൧. പഠമദ്വേബ്രാഹ്മണസുത്തം

൫൨. അഥ ഖോ ദ്വേ ബ്രാഹ്മണാ ജിണ്ണാ വുദ്ധാ മഹല്ലകാ അദ്ധഗതാ വയോഅനുപ്പത്താ വീസവസ്സസതികാ ജാതിയാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതാ സദ്ധിം സമ്മോദിംസു. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ തേ ബ്രാഹ്മണാ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും – ‘‘മയമസ്സു, ഭോ ഗോതമ, ബ്രാഹ്മണാ ജിണ്ണാ വുദ്ധാ മഹല്ലകാ അദ്ധഗതാ വയോഅനുപ്പത്താ വീസവസ്സസതികാ ജാതിയാ; തേ ചമ്ഹാ അകതകല്യാണാ അകതകുസലാ അകതഭീരുത്താണാ. ഓവദതു നോ ഭവം ഗോതമോ, അനുസാസതു നോ ഭവം ഗോതമോ യം അമ്ഹാകം അസ്സ ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായാ’’തി.

‘‘തഗ്ഘ തുമ്ഹേ, ബ്രാഹ്മണാ, ജിണ്ണാ വുദ്ധാ മഹല്ലകാ അദ്ധഗതാ വയോഅനുപ്പത്താ വീസവസ്സസതികാ ജാതിയാ; തേ ചത്ഥ അകതകല്യാണാ അകതകുസലാ അകതഭീരുത്താണാ. ഉപനീയതി ഖോ അയം, ബ്രാഹ്മണാ, ലോകോ ജരായ ബ്യാധിനാ മരണേന. ഏവം ഉപനീയമാനേ ഖോ, ബ്രാഹ്മണാ, ലോകേ ജരായ ബ്യാധിനാ മരണേന, യോ ഇധ കായേന സംയമോ വാചായ സംയമോ മനസാ സംയമോ, തം തസ്സ പേതസ്സ താണഞ്ച ലേണഞ്ച ദീപഞ്ച സരണഞ്ച പരായണഞ്ചാ’’തി.

‘‘ഉപനീയതി ജീവിതമപ്പമായു,

ജരൂപനീതസ്സ ന സന്തി താണാ;

ഏതം ഭയം മരണേ പേക്ഖമാനോ,

പുഞ്ഞാനി കയിരാഥ സുഖാവഹാനി.

‘‘യോധ കായേന സംയമോ, വാചായ ഉദ ചേതസാ;

തം തസ്സ പേതസ്സ സുഖായ ഹോതി,

യം ജീവമാനോ പകരോതി പുഞ്ഞ’’ന്തി. [സം. നി. ൧.൧൦൦] പഠമം;