൨. വിത്ഥാരസുത്തം

൧൬൨. ‘‘ചതസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, പടിപദാ. കതമാ ചതസ്സോ? ദുക്ഖാ പടിപദാ ദന്ധാഭിഞ്ഞാ, ദുക്ഖാ പടിപദാ ഖിപ്പാഭിഞ്ഞാ, സുഖാ പടിപദാ ദന്ധാഭിഞ്ഞാ, സുഖാ പടിപദാ ഖിപ്പാഭിഞ്ഞാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ദുക്ഖാ പടിപദാ ദന്ധാഭിഞ്ഞാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പകതിയാപി തിബ്ബരാഗജാതികോ ഹോതി, അഭിക്ഖണം രാഗജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി തിബ്ബദോസജാതികോ ഹോതി, അഭിക്ഖണം ദോസജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി തിബ്ബമോഹജാതികോ ഹോതി, അഭിക്ഖണം മോഹജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. തസ്സിമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി മുദൂനി പാതുഭവന്തി – സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. സോ ഇമേസം പഞ്ചന്നം ഇന്ദ്രിയാനം മുദുത്താ ദന്ധം ആനന്തരിയം പാപുണാതി ആസവാനം ഖയായ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ദുക്ഖാ പടിപദാ ദന്ധാഭിഞ്ഞാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ദുക്ഖാ പടിപദാ ഖിപ്പാഭിഞ്ഞാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പകതിയാപി തിബ്ബരാഗജാതികോ ഹോതി, അഭിക്ഖണം രാഗജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി തിബ്ബദോസജാതികോ ഹോതി, അഭിക്ഖണം ദോസജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി തിബ്ബമോഹജാതികോ ഹോതി, അഭിക്ഖണം മോഹജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. തസ്സിമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അധിമത്താനി പാതുഭവന്തി – സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. സോ ഇമേസം പഞ്ചന്നം ഇന്ദ്രിയാനം അധിമത്തത്താ ഖിപ്പം ആനന്തരിയം പാപുണാതി ആസവാനം ഖയായ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ദുക്ഖാ പടിപദാ ഖിപ്പാഭിഞ്ഞാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, സുഖാ പടിപദാ ദന്ധാഭിഞ്ഞാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പകതിയാപി ന തിബ്ബരാഗജാതികോ ഹോതി, നാഭിക്ഖണം രാഗജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി ന തിബ്ബദോസജാതികോ ഹോതി, നാഭിക്ഖണം ദോസജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി ന തിബ്ബമോഹജാതികോ ഹോതി, നാഭിക്ഖണം മോഹജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. തസ്സിമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി മുദൂനി പാതുഭവന്തി – സദ്ധിന്ദ്രിയം…പേ… പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. സോ ഇമേസം പഞ്ചന്നം ഇന്ദ്രിയാനം മുദുത്താ ദന്ധം ആനന്തരിയം പാപുണാതി ആസവാനം ഖയായ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സുഖാ പടിപദാ ദന്ധാഭിഞ്ഞാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, സുഖാ പടിപദാ ഖിപ്പാഭിഞ്ഞാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പകതിയാപി ന തിബ്ബരാഗജാതികോ ഹോതി, നാഭിക്ഖണം രാഗജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി ന തിബ്ബദോസജാതികോ ഹോതി, നാഭിക്ഖണം ദോസജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. പകതിയാപി ന തിബ്ബമോഹജാതികോ ഹോതി, നാഭിക്ഖണം മോഹജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. തസ്സിമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അധിമത്താനി പാതുഭവന്തി – സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. സോ ഇമേസം പഞ്ചന്നം ഇന്ദ്രിയാനം അധിമത്തത്താ ഖിപ്പം ആനന്തരിയം പാപുണാതി ആസവാനം ഖയായ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സുഖാ പടിപദാ ഖിപ്പാഭിഞ്ഞാ. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചതസ്സോ പടിപദാ’’തി. ദുതിയം.