໓. ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑກຖາ

໔໔໕. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠຄວາ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຣິນິພ຺ພານກາເລ ເອວມາຫ – ‘ເຕນ ຫານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ ມມຈ຺ຈເຍນ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑໍ ອາຓາເປຕູ’’’ຕິ. ‘‘ປຸຈ຺ຉິ ປນ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຠຄວນ຺ຕໍ – ‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ໂຑ’’’ຕິ? ‘‘ປຸຈ຺ຉິໍ ໂຂຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ – ‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ໂຑ’’’ຕິ? ‘‘ຉນ຺ໂນ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ຍໍ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຕໍ ວເທຍ຺ຍ. ຠິກ຺ຂູຫິ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເນວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ນ ໂອວທິຕພ຺ໂພ, ນານຸສາສິຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຕ຺ວໍເຍວ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑໍ ອາຓາເປຫີ’’ຕິ. ‘‘ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑໍ ອາຓາເປມິ, ຈຓ຺ໂຑ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຜຣຸໂສ’’ຕິ? ‘ເຕນ ຫາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ພຫຸເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ຄຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ນາວາຍ ອຸຊ຺ຊວນິກາຍ ໂກສມ຺ພິໍ ອຸຊ຺ຊວິ, ນາວາຍ ປຈ຺ໂຈໂຣຫິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ [ອຸເຕນສ຺ສ (ກ.)] ອຸຍ຺ຍານສ຺ສ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣາຊາ ອຸເທໂນ ອຸຍ຺ຍາເນ ປຣິຈາເຣສິ ສທ຺ຘິໍ ໂອໂຣເຘນ. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ໂອໂຣໂຘ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ກິຣ ອາຈຣິໂຍ ອຍ຺ໂຍ ອານນ຺ໂທ ອຸຍ຺ຍານສ຺ສ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ໂອໂຣໂຘ ຣາຊານໍ ອຸເທນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ກິຣ, ເທວ, ອາຈຣິໂຍ ອຍ຺ໂຍ ອານນ຺ໂທ ອຸຍ຺ຍານສ຺ສ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສິນ຺ໂນ. ອິຈ຺ຉາມ ມຍໍ, ເທວ, ອຍ຺ຍໍ ອານນ຺ທໍ ປສ຺ສິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ຕຸມ຺ເຫ ສມຓໍ ອານນ຺ທໍ ປສ຺ສຖາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ໂອໂຣໂຘ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ໂອໂຣຘໍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ ສມາທເປສິ ສມຸຕ຺ເຕເຊສິ ສມ຺ປຫໍເສສິ. ອຖ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ໂອໂຣໂຘ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ ສມາທປິໂຕ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ສມ຺ປຫໍສິໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄສຕານິ ປາທາສິ. ອຖ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ໂອໂຣໂຘ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ເຍນ ຣາຊາ ອຸເທໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຣາຊາ ອຸເທໂນ ໂອໂຣຘໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ໂອໂຣຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ ສມຓໍ ອານນ຺ທໍ ປສ຺ສິຕ຺ຖາ’’ຕິ? ‘‘ອປສ຺ສິມ຺ຫາ ໂຂ ມຍໍ, ເທວ, ອຍ຺ຍໍ ອານນ຺ທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ ສມຓສ຺ສ ອານນ຺ທສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ອທຕ຺ຖາ’’ຕິ? ‘‘ອທມ຺ຫາ ໂຂ ມຍໍ, ເທວ, ອຍ຺ຍສ຺ສ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄສຕານີ’’ຕິ. ຣາຊາ ອຸເທໂນ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ສມໂຓ ອານນ຺ໂທ ຕາວ ພຫຸໍ ຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສ຺ສຕິ! ທຸສ຺ສວາຓິຊ຺ຊໍ ວາ ສມໂຓ ອານນ຺ໂທ ກຣິສ຺ສຕິ, ປຄ຺ຄາຫິກສາລໍ ວາ ປສາເຣສ຺ສຕີ’’ຕິ!

ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ອຸເທໂນ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຣາຊາ ອຸເທໂນ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາຄມາ ນຸ ຂ຺ວິຘ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອມ຺ຫາກໍ ໂອໂຣໂຘ’’ຕິ? ‘‘ອາຄມາສິ ໂຂ ເຕ ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ໂອໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ອປິ ປນ ໂຠໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ອທາສີ’’ຕິ? ‘‘ອທາສິ ໂຂ ເມ, ມຫາຣາຊ, ປຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄສຕານີ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ຕາວ ພຫຸໍ ຈີວຣໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ເຍ [ເຍ ປນ (ກ.)] ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຠິກ຺ຂູ ທຸພ຺ພລຈີວຣາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍວິຠຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ຍານິ ໂຂ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ໂປຣາຓການິ ທຸພ຺ພລຈີວຣານິ ຕານິ ກຖໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຕານິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຍານິ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ໂປຣາຓການິ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓານິ ຕານິ ກຖໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຕານິ, ມຫາຣາຊ, ຠິສິຈ຺ຉວິໂຍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຍາ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ໂປຣາຓກາ ຠິສິຈ຺ຉວິໂຍ ຕາ ກຖໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຕາ, ມຫາຣາຊ, ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຍານິ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ໂປຣາຓການິ ຠູມຕ຺ຖຣຓານິ ຕານິ ກຖໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຕານິ, ມຫາຣາຊ, ປາທປຸຎ຺ຉນິໂຍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຍາ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ໂປຣາຓກາ ປາທປຸຎ຺ຉນິໂຍ ຕາ ກຖໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ?. ‘‘ຕາ, ມຫາຣາຊ, ຣໂຊຫຣຓໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຍານິ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ໂປຣາຓການິ ຣໂຊຫຣຓານິ ຕານິ ກຖໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຕານິ, ມຫາຣາຊ, ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຈິກ຺ຂລ຺ເລນ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຓ຺ຑໍ ລິມ຺ປິສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ອຸເທໂນ – ສພ຺ເພວິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ໂຍນິໂສ ອຸປເນນ຺ຕິ, ນ ກຸລວໍ ຄເມນ຺ຕີຕິ – ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ອຎ຺ຎານິປິ ປຎ຺ຈ ທຸສ຺ສສຕານິ ປາທາສິ. ອຍຎ຺ຈຣຫິ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຐມໍ ຈີວຣຠິກ຺ຂາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ຈີວຣສຫສ຺ສໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ໂຆສິຕາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຉນ຺ນໍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສງ຺ເຆນ ເຕ, ອາວຸໂສ ຉນ຺ນ, ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ໂຑ ອາຓາປິໂຕ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ໂຑ ອາຓາປິໂຕ’’ຕິ? ‘‘ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ ຉນ຺ນ, ຠິກ຺ຂູ ຍໍ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍາສິ ຕໍ ວເທຍ຺ຍາສິ. ຠິກ຺ຂູຫິ ຕ຺ວໍ ເນວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ນ ໂອວທິຕພ຺ໂພ, ນານຸສາສິຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ‘‘ນນ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ຫໂຕ ເອຕ຺ຕາວຕາ, ຍໂຕຫໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ເນວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ນ ໂອວທິຕພ຺ໂພ, ນານຸສາສິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ຕຕ຺ເຖວ ມຸຈ຺ຉິໂຕ ປປໂຕ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ເຑນ ອຏ຺ຏີຍມາໂນ ຫຣາຍມາໂນ ຊິຄຸຈ຺ຉມາໂນ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຈ ປນາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ອຣຫຕໍ ອໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຫິ ທານິ ເມ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຍທຄ຺ເຄນ ຕຍາ, ອາວຸໂສ ຉນ຺ນ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ຕທຄ຺ເຄນ ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ໂຑ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ໂຘ’’ຕິ. ອິມາຍ ໂຂ ປນ ວິນຍສງ຺ຄີຕິຍາ ປຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ອນູນານິ ອນຘິການິ ອເຫສຸໍ. ຕສ຺ມາ ອຍໍ ວິນຍສງ຺ຄີຕິ ‘‘ປຎ຺ຈສຕິກາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ.

ປຎ຺ຈສຕິກກ຺ຂນ຺ຘໂກ ເອກາທສໂມ.

ອິມມ຺ຫິ ຂນ຺ຘເກ ວຕ຺ຖູ ເຕວີສຕິ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສມ຺ພຸທ຺ເຘ, ເຖໂຣ ກສ຺ສປສວ຺ຫໂຍ;

ອາມນ຺ຕຍິ ຠິກ຺ຂຸຄຓໍ, ສທ຺ຘມ຺ມມນຸປາລໂກ;

ປາວາຍທ຺ຘານມຄ຺ຄມ຺ຫິ, ສຸຠທ຺ເທນ ປເວທິຕໍ;

ສງ຺ຄາຍິສ຺ສາມ ສທ຺ຘມ຺ມໍ, ອຘມ຺ໂມ ປຸເຣ ທິປ຺ປຕິ.

ເອເກນູນ ປຎ຺ຈສຕໍ, ອານນ຺ທມ຺ປິ ຈ ອຸຈ຺ຈິນິ;

ຘມ຺ມວິນຍສງ຺ຄີຕິໍ, ວສນ຺ໂຕ ຄຸຫມຸຕ຺ຕເມ.

ອຸປາລິໍ ວິນຍໍ ປຸຈ຺ຉິ, ສຸຕ຺ຕນ຺ຕານນ຺ທປຓ຺ຑິຕໍ;

ປິຏກໍ ຕີຓິ ສງ຺ຄີຕິໍ, ອກໍສຸ ຊິນສາວກາ.

ນ ປຸຈ຺ຉິ ອກ຺ກມິຕ຺ວານ, ວນ຺ທາເປສິ ນ ຍາຈິ ຈ.

ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ມາຕຸຄາມສ຺ສ, ສທ຺ຘາຍ ທຸກ຺ກຏານິ ເມ;

ປຸຣາໂຓ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑຎ຺ຈ, ໂອໂຣໂຘ ອຸເທເນນ ສຫ.

ຕາວ ພຫຸ ທຸພ຺ພລຎ຺ຈ, ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓາ ຠິສິ;

ຠູມຕ຺ຖຣຓາ ປຸຎ຺ຉນິໂຍ, ຣໂຊ ຈິກ຺ຂລ຺ລມທ຺ທນາ.

ສຫສ຺ສຈີວຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ປຐມານນ຺ທສວ຺ຫໂຍ;

ຕຊ຺ຊິໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ເຑນ, ຈຕຸສ຺ສຈ຺ຈໍ ອປາປຸຓິ;

ວສີຠູຕາ ປຎ຺ຈສຕາ, ຕສ຺ມາ ປຎ຺ຈສຕີ ອິຕິ.

ປຎ຺ຈສຕິກກ຺ຂນ຺ຘກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.