(൧൫) ൫. ആഭാവഗ്ഗോ

൧. ആഭാസുത്തം

൧൪൧. ‘‘ചതസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, ആഭാ. കതമാ ചതസ്സോ? ചന്ദാഭാ, സൂരിയാഭാ, അഗ്ഗാഭാ, പഞ്ഞാഭാ – ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചതസ്സോ ആഭാ. ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, ഇമാസം ചതുന്നം [ചതസ്സന്നം (സ്യാ. കം.) സദ്ദനീതിപദമാലാ പസ്സിതബ്ബാ] ആഭാനം യദിദം പഞ്ഞാഭാ’’തി. പഠമം.

൨. പഭാസുത്തം

൧൪൨. ‘‘ചതസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, പഭാ. കതമാ ചതസ്സോ? ചന്ദപ്പഭാ, സൂരിയപ്പഭാ, അഗ്ഗിപ്പഭാ, പഞ്ഞാപഭാ – ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചതസ്സോ പഭാ. ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, ഇമാസം ചതുന്നം പഭാനം യദിദം പഞ്ഞാപഭാ’’തി. ദുതിയം.

൩. ആലോകസുത്തം

൧൪൩. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, ആലോകാ. കതമേ ചത്താരോ? ചന്ദാലോകോ, സൂരിയാലോകോ, അഗ്ഗാലോകോ, പഞ്ഞാലോകോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ ആലോകാ. ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം ചതുന്നം ആലോകാനം യദിദം പഞ്ഞാലോകോ’’തി. തതിയം.

൪. ഓഭാസസുത്തം

൧൪൪. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, ഓഭാസാ. കതമേ ചത്താരോ? ചന്ദോഭാസോ, സൂരിയോഭാസോ, അഗ്ഗോഭാസോ, പഞ്ഞോഭാസോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ ഓഭാസാ. ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം ചതുന്നം ഓഭാസാനം യദിദം പഞ്ഞോഭാസോ’’തി. ചതുത്ഥം.

൫. പജ്ജോതസുത്തം

൧൪൫. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, പജ്ജോതാ. കതമേ ചത്താരോ? ചന്ദപജ്ജോതോ, സൂരിയപജ്ജോതോ, അഗ്ഗിപജ്ജോതോ, പഞ്ഞാപജ്ജോതോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ പജ്ജോതാ. ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം ചതുന്നം പജ്ജോതാനം യദിദം പഞ്ഞാപജ്ജോതോ’’തി. പഞ്ചമം.

൬. പഠമകാലസുത്തം

൧൪൬. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, കാലാ. കതമേ ചത്താരോ? കാലേന ധമ്മസ്സവനം, കാലേന ധമ്മസാകച്ഛാ, കാലേന സമ്മസനാ [കാലേന സമഥോ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)], കാലേന വിപസ്സനാ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ കാലാ’’തി. ഛട്ഠം.

൭. ദുതിയകാലസുത്തം

൧൪൭. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, കാലാ സമ്മാ ഭാവിയമാനാ സമ്മാ അനുപരിവത്തിയമാനാ അനുപുബ്ബേന ആസവാനം ഖയം പാപേന്തി. കതമേ ചത്താരോ? കാലേന ധമ്മസ്സവനം, കാലേന ധമ്മസാകച്ഛാ, കാലേന സമ്മസനാ, കാലേന വിപസ്സനാ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ കാലാ സമ്മാ ഭാവിയമാനാ സമ്മാ അനുപരിവത്തിയമാനാ അനുപുബ്ബേന ആസവാനം ഖയം പാപേന്തി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഉപരിപബ്ബതേ ഥുല്ലഫുസിതകേ ദേവേ വസ്സന്തേ തം ഉദകം യഥാനിന്നം പവത്തമാനം പബ്ബതകന്ദരപദരസാഖാ പരിപൂരേതി; പബ്ബതകന്ദരപദരസാഖാ പരിപൂരാ കുസോബ്ഭേ പരിപൂരേന്തി; കുസോബ്ഭാ പരിപൂരാ മഹാസോബ്ഭേ പരിപൂരേന്തി; മഹാസോബ്ഭാ പരിപൂരാ കുന്നദിയോ പരിപൂരേന്തി; കുന്നദിയോ പരിപൂരാ മഹാനദിയോ പരിപൂരേന്തി; മഹാനദിയോ പരിപൂരാ സമുദ്ദം [സമുദ്ദം സാഗരം (സീ. പീ. ക.), സമുദ്ദസാഗരം (സ്യാ. കം.)] പരിപൂരേന്തി. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ ചത്താരോ കാലാ സമ്മാ ഭാവിയമാനാ സമ്മാ അനുപരിവത്തിയമാനാ അനുപുബ്ബേന ആസവാനം ഖയം പാപേന്തീ’’തി. സത്തമം.

൮. ദുച്ചരിതസുത്തം

൧൪൮. ‘‘ചത്താരിമാനി, ഭിക്ഖവേ, വചീദുച്ചരിതാനി. കതമാനി ചത്താരി? മുസാവാദോ, പിസുണാ വാചാ, ഫരുസാ വാചാ, സമ്ഫപ്പലാപോ – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരി വചീദുച്ചരിതാനീ’’തി. അട്ഠമം.

൯. സുചരിതസുത്തം

൧൪൯. ‘‘ചത്താരിമാനി, ഭിക്ഖവേ, വചീസുചരിതാനി. കതമാനി ചത്താരി? സച്ചവാചാ, അപിസുണാ വാചാ, സണ്ഹാ വാചാ, മന്തഭാസാ – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരി വചീസുചരിതാനീ’’തി. നവമം.

൧൦. സാരസുത്തം

൧൫൦. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, സാരാ. കതമേ ചത്താരോ? സീലസാരോ, സമാധിസാരോ, പഞ്ഞാസാരോ, വിമുത്തിസാരോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ സാരാ’’തി. ദസമം.

ആഭാവഗ്ഗോ പഞ്ചമോ.