൪. നിദാനസുത്തം

൩൪. ‘‘തീണിമാനി, ഭിക്ഖവേ, നിദാനാനി കമ്മാനം സമുദയായ. കതമാനി തീണി? ലോഭോ നിദാനം കമ്മാനം സമുദയായ, ദോസോ നിദാനം കമ്മാനം സമുദയായ, മോഹോ നിദാനം കമ്മാനം സമുദയായ.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, ലോഭപകതം കമ്മം ലോഭജം ലോഭനിദാനം ലോഭസമുദയം, യത്ഥസ്സ അത്തഭാവോ നിബ്ബത്തതി തത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി. യത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി തത്ഥ തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകം പടിസംവേദേതി, ദിട്ഠേ വാ ധമ്മേ ഉപപജ്ജ വാ [ഉപപജ്ജേ വാ (സീ. സ്യാ. കം.) ഉപപജ്ജിത്വാതി മ. നി. ൩.൩൦൩ പാളിയാ സംവണ്ണനാ] അപരേ വാ [അപരാപരേ വാ (ക.)] പരിയായേ.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, ദോസപകതം കമ്മം ദോസജം ദോസനിദാനം ദോസസമുദയം, യത്ഥസ്സ അത്തഭാവോ നിബ്ബത്തതി തത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി. യത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി തത്ഥ തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകം പടിസംവേദേതി, ദിട്ഠേ വാ ധമ്മേ ഉപപജ്ജ വാ അപരേ വാ പരിയായേ.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, മോഹപകതം കമ്മം മോഹജം മോഹനിദാനം മോഹസമുദയം, യത്ഥസ്സ അത്തഭാവോ നിബ്ബത്തതി തത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി. യത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി തത്ഥ തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകം പടിസംവേദേതി, ദിട്ഠേ വാ ധമ്മേ ഉപപജ്ജ വാ അപരേ വാ പരിയായേ.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ബീജാനി അഖണ്ഡാനി അപൂതീനി അവാതാതപഹതാനി സാരാദാനി സുഖസയിതാനി സുഖേത്തേ സുപരികമ്മകതായ ഭൂമിയാ നിക്ഖിത്താനി. ദേവോ ച സമ്മാധാരം അനുപ്പവേച്ഛേയ്യ. ഏവസ്സു താനി, ഭിക്ഖവേ, ബീജാനി വുദ്ധിം വിരുള്ഹിം വേപുല്ലം ആപജ്ജേയ്യും. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യം ലോഭപകതം കമ്മം ലോഭജം ലോഭനിദാനം ലോഭസമുദയം, യത്ഥസ്സ അത്തഭാവോ നിബ്ബത്തതി തത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി. യത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി തത്ഥ തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകം പടിസംവേദേതി, ദിട്ഠേ വാ ധമ്മേ ഉപപജ്ജ വാ അപരേ വാ പരിയായേ.

‘‘യം ദോസപകതം കമ്മം…പേ… യം മോഹപകതം കമ്മം മോഹജം മോഹനിദാനം മോഹസമുദയം, യത്ഥസ്സ അത്തഭാവോ നിബ്ബത്തതി തത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി. യത്ഥ തം കമ്മം വിപച്ചതി തത്ഥ തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകം പടിസംവേദേതി, ദിട്ഠേ വാ ധമ്മേ ഉപപജ്ജ വാ അപരേ വാ പരിയായേ. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീണി നിദാനാനി കമ്മാനം സമുദയായ.

‘‘തീണിമാനി, ഭിക്ഖവേ, നിദാനാനി കമ്മാനം സമുദയായ. കതമാനി തീണി? അലോഭോ നിദാനം കമ്മാനം സമുദയായ, അദോസോ നിദാനം കമ്മാനം സമുദയായ, അമോഹോ നിദാനം കമ്മാനം സമുദയായ.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, അലോഭപകതം കമ്മം അലോഭജം അലോഭനിദാനം അലോഭസമുദയം, ലോഭേ വിഗതേ ഏവം തം കമ്മം പഹീനം ഹോതി ഉച്ഛിന്നമൂലം താലാവത്ഥുകതം അനഭാവങ്കതം ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മം.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, അദോസപകതം കമ്മം അദോസജം അദോസനിദാനം അദോസസമുദയം, ദോസേ വിഗതേ ഏവം തം കമ്മം പഹീനം ഹോതി ഉച്ഛിന്നമൂലം താലാവത്ഥുകതം അനഭാവങ്കതം ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മം.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, അമോഹപകതം കമ്മം അമോഹജം അമോഹനിദാനം അമോഹസമുദയം, മോഹേ വിഗതേ ഏവം തം കമ്മം പഹീനം ഹോതി ഉച്ഛിന്നമൂലം താലാവത്ഥുകതം അനഭാവങ്കതം ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മം.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ബീജാനി അഖണ്ഡാനി അപൂതീനി അവാതാതപഹതാനി സാരാദാനി സുഖസയിതാനി. താനി പുരിസോ അഗ്ഗിനാ ഡഹേയ്യ. അഗ്ഗിനാ ഡഹിത്വാ മസിം കരേയ്യ. മസിം കരിത്വാ മഹാവാതേ വാ ഓഫുണേയ്യ [ഓപുനേയ്യ (സീ. പീ.)] നദിയാ വാ സീഘസോതായ പവാഹേയ്യ. ഏവസ്സു താനി, ഭിക്ഖവേ, ബീജാനി ഉച്ഛിന്നമൂലാനി താലാവത്ഥുകതാനി അനഭാവങ്കതാനി [അനഭാവകതാനി (സീ. പീ.)] ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മാനി. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യം അലോഭപകതം കമ്മം അലോഭജം അലോഭനിദാനം അലോഭസമുദയം, ലോഭേ വിഗതേ ഏവം തം കമ്മം പഹീനം ഹോതി ഉച്ഛിന്നമൂലം താലാവത്ഥുകതം അനഭാവങ്കതം ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മം.

‘‘യം അദോസപകതം കമ്മം…പേ… യം അമോഹപകതം കമ്മം അമോഹജം അമോഹനിദാനം അമോഹസമുദയം, മോഹേ വിഗതേ ഏവം തം കമ്മം പഹീനം ഹോതി…പേ… ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മം. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീണി നിദാനാനി കമ്മാനം സമുദയായാ’’തി.

‘‘ലോഭജം ദോസജഞ്ചേവ [ദോസജം കമ്മം (ക.)], മോഹജഞ്ചാപവിദ്ദസു;

യം തേന പകതം കമ്മം, അപ്പം വാ യദി വാ ബഹും;

ഇധേവ തം വേദനിയം, വത്ഥു അഞ്ഞം ന വിജ്ജതി.

‘‘തസ്മാ ലോഭഞ്ച ദോസഞ്ച, മോഹജഞ്ചാപി വിദ്ദസു;

വിജ്ജം ഉപ്പാദയം ഭിക്ഖു, സബ്ബാ ദുഗ്ഗതിയോ ജഹേ’’തി. ചതുത്ഥം;