൧. പഠമവലാഹകസുത്തം

൧൦൧. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, വലാഹകാ. കതമേ ചത്താരോ? ഗജ്ജിതാ നോ വസ്സിതാ, വസ്സിതാ നോ ഗജ്ജിതാ, നേവ ഗജ്ജിതാ നോ വസ്സിതാ, ഗജ്ജിതാ ച വസ്സിതാ ച. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ വലാഹകാ. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ വലാഹകൂപമാ [പു. പ. ൧൫൭] പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ ചത്താരോ? ഗജ്ജിതാ നോ വസ്സിതാ, വസ്സിതാ നോ ഗജ്ജിതാ, നേവ ഗജ്ജിതാ നോ വസ്സിതാ, ഗജ്ജിതാ ച വസ്സിതാ ച.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ഗജ്ജിതാ ഹോതി നോ വസ്സിതാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ഭാസിതാ ഹോതി, നോ കത്താ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ഗജ്ജിതാ ഹോതി, നോ വസ്സിതാ. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, വലാഹകോ ഗജ്ജിതാ, നോ വസ്സിതാ; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ വസ്സിതാ ഹോതി, നോ ഗജ്ജിതാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ കത്താ ഹോതി, നോ ഭാസിതാ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ വസ്സിതാ ഹോതി, നോ ഗജ്ജിതാ. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, വലാഹകോ വസ്സിതാ, നോ ഗജ്ജിതാ; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ നേവ ഗജ്ജിതാ ഹോതി, നോ വസ്സിതാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നേവ ഭാസിതാ ഹോതി, നോ കത്താ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ നേവ ഗജ്ജിതാ ഹോതി, നോ വസ്സിതാ. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, വലാഹകോ നേവ ഗജ്ജിതാ [നേവ ഗജ്ജിതാ ഹോതി (ക.)], നോ വസ്സിതാ; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ഗജ്ജിതാ ച ഹോതി വസ്സിതാ ച? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ഭാസിതാ ച ഹോതി കത്താ ച. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ഗജ്ജിതാ ച ഹോതി വസ്സിതാ ച. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, വലാഹകോ ഗജ്ജിതാ ച [ഗജ്ജിതാ ച ഹോതി (ക.)] വസ്സിതാ ച; തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ വലാഹകൂപമാ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മി’’ന്തി. പഠമം.