ ഫുസന്തി. സോ അബ്യാബജ്ഝേഹി ഫസ്സേഹി ഫുട്ഠോ സമാനോ അബ്യാബജ്ഝം വേദനം വേദിയതി ഏകന്തസുഖം, സേയ്യഥാപി ദേവാ സുഭകിണ്ഹാ. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം സുക്കം സുക്കവിപാകം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം കണ്ഹസുക്കം കണ്ഹസുക്കവിപാകം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി കായസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി, സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി വചീസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി, സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി മനോസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരോതി. സോ സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി കായസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ, സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി വചീസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ, സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി മനോസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരിത്വാ സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി ലോകം ഉപപജ്ജതി. തമേനം സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി ലോകം ഉപപന്നം സമാനം സബ്യാബജ്ഝാപി അബ്യാബജ്ഝാപി ഫസ്സാ ഫുസന്തി. സോ സബ്യാബജ്ഝേഹിപി അബ്യാബജ്ഝേഹിപി ഫസ്സേഹി ഫുട്ഠോ സമാനോ സബ്യാബജ്ഝമ്പി അബ്യാബജ്ഝമ്പി വേദനം വേദിയതി വോകിണ്ണസുഖദുക്ഖം, സേയ്യഥാപി മനുസ്സാ ഏകച്ചേ ച ദേവാ ഏകച്ചേ ച വിനിപാതികാ. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം കണ്ഹസുക്കം കണ്ഹസുക്കവിപാകം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അകണ്ഹഅസുക്കം അകണ്ഹഅസുക്കവിപാകം കമ്മക്ഖയായ സംവത്തതി? തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യമിദം കമ്മം കണ്ഹം കണ്ഹവിപാകം തസ്സ പഹാനായ യാ ചേതനാ, യമിദം [യമ്പിദം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] കമ്മം സുക്കം സുക്കവിപാകം തസ്സ പഹാനായ യാ ചേതനാ, യമിദം [യമ്പിദം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] കമ്മം കണ്ഹസുക്കം കണ്ഹസുക്കവിപാകം തസ്സ പഹാനായ യാ ചേതനാ – ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, കമ്മം അകണ്ഹഅസുക്കം അകണ്ഹഅസുക്കവിപാകം കമ്മക്ഖയായ സംവത്തതി. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരി കമ്മാനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനീ’’തി. ദുതിയം.