൪. തതിയസമാധിസുത്തം

൯൪. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ ചത്താരോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ, ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ഹോതി അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, ന ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ന ചേവ ലാഭീ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ന ച ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ചേവ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ.

‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, തേന, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലേന യ്വായം പുഗ്ഗലോ ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ സോ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘കഥം നു ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഖാരാ ദട്ഠബ്ബാ? കഥം സങ്ഖാരാ സമ്മസിതബ്ബാ? കഥം സങ്ഖാരാ വിപസ്സിതബ്ബാ’ [പസ്സിതബ്ബാ (ക.)] തി? തസ്സ സോ യഥാദിട്ഠം യഥാവിദിതം ബ്യാകരോതി – ‘ഏവം ഖോ, ആവുസോ, സങ്ഖാരാ ദട്ഠബ്ബാ, ഏവം സങ്ഖാരാ സമ്മസിതബ്ബാ, ഏവം സങ്ഖാരാ വിപസ്സിതബ്ബാ’തി. സോ അപരേന സമയേന ലാഭീ ചേവ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ.

‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ ന ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ, തേന, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലേന യ്വായം പുഗ്ഗലോ ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ സോ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘കഥം നു ഖോ, ആവുസോ, ചിത്തം സണ്ഠപേതബ്ബം? കഥം ചിത്തം സന്നിസാദേതബ്ബം? കഥം ചിത്തം ഏകോദി കാതബ്ബം? കഥം ചിത്തം സമാദഹാതബ്ബ’ന്തി? തസ്സ സോ യഥാദിട്ഠം യഥാവിദിതം ബ്യാകരോതി – ‘ഏവം ഖോ, ആവുസോ, ചിത്തം സണ്ഠപേതബ്ബം, ഏവം ചിത്തം സന്നിസാദേതബ്ബം, ഏവം ചിത്തം ഏകോദി കാതബ്ബം [ഏകോദി കത്തബ്ബം (പീ.)], ഏവം ചിത്തം സമാദഹാതബ്ബ’ന്തി. സോ അപരേന സമയേ ലാഭീ ചേവ ഹോതി അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ.

‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ന ചേവ ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ന ച ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, തേന, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലേന യ്വായം പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ചേവ അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ സോ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘കഥം നു ഖോ, ആവുസോ, ചിത്തം സണ്ഠപേതബ്ബം? കഥം ചിത്തം സന്നിസാദേതബ്ബം? കഥം ചിത്തം ഏകോദി കാതബ്ബം? കഥം ചിത്തം സമാദഹാതബ്ബം? കഥം സങ്ഖാരാ ദട്ഠബ്ബാ? കഥം സങ്ഖാരാ സമ്മസിതബ്ബാ? കഥം സങ്ഖാരാ വിപസ്സിതബ്ബാ’തി? തസ്സ സോ യഥാദിട്ഠം യഥാവിദിതം ബ്യാകരോതി – ‘ഏവം ഖോ, ആവുസോ, ചിത്തം സണ്ഠപേതബ്ബം, ഏവം ചിത്തം സന്നിസാദേതബ്ബം, ഏവം ചിത്തം ഏകോദി കാതബ്ബം, ഏവം ചിത്തം സമാദഹാതബ്ബം, ഏവം സങ്ഖാരാ ദട്ഠബ്ബാ, ഏവം സങ്ഖാരാ സമ്മസിതബ്ബാ, ഏവം സങ്ഖാരാ വിപസ്സിതബ്ബാ’തി. സോ അപരേന സമയേന ലാഭീ ചേവ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ.

‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ചേവ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, തേന, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലേന തേസു ചേവ കുസലേസു ധമ്മേസു പതിട്ഠായ ഉത്തരി ആസവാനം ഖയായ യോഗോ കരണീയോ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മി’’ന്തി. ചതുത്ഥം.