൩. കുമ്ഭസുത്തം
൧൦൩. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, കുമ്ഭാ. കതമേ ചത്താരോ? തുച്ഛോ പിഹിതോ, പൂരോ വിവടോ, തുച്ഛോ വിവടോ, പൂരോ പിഹിതോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ കുമ്ഭാ. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ കുമ്ഭൂപമാ [പു. പ. ൧൬൦] പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ ചത്താരോ? തുച്ഛോ പിഹിതോ, പൂരോ വിവടോ, തുച്ഛോ വിവടോ, പൂരോ പിഹിതോ.
‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ തുച്ഛോ ഹോതി പിഹിതോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പാസാദികം ഹോതി അഭിക്കന്തം പടിക്കന്തം ആലോകിതം വിലോകിതം സമിഞ്ജിതം പസാരിതം സങ്ഘാടിപത്തചീവരധാരണം. സോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ തുച്ഛോ ഹോതി പിഹിതോ. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, കുമ്ഭോ തുച്ഛോ പിഹിതോ; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി.
‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ പൂരോ ഹോതി വിവടോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ ന പാസാദികം ഹോതി അഭിക്കന്തം പടിക്കന്തം ആലോകിതം വിലോകിതം സമിഞ്ജിതം പസാരിതം സങ്ഘാടിപത്തചീവരധാരണം. സോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ പൂരോ ഹോതി വിവടോ. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, കുമ്ഭോ പൂരോ വിവടോ; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി.
‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ തുച്ഛോ ഹോതി വിവടോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ ന പാസാദികം ഹോതി അഭിക്കന്തം പടിക്കന്തം ആലോകിതം വിലോകിതം സമിഞ്ജിതം പസാരിതം സങ്ഘാടിപത്തചീവരധാരണം. സോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ തുച്ഛോ ഹോതി വിവടോ. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, കുമ്ഭോ തുച്ഛോ വിവടോ; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി.
‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ പൂരോ ഹോതി പിഹിതോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പാസാദികം ഹോതി അഭിക്കന്തം പടിക്കന്തം ആലോകിതം വിലോകിതം സമിഞ്ജിതം പസാരിതം സങ്ഘാടിപത്തചീവരധാരണം. സോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ പൂരോ ഹോതി പിഹിതോ. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, കുമ്ഭോ പൂരോ പിഹിതോ; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ കുമ്ഭൂപമാ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മി’’ന്തി. തതിയം.