൭. ഖിപ്പനിസന്തിസുത്തം

൯൭. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ ചത്താരോ? അത്തഹിതായ പടിപന്നോ നോ പരഹിതായ, പരഹിതായ പടിപന്നോ നോ അത്തഹിതായ, നേവത്തഹിതായ പടിപന്നോ നോ പരഹിതായ, അത്തഹിതായ ചേവ പടിപന്നോ പരഹിതായ ച.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ഖിപ്പനിസന്തീ ച ഹോതി കുസലേസു ധമ്മേസു, സുതാനഞ്ച ധമ്മാനം ധാരകജാതികോ [ധാരണജാതികോ (ക.)] ഹോതി, ധാതാനഞ്ച [ധതാനഞ്ച (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ധമ്മാനം അത്ഥൂപപരിക്ഖീ ഹോതി അത്ഥമഞ്ഞായ ധമ്മമഞ്ഞായ, ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ ഹോതി; നോ ച കല്യാണവാചോ ഹോതി കല്യാണവാക്കരണോ പോരിയാ വാചായ സമന്നാഗതോ വിസ്സട്ഠായ അനേലഗലായ അത്ഥസ്സ വിഞ്ഞാപനിയാ, നോ ച സന്ദസ്സകോ ഹോതി സമാദപകോ [സമാദാപകോ (?)] സമുത്തേജകോ സമ്പഹംസകോ സബ്രഹ്മചാരീനം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായ.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ പരഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ അത്തഹിതായ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ന ഹേവ ഖോ ഖിപ്പനിസന്തീ ഹോതി കുസലേസു ധമ്മേസു, നോ ച സുതാനം ധമ്മാനം ധാരകജാതികോ ഹോതി, നോ ച ധാതാനം ധമ്മാനം അത്ഥൂപപരിക്ഖീ ഹോതി, നോ ച അത്ഥമഞ്ഞായ ധമ്മമഞ്ഞായ ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ ഹോതി; കല്യാണവാചോ ച ഹോതി കല്യാണവാക്കരണോ പോരിയാ വാചായ സമന്നാഗതോ വിസ്സട്ഠായ അനേലഗലായ അത്ഥസ്സ വിഞ്ഞാപനിയാ, സന്ദസ്സകോ ച ഹോതി സമാദപകോ സമുത്തേജകോ സമ്പഹംസകോ സബ്രഹ്മചാരീനം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ പരഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ അത്തഹിതായ.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ നേവത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ന ഹേവ ഖോ ഖിപ്പനിസന്തീ ഹോതി കുസലേസു ധമ്മേസു, നോ ച സുതാനം ധമ്മാനം ധാരകജാതികോ ഹോതി, നോ ച ധാതാനം ധമ്മാനം അത്ഥൂപപരിക്ഖീ ഹോതി, നോ ച അത്ഥമഞ്ഞായ ധമ്മമഞ്ഞായ ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ ഹോതി; നോ ച കല്യാണവാചോ ഹോതി കല്യാണവാക്കരണോ പോരിയാ വാചായ സമന്നാഗതോ വിസ്സട്ഠായ അനേലഗലായ അത്ഥസ്സ വിഞ്ഞാപനിയാ, നോ ച സന്ദസ്സകോ ഹോതി സമാദപകോ സമുത്തേജകോ സമ്പഹംസകോ സബ്രഹ്മചാരീനം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ നേവത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായ.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ അത്തഹിതായ ചേവ പടിപന്നോ ഹോതി പരഹിതായ ച? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ഖിപ്പനിസന്തീ ച ഹോതി കുസലേസു ധമ്മേസു, സുതാനഞ്ച ധമ്മാനം ധാരകജാതികോ ഹോതി, ധാതാനഞ്ച ധമ്മാനം അത്ഥൂപപരിക്ഖീ ഹോതി അത്ഥമഞ്ഞായ ധമ്മമഞ്ഞായ, ധമ്മാനുധമ്മപ്പടിപന്നോ ഹോതി; കല്യാണവാചോ ച ഹോതി കല്യാണവാക്കരണോ പോരിയാ വാചായ സമന്നാഗതോ വിസ്സട്ഠായ അനേലഗലായ അത്ഥസ്സ വിഞ്ഞാപനിയാ, സന്ദസ്സകോ ച ഹോതി സമാദപകോ സമുത്തേജകോ സമ്പഹംസകോ സബ്രഹ്മചാരീനം. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ അത്തഹിതായ ചേവ പടിപന്നോ ഹോതി പരഹിതായ ച. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മി’’ന്തി. സത്തമം.