൭. മല്ലികാദേവീസുത്തം
൧൯൭. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. അഥ ഖോ മല്ലികാ ദേവീ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ മല്ലികാ ദേവീ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –
‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ ദുബ്ബണ്ണാ ച ഹോതി ദുരൂപാ സുപാപികാ [സ്യാ. പീ. പോത്ഥകേസു ‘‘ദുബ്ബണോ ച ഹോതി ദുരൂപോ സുപാപകോ’’തി ഏവമാദിനാ പുല്ലിങ്ഗികവസേന ദിസ്സതി] ദസ്സനായ; ദലിദ്ദാ ച ഹോതി അപ്പസ്സകാ അപ്പഭോഗാ അപ്പേസക്ഖാ ച?
‘‘കോ പന, ഭന്തേ, ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ ദുബ്ബണ്ണാ ച ഹോതി ദുരൂപാ സുപാപികാ ദസ്സനായ; അഡ്ഢാ ച ഹോതി മഹദ്ധനാ മഹാഭോഗാ മഹേസക്ഖാ ച?
‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ അഭിരൂപാ ച ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ പരമായ വണ്ണപോക്ഖരതായ സമന്നാഗതാ; ദലിദ്ദാ ച ഹോതി അപ്പസ്സകാ അപ്പഭോഗാ അപ്പേസക്ഖാ ച?
‘‘കോ പന, ഭന്തേ, ഹേതു കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ അഭിരൂപാ ച ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ പരമായ വണ്ണപോക്ഖരതായ സമന്നാഗതാ, അഡ്ഢാ ച ഹോതി മഹദ്ധനാ മഹാഭോഗാ മഹേസക്ഖാ ചാ’’തി?
‘‘ഇധ, മല്ലികേ, ഏകച്ചോ മാതുഗാമോ കോധനാ ഹോതി ഉപായാസബഹുലാ. അപ്പമ്പി വുത്താ സമാനാ അഭിസജ്ജതി കുപ്പതി ബ്യാപജ്ജതി പതിത്ഥീയതി, കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച പാതുകരോതി. സാ [സോ (സ്യാ.)] ന ദാതാ ഹോതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. ഇസ്സാമനികാ [ഇസ്സാമനകോ (സ്യാ.)] ഖോ പന ഹോതി; പരലാഭസക്കാരഗരുകാരമാനനവന്ദനപൂജനാസു ഇസ്സതി ഉപദുസ്സതി ഇസ്സം ബന്ധതി. സാ ചേ തതോ ചുതാ ഇത്ഥത്തം ആഗച്ഛതി, സാ [സോ (സ്യാ.)] യത്ഥ യത്ഥ പച്ചാജായതി ദുബ്ബണ്ണാ ച ഹോതി ദുരൂപാ സുപാപികാ ദസ്സനായ; ദലിദ്ദാ ച ഹോതി അപ്പസ്സകാ അപ്പഭോഗാ അപ്പേസക്ഖാ ച.
‘‘ഇധ പന, മല്ലികേ, ഏകച്ചോ മാതുഗാമോ കോധനാ ഹോതി ഉപായാസബഹുലാ. അപ്പമ്പി വുത്താ സമാനാ അഭിസജ്ജതി കുപ്പതി ബ്യാപജ്ജതി പതിത്ഥീയതി, കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച പാതുകരോതി. സാ ദാതാ ഹോതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. അനിസ്സാമനികാ ഖോ പന ഹോതി; പരലാഭസക്കാരഗരുകാരമാനനവന്ദനപൂജനാസു ന ഇസ്സതി ന ഉപദുസ്സതി ന ഇസ്സം ബന്ധതി. സാ ചേ തതോ ചുതാ ഇത്ഥത്തം ആഗച്ഛതി, സാ യത്ഥ യത്ഥ പച്ചാജായതി ദുബ്ബണ്ണാ ച ഹോതി ദുരൂപാ സുപാപികാ ദസ്സനായ; അഡ്ഢാ ച ഹോതി മഹദ്ധനാ മഹാഭോഗാ മഹേസക്ഖാ ച.
‘‘ഇധ പന, മല്ലികേ, ഏകച്ചോ മാതുഗാമോ അക്കോധനാ ഹോതി അനുപായാസബഹുലാ. ബഹുമ്പി വുത്താ സമാനാ നാഭിസജ്ജതി ന കുപ്പതി ന ബ്യാപജ്ജതി ന പതിത്ഥീയതി, ന കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച പാതുകരോതി. സാ ന ദാതാ ഹോതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. ഇസ്സാമനികാ ഖോ പന ഹോതി; പരലാഭസക്കാരഗരുകാരമാനനവന്ദനപൂജനാസു ഇസ്സതി ഉപദുസ്സതി ഇസ്സം ബന്ധതി. സാ ചേ തതോ ചുതാ ഇത്ഥത്തം ആഗച്ഛതി, സാ യത്ഥ യത്ഥ പച്ചാജായതി അഭിരൂപാ ച ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ പരമായ വണ്ണപോക്ഖരതായ സമന്നാഗതാ; ദലിദ്ദാ ച ഹോതി അപ്പസ്സകാ അപ്പഭോഗാ അപ്പേസക്ഖാ ച.
‘‘ഇധ പന, മല്ലികേ, ഏകച്ചോ മാതുഗാമോ അക്കോധനാ ഹോതി അനുപായാസബഹുലാ. ബഹുമ്പി വുത്താ സമാനാ നാഭിസജ്ജതി ന കുപ്പതി ന ബ്യാപജ്ജതി ന പതിത്ഥീയതി, ന കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച പാതുകരോതി. സാ ദാതാ ഹോതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. അനിസ്സാമനികാ ഖോ പന ഹോതി; പരലാഭസക്കാരഗരുകാരമാനനവന്ദനപൂജനാസു ന ഇസ്സതി ന ഉപദുസ്സതി ന ഇസ്സം ബന്ധതി. സാ ചേ തതോ ചുതാ ഇത്ഥത്തം ആഗച്ഛതി, സാ യത്ഥ യത്ഥ പച്ചാജായതി അഭിരൂപാ ച ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ പരമായ വണ്ണപോക്ഖരതായ സമന്നാഗതാ; അഡ്ഢാ ച ഹോതി മഹദ്ധനാ മഹാഭോഗാ മഹേസക്ഖാ ച.
‘‘അയം ഖോ, മല്ലികേ, ഹേതു അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ ദുബ്ബണ്ണാ ച ഹോതി ദുരൂപാ സുപാപികാ ദസ്സനായ; ദലിദ്ദാ ച ഹോതി അപ്പസ്സകാ അപ്പഭോഗാ അപ്പേസക്ഖാ ച. അയം പന, മല്ലികേ, ഹേതു അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ ദുബ്ബണ്ണാ ച ഹോതി ദുരൂപാ സുപാപികാ ദസ്സനായ; അഡ്ഢാ ച ഹോതി മഹദ്ധനാ മഹാഭോഗാ മഹേസക്ഖാ ച. അയം ഖോ, മല്ലികേ, ഹേതു അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ അഭിരൂപാ ച ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ പരമായ വണ്ണപോക്ഖരതായ സമന്നാഗതാ; ദലിദ്ദാ ച ഹോതി അപ്പസ്സകാ അപ്പഭോഗാ അപ്പേസക്ഖാ ച. അയം പന, മല്ലികേ, ഹേതു അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ മാതുഗാമോ അഭിരൂപാ ച ഹോതി ദസ്സനീയാ പാസാദികാ പരമായ വണ്ണപോക്ഖരതായ സമന്നാഗതാ; അഡ്ഢാ ച ഹോതി മഹദ്ധനാ മഹാഭോഗാ മഹേസക്ഖാ ചാ’’തി.
ഏവം വുത്തേ മല്ലികാ ദേവീ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘യാ നൂനാഹം [സാ നൂനാഹം (സ്യാ.), യം നൂനാഹം (ക.)] ഭന്തേ, അഞ്ഞം ജാതിം [അഞ്ഞായ ജാതിയാ (സ്യാ.)] കോധനാ അഹോസിം ഉപായാസബഹുലാ, അപ്പമ്പി വുത്താ സമാനാ അഭിസജ്ജിം കുപ്പിം ബ്യാപജ്ജിം പതിത്ഥീയിം കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച പാത്വാകാസിം, സാഹം, ഭന്തേ, ഏതരഹി ദുബ്ബണ്ണാ ദുരൂപാ സുപാപികാ ദസ്സനായ.
‘‘യാ നൂനാഹം, ഭന്തേ, അഞ്ഞം ജാതിം ദാതാ അഹോസിം സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം, സാഹം, ഭന്തേ, ഏതരഹി അഡ്ഢാ [അഡ്ഢാ ച (സീ. പീ. ക.)] മഹദ്ധനാ മഹാഭോഗാ.
‘‘യാ നൂനാഹം, ഭന്തേ, അഞ്ഞം ജാതിം അനിസ്സാമനികാ അഹോസിം, പരലാഭസക്കാരഗരുകാരമാനനവന്ദനപൂജനാസു ന ഇസ്സിം ന ഉപദുസ്സിം ന ഇസ്സം ബന്ധിം, സാഹം, ഭന്തേ, ഏതരഹി മഹേസക്ഖാ. സന്തി ഖോ പന, ഭന്തേ, ഇമസ്മിം രാജകുലേ ഖത്തിയകഞ്ഞാപി ബ്രാഹ്മണകഞ്ഞാപി ഗഹപതികഞ്ഞാപി, താസാഹം ഇസ്സരാധിപച്ചം കാരേമി. ഏസാഹം, ഭന്തേ, അജ്ജതഗ്ഗേ അക്കോധനാ ഭവിസ്സാമി അനുപായാസബഹുലാ, ബഹുമ്പി വുത്താ സമാനാ നാഭിസജ്ജിസ്സാമി ന കുപ്പിസ്സാമി ന ബ്യാപജ്ജിസ്സാമി ന പതിത്ഥീയിസ്സാമി, കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച ന പാതുകരിസ്സാമി; ദസ്സാമി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. അനിസ്സാമനികാ ഭവിസ്സാമി, പരലാഭസക്കാരഗരുകാരമാനനവന്ദനപൂജനാസു ന ഇസ്സിസ്സാമി ന ഉപദുസ്സിസ്സാമി ന ഇസ്സം ബന്ധിസ്സാമി. അഭിക്കന്തം, ഭന്തേ…പേ… ഉപാസികം മം, ഭന്തേ, ഭഗവാ ധാരേതു അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി. സത്തമം.