൯. സുഖുമാലസുത്തം
൩൯. ‘‘സുഖുമാലോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, പരമസുഖുമാലോ അച്ചന്തസുഖുമാലോ. മമ സുദം, ഭിക്ഖവേ, പിതു നിവേസനേ പോക്ഖരണിയോ കാരിതാ ഹോന്തി. ഏകത്ഥ സുദം, ഭിക്ഖവേ, ഉപ്പലം വപ്പതി [പുപ്ഫതി (സീ. പീ.)], ഏകത്ഥ പദുമം, ഏകത്ഥ പുണ്ഡരീകം, യാവദേവ മമത്ഥായ. ന ഖോ പനസ്സാഹം, ഭിക്ഖവേ, അകാസികം ചന്ദനം ധാരേമി [കാസികം ചന്ദനം ധാരേമി (സ്യാ. കം. ക.), അകാസികം ധാരേമി (?)]. കാസികം, ഭിക്ഖവേ, സു മേ തം വേഠനം ഹോതി, കാസികാ കഞ്ചുകാ, കാസികം നിവാസനം, കാസികോ ഉത്തരാസങ്ഗോ. രത്തിന്ദിവം [രത്തിദിവം (ക.)] ഖോ പന മേ സു തം, ഭിക്ഖവേ, സേതച്ഛത്തം ധാരീയതി – ‘മാ നം ഫുസി സീതം വാ ഉണ്ഹം വാ തിണം വാ രജോ വാ ഉസ്സാവോ വാ’’’തി.
‘‘തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, തയോ പാസാദാ അഹേസും – ഏകോ ഹേമന്തികോ, ഏകോ ഗിമ്ഹികോ, ഏകോ വസ്സികോ. സോ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, വസ്സികേ പാസാദേ വസ്സികേ ചത്താരോ മാസേ നിപ്പുരിസേഹി തൂരിയേഹി പരിചാരയമാനോ [പരിചാരിയമാനോ (സ്യാ. കം. പീ. ക.)] ന ഹേട്ഠാപാസാദം ഓരോഹാമി. യഥാ ഖോ പന, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞേസം നിവേസനേ ദാസകമ്മകരപോരിസസ്സ കണാജകം ഭോജനം ദീയതി ബിലങ്ഗദുതിയം, ഏവമേവസ്സു മേ, ഭിക്ഖവേ, പിതു നിവേസനേ ദാസകമ്മകരപോരിസസ്സ സാലിമംസോദനോ ദീയതി.
‘‘തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏവരൂപായ ഇദ്ധിയാ സമന്നാഗതസ്സ ഏവരൂപേന ച സുഖുമാലേന ഏതദഹോസി – ‘അസ്സുതവാ ഖോ പുഥുജ്ജനോ അത്തനാ ജരാധമ്മോ സമാനോ ജരം അനതീതോ പരം ജിണ്ണം ദിസ്വാ അട്ടീയതി ഹരായതി ജിഗുച്ഛതി അത്താനംയേവ അതിസിത്വാ, അഹമ്പി ഖോമ്ഹി ജരാധമ്മോ ജരം അനതീതോ. അഹഞ്ചേവ [അഹഞ്ചേ (?)] ഖോ പന ജരാധമ്മോ സമാനോ ജരം അനതീതോ പരം ജിണ്ണം ദിസ്വാ അട്ടീയേയ്യം ഹരായേയ്യം ജിഗുച്ഛേയ്യം ന മേതം അസ്സ പതിരൂപ’ന്തി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതോ യോ യോബ്ബനേ യോബ്ബനമദോ സോ സബ്ബസോ പഹീയി.
‘‘അസ്സുതവാ ഖോ പുഥുജ്ജനോ അത്തനാ ബ്യാധിധമ്മോ സമാനോ ബ്യാധിം അനതീതോ പരം ബ്യാധിതം ദിസ്വാ അട്ടീയതി ഹരായതി ജിഗുച്ഛതി അത്താനംയേവ അതിസിത്വാ – ‘അഹമ്പി ഖോമ്ഹി ബ്യാധിധമ്മോ ബ്യാധിം അനതീതോ, അഹഞ്ചേവ ഖോ പന ബ്യാധിധമ്മോ സമാനോ ബ്യാധിം അനതീതോ പരം ബ്യാധികം ദിസ്വാ അട്ടീയേയ്യം ഹരായേയ്യം ജിഗുച്ഛേയ്യം, ന മേതം അസ്സ പതിരൂപ’ന്തി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതോ യോ ആരോഗ്യേ ആരോഗ്യമദോ സോ സബ്ബസോ പഹീയി.
‘‘അസ്സുതവാ ഖോ പുഥുജ്ജനോ അത്തനാ മരണധമ്മോ സമാനോ മരണം അനതീതോ പരം മതം ദിസ്വാ അട്ടീയതി ഹരായതി ജിഗുച്ഛതി അത്താനംയേവ അതിസിത്വാ – ‘അഹമ്പി ഖോമ്ഹി മരണധമ്മോ, മരണം അനതീതോ, അഹം ചേവ ഖോ പന മരണധമ്മോ സമാനോ മരണം അനതീതോ പരം മതം ദിസ്വാ അട്ടീയേയ്യം ഹരായേയ്യം ജിഗുച്ഛേയ്യം, ന മേതം അസ്സ പതിരൂപ’ന്തി. തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതോ യോ ജീവിതേ ജീവിതമദോ സോ സബ്ബസോ പഹീയീ’’തി.
‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, മദാ. കതമേ തയോ? യോബ്ബനമദോ, ആരോഗ്യമദോ, ജീവിതമദോ. യോബ്ബനമദമത്തോ വാ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ കായേന ദുച്ചരിതം ചരതി, വാചായ ദുച്ചരിതം ചരതി, മനസാ ദുച്ചരിതം ചരതി. സോ കായേന ദുച്ചരിതം ചരിത്വാ, വാചായ ദുച്ചരിതം ചരിത്വാ, മനസാ ദുച്ചരിതം ചരിത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. ആരോഗ്യമദമത്തോ വാ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ…പേ… ജീവിതമദമത്തോ വാ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ കായേന ദുച്ചരിതം ചരതി, വാചായ ദുച്ചരിതം ചരതി, മനസാ ദുച്ചരിതം ചരതി. സോ കായേന ദുച്ചരിതം ചരിത്വാ, വാചായ ദുച്ചരിതം ചരിത്വാ, മനസാ ദുച്ചരിതം ചരിത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി.
‘‘യോബ്ബനമദമത്തോ വാ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സിക്ഖം പച്ചക്ഖായ ഹീനായാവത്തതി. ആരോഗ്യമദമത്തോ വാ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു…പേ… ജീവിതമദമത്തോ വാ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സിക്ഖം പച്ചക്ഖായ ഹീനായാവത്തതീ’’തി.
‘‘ബ്യാധിധമ്മാ ജരാധമ്മാ, അഥോ മരണധമ്മിനോ;
യഥാധമ്മാ [ബ്യാധിധമ്മോ ജരാധമ്മോ, അഥോ മരണധമ്മികോ; യഥാ ധമ്മോ (ക.)] തഥാസന്താ, ജിഗുച്ഛന്തി പുഥുജ്ജനാ.
‘‘അഹഞ്ചേ തം ജിഗുച്ഛേയ്യം, ഏവംധമ്മേസു പാണിസു;
ന മേതം പതിരൂപസ്സ, മമ ഏവം വിഹാരിനോ.
‘‘സോഹം ഏവം വിഹരന്തോ, ഞത്വാ ധമ്മം നിരൂപധിം;
ആരോഗ്യേ യോബ്ബനസ്മിഞ്ച, ജീവിതസ്മിഞ്ച യേ മദാ.
‘‘സബ്ബേ മദേ അഭിഭോസ്മി [അതീതോസ്മി (ക.)], നേക്ഖമ്മേ ദട്ഠു ഖേമതം;
തസ്സ മേ അഹു ഉസ്സാഹോ, നിബ്ബാനം അഭിപസ്സതോ.
‘‘നാഹം ഭബ്ബോ ഏതരഹി, കാമാനി പടിസേവിതും;
അനിവത്തി ഭവിസ്സാമി, ബ്രഹ്മചരിയപരായണോ’’തി. നവമം;