໔. ຉພ຺ພສ຺ສສິກ຺ຂາປທໍ

໕໕໗. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອນຸວສ຺ສໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປນ຺ຕິ. ເຕ ຍາຈນພຫຸລາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິພຫຸລາ ວິຫຣນ຺ຕິ – ‘‘ເອຬກໂລມານິ ເທຖ. ເອຬກໂລເມຫິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ອນຸວສ຺ສໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປສ຺ສນ຺ຕິ, ຍາຈນພຫຸລາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິພຫຸລາ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ – ‘ເອຬກໂລມານິ ເທຖ, ເອຬກໂລເມຫິ ອຕ຺ໂຖ’’’ຕິ! ອມ຺ຫາກໍ ປນ ສກິໍ ກຕານິ ສນ຺ຖຕານິ ປຎ຺ຈປິ ຉປິ ວສ຺ສານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຍສໍ ໂນ ທາຣກາ ອຸຫທນ຺ຕິປິ ອຸມ຺ມິຫນ຺ຕິປິ ອຸນ຺ທູເຣຫິປິ ຂຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອິເມ ປນ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ອນຸວສ຺ສໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປນ຺ຕິ, ຍາຈນພຫຸລາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິພຫຸລາ ວິຫຣນ຺ຕິ – ‘‘ເອຬກໂລມານິ ເທຖ, ເອຬກໂລເມຫິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ!

ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂູ ອນຸວສ຺ສໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປສ຺ສນ຺ຕິ, ຍາຈນພຫຸລາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິພຫຸລາ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ – ‘ເອຬກໂລມານິ ເທຖ, ເອຬກໂລເມຫິ ອຕ຺ໂຖ’’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ອນຸວສ຺ສໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປນ຺ຕິ, ຍາຈນພຫຸລາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິພຫຸລາ ວິຫຣນ຺ຕິ – ‘ເອຬກໂລມານິ ເທຖ, ເອຬກໂລເມຫິ ອຕ຺ໂຖ’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ອນຸວສ຺ສໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປສ຺ສນ຺ຕິ, ຍາຈນພຫຸລາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິພຫຸລາ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ – ‘ເອຬກໂລມານິ ເທຖ, ເອຬກໂລເມຫິ ອຕ຺ໂຖ’ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໕໕໘. ‘‘ນວໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ຘາເຣຕພ຺ພໍ. ໂອເຣນ ເຈ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ຕໍ ສນ຺ຖຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວາ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວາ ອຎ຺ຎໍ ນວໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປຍ຺ຍ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໕໕໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ໂກສມ຺ພິຍໍ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຎາຕກາ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຕິເກ ທູຕໍ ປາເຫສຸໍ – ‘‘ອາຄຈ຺ຉຕຸ, ຠທນ຺ໂຕ ມຍໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂູປິ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ຄຈ຺ຉາວຸໂສ, ຎາຕກາ ຕໍ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘‘ຠຄວຕາ, ອາວຸໂສ, ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ – ‘ນວໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ຘາເຣຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ. ອຫຎ຺ຈມ຺ຫິ ຄິລາໂນ, ນ ສກ຺ໂກມິ ສນ຺ຖຕໍ ອາທາຍ ປກ຺ກມິຕຸໍ. ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ວິນາ ສນ຺ຖຕາ ນ ຜາສຸ ໂຫຕິ. ນາຫໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິລານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິໍ ທາຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທາຕພ຺ພາ. ເຕນ ຄິລາເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຄິລາໂນ. ນ ສກ຺ໂກມິ ສນ຺ຖຕໍ ອາທາຍ ປກ຺ກມິຕຸໍ. ໂສຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆໍ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິໍ ຍາຈາມີ’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໕໖໐. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ. ນ ສກ຺ໂກຕິ ສນ຺ຖຕໍ ອາທາຍ ປກ຺ກມິຕຸໍ. ໂສ ສງ຺ຆໍ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິໍ ຍາຈຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິໍ ທເທຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ. ນ ສກ຺ໂກຕິ ສນ຺ຖຕໍ ອາທາຍ ປກ຺ກມິຕຸໍ. ໂສ ສງ຺ຆໍ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິໍ ຍາຈຕິ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິໍ ເທຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິຍາ ທານໍ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທິນ຺ນາ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຖຕສມ຺ມຸຕິ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໕໖໑. ‘‘ນວໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ຘາເຣຕພ຺ພໍ. ໂອເຣນ ເຈ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ຕໍ ສນ຺ຖຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວາ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວາ ອຎ຺ຎໍ ນວໍ ສນ຺ຖຕໍ ກາຣາເປຍ຺ຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໕໖໒. ນວໍ ນາມ ກຣຓໍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ສນ຺ຖຕໍ ນາມ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ ອວາຍິມໍ.

ກາຣາເປຕ຺ວາຕິ ກຣິຕ຺ວາ ວາ ກາຣາເປຕ຺ວາ ວາ.

ຉພ຺ພສ຺ສານິ ຘາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ ຉພ຺ພສ຺ສປຣມຕາ ຘາເຣຕພ຺ພໍ.

ໂອເຣນ ເຈ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານນ຺ຕິ ອູນກຉພ຺ພສ຺ສານິ.

ຕໍ ສນ຺ຖຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ທຕ຺ວາ.

ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາຕິ ນ ກສ຺ສຈິ ທຕ຺ວາ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິໍ ອຎ຺ຎໍ ນວໍ ສນ຺ຖຕໍ ກໂຣຕິ ວາ ກາຣາເປຕິ ວາ, ປໂຍເຄ ທຸກ຺ກຏໍ. ປຏິລາເຠນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ຄຓສ຺ສ ວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ…ເປ… ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສນ຺ຖຕໍ ອູນກຉພ຺ພສ຺ສານິ ກາຣາປິຕໍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ອິມາຫໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາມີຕິ…ເປ… ທເທຍ຺ຍາຕິ…ເປ… ທເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ…ເປ… ອາຍສ຺ມໂຕ ທມ຺ມີຕິ.

໕໖໓. ອຕ຺ຕນາ ວິປ຺ປກຕໍ ອຕ຺ຕນາ ປຣິໂຍສາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຕ຺ຕນາ ວິປ຺ປກຕໍ ປເຣຫິ ປຣິໂຍສາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ປເຣຫິ ວິປ຺ປກຕໍ ອຕ຺ຕນາ ປຣິໂຍສາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ປເຣຫິ ວິປ຺ປກຕໍ ປເຣຫິ ປຣິໂຍສາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

໕໖໔. ອນາປຕ຺ຕິ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ກໂຣຕິ, ອຕິເຣກຉພ຺ພສ຺ສານິ ກໂຣຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກໂຣຕິ ວາ ກາຣາເປຕິ ວາ, ອຎ຺ເຎນ ກຕໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ວິຕານໍ ວາ ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ສາຓິປາກາຣໍ ວາ ຠິສິໍ ວາ ພິພ຺ໂພຫນໍ ວາ ກໂຣຕິ, ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ຉພ຺ພສ຺ສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.