໙. ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ຕກຖາ

໓໗໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຊນ຺ຕາຆເຣ ເຖເຣຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ນິວາຣິຍມານາ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຫູຕໍ ກຏ຺ຐໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ທຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ທ຺ວາເຣ ນິສີທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ [ເຖຣາ ຈ ຠິກ຺ຂູ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ອຸຓ຺ຫາຠິຕຕ຺ຕາ ທ຺ວາຣໍ ອລຠມານາ ມຸຈ຺ຉິຕາ ປປຕນ຺ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຊນ຺ຕາຆເຣ ເຖເຣຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ນິວາຣິຍມານາ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຫູຕໍ ກຏ຺ຐໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ທຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ທ຺ວາເຣ ນິສີທິສ຺ສນ຺ຕິ! ຠິກ຺ຂູ ອຸຓ຺ຫາຠິຕຕ຺ຕາ ທ຺ວາຣໍ ອລຠມານາ ມຸຈ຺ຉິຕາ ປປຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຊນ຺ຕາຆເຣ ເຖເຣຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ນິວາຣິຍມານາ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຫູຕໍ ກຏ຺ຐໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ທຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ທ຺ວາເຣ ນິສີທນ຺ຕິ; ຠິກ຺ຂູ ອຸຓ຺ຫາຠິຕຕ຺ຕາ ທ຺ວາຣໍ ອລຠມານາ ມຸຈ຺ຉິຕາ ປປຕນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊນ຺ຕາຆເຣ ເຖເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ນິວາຣິຍມາເນນ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຫູຕໍ ກຏ຺ຐໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິ ທາຕພ຺ໂພ. ໂຍ ທເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ທ຺ວາເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ນິສີເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໓໗໒. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ຠິກ຺ຂູຫິ ຊນ຺ຕາຆເຣ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຐມໍ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສເຈ ຉາຣິກາ ອຸສ຺ສນ຺ນາ ໂຫຕິ, ຉາຣິກາ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພາ. ສເຈ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ອຸກ຺ລາປໍ ໂຫຕິ, ຊນ຺ຕາຆຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປຣິຠຓ຺ຑໍ ອຸກ຺ລາປໍ ໂຫຕິ, ປຣິຠຓ຺ຑໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປຣິເວຓໍ ອຸກ຺ລາປໍ ໂຫຕິ, ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ໂກຏ຺ຐໂກ ອຸກ຺ລາໂປ ໂຫຕິ, ໂກຏ຺ຐໂກ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ຊນ຺ຕາຆຣສາລາ ອຸກ຺ລາປາ ໂຫຕິ, ຊນ຺ຕາຆຣສາລາ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ.

‘‘ຈຸຓ຺ຓໍ ສນ຺ເນຕພ຺ພໍ, ມຕ຺ຕິກາ ເຕເມຕພ຺ພາ, ອຸທກໂທຓິກາຍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ. ຊນ຺ຕາຆຣໍ ປວິສນ຺ເຕນ ມຕ຺ຕິກາຍ ມຸຂໍ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ. ນ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ປຏິພາຫິຕພ຺ພາ. ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ຊນ຺ຕາຆເຣ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕນ ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ອາທາຍ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ອຸທເກປິ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຣິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ນ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຸຣໂຕປິ ນຫາຍິຕພ຺ພໍ, ນ ອຸປຣິໂຕປິ ນຫາຍິຕພ຺ພໍ. ນຫາເຕນ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ເຕນ ໂອຕຣນ຺ຕານໍ ມຄ຺ໂຄ ທາຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຊນ຺ຕາຆຣາ ນິກ຺ຂມຕິ, ສເຈ ຊນ຺ຕາຆຣໍ ຈິກ຺ຂລ຺ລໍ ໂຫຕິ, ໂຘວິຕພ຺ພໍ. ມຕ຺ຕິກາໂທຓິກໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ຊນ຺ຕາຆຣປີຐໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ວິຊ຺ຌາເປຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ຖເກຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຊນ຺ຕາຆຣວຕ຺ຕໍ ຍຖາ ຠິກ຺ຂູຫິ ຊນ຺ຕາຆເຣ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.