໖. ປິຓ຺ຑຈາຣິກວຕ຺ຕກຖາ

໓໖໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ປິຓ຺ຑຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ທຸນ຺ນິວຕ຺ຖາ ທຸປ຺ປາຣຸຕາ ອນາກປ຺ປສມ຺ປນ຺ນາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕິ, ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາປິ ນິເວສນໍ ປວິສນ຺ຕິ, ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາປິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ອຕິສຫສາປິ ປວິສນ຺ຕິ, ອຕິສຫສາປິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ອຕິທູເຣປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອຈ຺ຈາສນ຺ເນປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອຕິຈິຣມ຺ປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອຕິລຫຸມ຺ປິ ນິວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣປິ ປິຓ຺ຑຈາຣິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ນິເວສນໍ ປາວິສິ. ໂສ ຈ ທ຺ວາຣໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ອຎ຺ຎຕຣໍ ໂອວຣກໍ ປາວິສິ. ຕສ຺ມິມ຺ປິ ໂອວຣເກ ອິຕ຺ຖີ ນຄ຺ຄາ ອຸຕ຺ຕານາ ນິປນ຺ນາ ໂຫຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ນຄ຺ຄໍ ອຸຕ຺ຕານໍ ນິປນ຺ນໍ. ທິສ຺ວານ – ‘‘ນຍິທໍ ທ຺ວາຣໍ, ໂອວຣກໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ ຕມ຺ຫາ ໂອວຣກາ ນິກ຺ຂມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ສາມິໂກ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ນຄ຺ຄໍ ອຸຕ຺ຕານໍ ນິປນ຺ນໍ. ທິສ຺ວານ – ‘‘ອິມິນາ ເມ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຊາປຕີ ທູສິຕາ’’ຕິ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາໂກເຏສິ. ອຖ ໂຂ ສາ ອິຕ຺ຖີ ເຕນ ສທ຺ເທນ ປຏິພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຕໍ ປຸຣິສໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ຍ, ອິມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາໂກເຏສີ’’ຕິ? ‘‘ອິມິນາສິ ຕ຺ວໍ ຠິກ຺ຂຸນາ ທູສິຕາ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ອຍ຺ຍ, ອິມິນາ ຠິກ຺ຂຸນາ ທູສິຕາ; ອກາຣໂກ ໂສ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ມຸຎ຺ຈາເປສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ປິຓ຺ຑຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ທຸນ຺ນິວຕ຺ຖາ ທຸປ຺ປາຣຸຕາ ອນາກປ຺ປສມ຺ປນ຺ນາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາປິ ນິເວສນໍ ປວິສິສ຺ສນ຺ຕິ, ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາປິ ນິກ຺ຂມິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຕິສຫສາປິ ປວິສິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຕິສຫສາປິ ນິກ຺ຂມິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຕິທູເຣປິ ຕິຏ຺ຐິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຈ຺ຈາສນ຺ເນປິ ຕິຏ຺ຐິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຕິຈິຣມ຺ປິ ຕິຏ຺ຐິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຕິລຫຸມ຺ປິ ນິວຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາຕິ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

໓໖໖. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປິຓ຺ຑຈາຣິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ປິຓ຺ຑຈາຣິເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ປິຓ຺ຑຈາຣິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ – ‘ອິທານິ ຄາມໍ ປວິສິສ຺ສາມີ’ຕິ ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໂຍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນິເວສນໍ ປວິສນ຺ເຕນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ – ‘ອິມິນາ ປວິສິສ຺ສາມິ, ອິມິນາ ນິກ຺ຂມິສ຺ສາມີ’ຕິ. ນາຕິສຫສາ ປວິສິຕພ຺ພໍ. ນາຕິສຫສາ ນິກ຺ຂມິຕພ຺ພໍ. ນາຕິທູເຣ ຐາຕພ຺ພໍ. ນາຈ຺ຈາສນ຺ເນ ຐາຕພ຺ພໍ. ນາຕິຈິຣໍ ຐາຕພ຺ພໍ. ນາຕິລຫຸໍ ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຐິຕເກນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ – ‘ຠິກ຺ຂໍ ທາຕຸກາມາ ວາ ອທາຕຸກາມາ ວາ’ຕິ. ສເຈ ກມ຺ມໍ ວາ ນິກ຺ຂິປຕິ, ອາສນາ ວາ ວຸຏ຺ຐາຕິ, ກຏຈ຺ຉຸໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຠາຊນໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຐເປຕິ [ຐາເປຕິ (ກ.)] ວາ – ທາຕຸກາມສ຺ສາຕິ [ທາຕຸກາມິຍາຕິ (ສ຺ຍາ.), ທາຕຸກາມາ ວິຍາຕິ (ສີ.)] ຐາຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂາຍ ທິຍ຺ຍມານາຍ ວາເມນ ຫຕ຺ເຖນ ສງ຺ຆາຏິໍ ອຸຈ຺ຈາເຣຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ຫຕ຺ເຖນ ປຕ຺ຕໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາ. ນ ຈ ຠິກ຺ຂາທາຍິກາຍ ມຸຂໍ ອຸລ຺ໂລເກຕພ຺ພໍ [ໂອໂລເກຕພ຺ພໍ (ສ຺ຍາ.)]. ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ – ‘ສູປໍ ທາຕຸກາມາ ວາ ອທາຕຸກາມາ ວາ’ຕິ. ສເຈ ກຏຈ຺ຉຸໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຠາຊນໍ ວາ ປຣາມສຕິ, ຐເປຕິ ວາ – ທາຕຸກາມສ຺ສາຕິ ຐາຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂາຍ ທິນ຺ນາຍ ສງ຺ຆາຏິຍາ ປຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ອຕຣມາເນນ ນິວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

‘‘ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສຸສໍວຸເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອປ຺ປສທ຺ເທນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ກາຍປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ພາຫຸປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ສີສປ຺ປຈາລກໍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ຂມ຺ຠກເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ໂອຄຸຓ຺ຐິເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນ ອຸກ຺ກຸຏິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຐມໍ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ, ເຕນ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິ ໂຘວິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ, ສເຈ ໂຫຕິ ຠຸຕ຺ຕາວເສໂສ, ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ, ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ອາກງ຺ຂຕິ, ອປ຺ປຫຣິເຕ ວາ ຉຑ຺ເຑຕພ຺ພໍ, ອປ຺ປາຓເກ ວາ ອຸທເກ ໂອປິລາເປຕພ຺ພໍ. ເຕນ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຏິສາເມຕພ຺ພາ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ, ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປສ຺ສຕິ ປານີຍຆຏໍ ວາ ປຣິໂຠຊນີຍຆຏໍ ວາ ວຈ຺ຈຆຏໍ ວາ ຣິຕ຺ຕໍ ຕຸຈ຺ຉໍ ເຕນ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ. ສຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອວິສຍ຺ຫໍ, ຫຕ຺ຖວິກາເຣນ ທຸຕິຍໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖວິລງ຺ຆເກນ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ວາຈາ ຠິນ຺ທິຕພ຺ພາ. ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປິຓ຺ຑຈາຣິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ຍຖາ ປິຓ຺ຑຈາຣິເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.