໕. ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ທຸນ຺ນິວຕ຺ຖາ ທຸປ຺ປາຣຸຕາ ອນາກປ຺ປສມ຺ປນ຺ນາ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂວກ຺ກມ຺ມປິ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຖເຣປິ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທນ຺ຕິ, ນເວປິ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ປຏິພາຫນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາຏິມ຺ປິ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທນ຺ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ທຸນ຺ນິວຕ຺ຖາ ທຸປ຺ປາຣຸຕາ ອນາກປ຺ປສມ຺ປນ຺ນາ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ, ໂວກ຺ກມ຺ມປິ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຖເຣປິ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທິສ຺ສນ຺ຕິ, ນເວປິ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນປິ ປຏິພາຫິສ຺ສນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາຏິມ຺ປິ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ທຸນ຺ນິວຕ຺ຖາ ທຸປ຺ປາຣຸຕາ ອນາກປ຺ປສມ຺ປນ຺ນາ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂວກ຺ກມ຺ມປິ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຖເຣປິ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທນ຺ຕິ, ນເວປິ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ປຏິພາຫນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາຏິມ຺ປິ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

໓໖໔. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອາຣາເມ ກາໂລ ອາໂຣຈິໂຕ ໂຫຕິ, ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໂຍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ ໂວກ຺ກມ຺ມ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສຸສໍວຸເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອປ຺ປສທ຺ເທນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ກາຍປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ພາຫຸປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ສີສປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ຂມ຺ຠກເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ໂອຄຸຓ຺ຐິເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸກ຺ກຸຏິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

‘‘ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສຸສໍວຸເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ ນ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ອປ຺ປສທ຺ເທນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພ. ນ ກາຍປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ພາຫຸປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ສີສປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ຂມ຺ຠກເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ໂອຄຸຓ຺ຐິເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ປຏິພາຫິຕພ຺ພາ. ນ ສງ຺ຆາຏິໍ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອຸທເກ ທິຍ຺ຍມາເນ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸທກໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປ຺ປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ປຕ຺ໂຕ ໂຘວິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄເຫ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ – ມາ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິ [ໂອສິຎ຺ຈິຍ຺ຍີ (ກ.)], ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ [ໂອສິຎ຺ຈິຍ຺ຍິໍສຸ (ກ.)], ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີຕິ. ສເຈ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ຉມາຍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ – ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ, ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີຕິ.

‘‘ໂອທເນ ທິຍ຺ຍມາເນ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ໂອທໂນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ສູປສ຺ສ ໂອກາໂສ ກາຕພ຺ໂພ. ສເຈ ໂຫຕິ ສປ຺ປິ ວາ ເຕລໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ຄໍ ວາ, ເຖເຣນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘ສພ຺ເພສໍ ສມກໍ ສມ຺ປາເທຫີ’ຕິ. ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ປຕ຺ຕສຎ຺ຎິນາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ສມສູປໂກ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ສມຕິຕ຺ຕິໂກ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ ຕາວ ເຖເຣນ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ ຍາວ ນ ສພ຺ເພສໍ ໂອທໂນ ສມ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ປຕ຺ຕສຎ຺ຎິນາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ສປທານໍ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ສມສູປໂກ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ນ ຖູປກໂຕ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑິປາໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ນ ສູປໍ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ວາ ໂອທເນນ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພໍ ຠິຍ຺ໂຍກມ຺ຍຕໍ ອຸປາທາຍ. ນ ສູປໍ ວາ ໂອທນໍ ວາ ອຄິລາເນນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎິນາ ປເຣສໍ ປຕ຺ໂຕ ໂອໂລເກຕພ຺ໂພ. ນາຕິມຫນ຺ໂຕ ກພໂຬ ກາຕພ຺ໂພ. ປຣິມຓ຺ຑໂລ ອາໂລໂປ ກາຕພ຺ໂພ. ນ ອນາຫເຏ ກພເຬ ມຸຂທ຺ວາຣໍ ວິວຣິຕພ຺ພໍ. ນ ຠຸຎ຺ຊມາເນນ ສພ຺ໂພ ຫຕ຺ໂຖ ມຸເຂ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ. ນ ສກພເຬນ ມຸເຂນ ພ຺ຍາຫຣິຕພ຺ພໍ. ນ ປິຓ຺ຑຸກ຺ເຂປກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ກພຬາວຈ຺ເຉທກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ອວຄຓ຺ຑກາຣກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ຫຕ຺ຖນິທ຺ຘຸນກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ສິຕ຺ຖາວກາຣກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ຊິວ຺ຫານິຈ຺ຉາຣກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ຈປຸຈປຸກາຣກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ສຸຣຸສຸຣຸກາຣກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ຫຕ຺ຖນິລ຺ເລຫກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ປຕ຺ຕນິລ຺ເລຫກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ນ ໂອຏ຺ຐນິລ຺ເລຫກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ ສາມິເສນ ຫຕ຺ເຖນ ປານີຍຖາລໂກ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ນ ຕາວ ເຖເຣນ ອຸທກໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ ຍາວ ນ ສພ຺ເພວ ຠຸຕ຺ຕາວິໂນ ໂຫນ຺ຕິ. ອຸທເກ ທິຍ຺ຍມາເນ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸທກໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອປ຺ປຏິຆໍສນ຺ເຕນ ປຕ຺ໂຕ ໂຘວິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄເຫ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ – ມາ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິ, ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ, ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີຕິ. ສເຈ ອຸທກປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນ ໂຫຕິ, ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ຉມາຍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈິຕພ຺ພໍ – ມາ ສາມນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈິໍສຸ, ມາ ສງ຺ຆາຏິ ອຸທເກນ ໂອສິຎ຺ຈີຕິ. ນ ສສິຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ຕໂຘວນໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ.

‘‘ນິວຕ຺ຕນ຺ເຕນ ນວເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ປຐມຕຣໍ ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ປຈ຺ຉາ ເຖເຣຫິ ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສຸສໍວຸເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອປ຺ປສທ຺ເທນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ກາຍປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ພາຫຸປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ສີສປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ຂມ຺ຠກເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ໂອຄຸຓ຺ຐິເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸກ຺ກຸຏິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ ຍຖາ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ປຐມຠາຓວາໂຣ ນິຏ຺ຐິໂຕ.