໙. ປຣິວຕ຺ຕນຫາຣວິຠງ຺ຄວິຠາວນາ

໓໕. ເຍນ ເຍນ ສໍວຓ຺ຓາວິເສສຠູເຕນ ວິຠຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ເຄນ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕາ ຘມ຺ມາທໂຍ ວິຠຕ຺ຕາ, ໂສ ສໍວຓ຺ຓາວິເສສຠູໂຕ ວິຠງ຺ໂຄ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ‘‘ກຕໂມ ປຣິວຕ຺ຕນຫາຣວິຠງ຺ໂຄ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາໂຣ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐສຸ ໂສຬສສຸ ເທສນາຫາຣາທີສຸ ກຕໂມ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາໂຣ ປຣິວຕ຺ຕນຫາຣວິຠງ຺ໂຄ ນາມາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ‘‘ກຸສລາກຸສເລ ຘມ຺ເມ’’ຕິອາທິນິທ຺ເທສສ຺ສ ອິທານິ ມຍາ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສາ’’ຕິອາທິໂກ ວິຕ຺ຖາຣສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາໂຣ ປຣິວຕ຺ຕນຫາຣວິຠງ຺ໂຄ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

‘‘ສໍວຓ຺ຓິຍມາເນ ສຸຕ຺ເຕ ນິທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ກຕມສ຺ສ ຠາວິຕພ຺ພສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ກຕໂມ ປຏິປກ຺ໂຂ, ກຖໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ໂພ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອິມສ຺ສ ຠາວິຕພ຺ພສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ອຍໍ ປຏິປກ຺ໂຂ, ເອວໍ ປຫາຕພ຺ພຠາວວເສນ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ສໍວຓ຺ຓິຍມາເນ ສຸຕ຺ເຕ ຍຖານິທ຺ທິຏ຺ຐານໍ ກຸສລາກຸສລຘມ຺ມານໍ ປຏິປກ຺ຂຠູເຕ ອກຸສລກຸສລຘມ຺ເມ ປຫາຕພ຺ພຠາວາທິວເສນ ນິທ຺ຘາຣຓໍ ປຏິປກ຺ຂໂຕ ປຣິວຕ຺ຕນໍ, ຕສ຺ມາ ‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓາ ຠວຕີ’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໓໕) –

ວຸຕ຺ຕໍ. ປຫາຍກສ຺ສ ຫິ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຫາຕພ຺ພຠາວວເສນ ນິທ຺ຘາຣຓໍ, ປຫາຕພ຺ພສ຺ສ ຈ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຫາຍກຠາວວເສນ ນິທ຺ຘາຣຓໍ ປຏິປກ຺ຂໂຕ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສາຕິ ສມ຺ມາ ສຸນ຺ທຣາ ປສຕ຺ຖາ ທິຏ຺ຐິ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສາຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ປຸຄ຺ຄລປທຏ຺ຐານາ ຫິ ອຍໍ ເທສນາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສາ’’ຕິ. ສາ ປນ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ກມ຺ມກມ຺ມຜລາທິສທ຺ທຫນວເສນ ວາ ອນິຈ຺ຈາທິວິປສ຺ສນາວເສນ ວາ ມຄ຺ຄສມ຺ມາທສ຺ສນວເສນ ວາ ປວຕ຺ຕາ ນິຣວເສສາວ ຄຫິຕາ. ‘‘ຍາຍ ຠາວິຕາຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ປຫາຕພ຺ພາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓາ ຠວຕິ, ຍທິ ເກວລາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິເຍວ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓາ ຠວຕິ, ເອວໍ ສຕິ ຕທວເສສາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຊິຓ຺ຓາ

ຠເວຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ເຍ ຈສ຺ສ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິປຈ຺ຈຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິປຈ຺ຈຍາ ອເນເກ ປາປກາ ອກຸສລາເຍວ ຘມ຺ມາ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນາຣຫາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ, ເຕ ຈ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອສ຺ສ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓາ ປຫາຕພ຺ພາຣຫາ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນສຠາວາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ’’ຕິ (ອຸທາ. ໒; ມຫາວ. ໑).

‘‘ຍທິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ, ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ອກຸສລຘມ຺ມາເຍວ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓາ ຠວນ຺ຕິ, ເອວໍ ສຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິປຈ຺ຈຍາ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ນ ສມ຺ຠເວຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິປຈ຺ຈຍາ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສ຺ສ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນາຣຫາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິປຈ຺ຈຍາ ອເນເກ ກຸສລາ ສມຖວິປສ຺ສນາ ວາ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ ວາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ເຕ ຘມ຺ມາ ອສ຺ສ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສນ຺ຕາເນ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປວຕ຺ຕນວເສນ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ປຏິປກ຺ຂານໍ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຍາ, ຕປ຺ປຈ຺ຈຍານໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຣິວຕ຺ຕນຠາໂວ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິປກ຺ໂຂ ຘມ຺ໂມ ກຖໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຍຊນຕ຺ຖ ອາທໂຍ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ພາ. ສມ຺ມາ ສຸນ຺ທຣາ ປສຕ຺ຖາ ວາຈາ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສາຕິ ສມ຺ມາວາໂຈ, ຕສ຺ສ ສມ຺ມາວາຈສ຺ສ. ‘‘ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສາ’’ຕິອາທີນໍ ອຕ຺ໂຖປິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ປນ ວິເສສຕ຺ໂຖສມ຺ມາ ອວິປຣີຕໂຕ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສາຕິ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສໂນ, ຕສ຺ສ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ‘‘ອວິມຸຕ຺ຕາວ ສມານາ ວິມຸຕ຺ຕາ ມຍ’’ນ຺ຕິ ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ມິຈ຺ຉາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓໍ ວິຄຕໍ ຠວຕິ. ‘‘ເຍ ຈສ຺ສາ’’ຕິອາທີນໍ ອນຸສນ຺ຘ຺ຍາທິໂກ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໖. ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສາຕິອາທິນາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ກຸສລານໍ ປຏິປກ຺ຂາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐາທິກາເຍວ ອກຸສລາ ປຫາຕພ຺ພຠາເວນ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ປາຓາຕິປາຕາເວຣມຓິອາທີນໍ ກຸສລານໍ ປຏິປກ຺ຂາ ປາຓາຕິປາຕາທິກາປິ ອກຸສລາ ປຫາຕພ຺ພຠາເວນ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍສ຺ສ ວາ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ເອວໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທິມຸເຂນ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິອາທິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ປາຓາຕິປາຕອທິນ຺ນາທານກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາທິໂຕ ເວຣມຓິຍາທີຫິ ປາຓາຕິປາຕາທີນໍ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ຍສ຺ສາ’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໓໖) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕທງ຺ຄາທິວເສນປຫີໂນ ໂຫຕິ. ກາລວາທິສ຺ສາຕິ ວທິຕພ຺ພກາເລ ວທິຕພ຺ພໍ ວທຕິ ສີເລນາຕິ ກາລວາທີ, ຕສ຺ສ.

‘‘ຍຖາວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣເນວ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອຎ຺ເຎນ ປກາເຣນປິ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈີຕິອາທິນາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທິມຸເຂເນວ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິອາທີຫິ ເອວ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ປກາຣນ຺ຕເຣນ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໓໖) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເກຈິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປາທິກາເຍວ ປຸຄ຺ຄລາ ປເຣສໍ ອຣິຍານໍ ອຣິຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ ຄຣຫນ຺ຕິ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກາ ສນ຺ທິຏ຺ເຐ ນິຍຸຕ຺ຕາ, ສຫຘມ຺ມິກາ ສຫ ຘມ຺ເມນ ກາຣເຓນ ເຍ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຫຘມ຺ມິກາ. ຄາຣຍ຺ຫາ ຄຣຫິຕພ຺ພາກາເຣ ຍຸຕ຺ຕາ. ວາທາ ຈ ອນຸວາທາ ຈ ວາທານຸວາທາ, ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຎ຺ຈ ຘມ຺ມໍ ຄຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ຄຣຫເຓນ. ປຸຊ຺ຊາ ປູຊິຕພ຺ພາ ຈ ນ ຠວນ຺ຕິ, ປາສໍສາ ປສໍສິຕພ຺ພາ ຈ ນ ຠວນ຺ຕິ. ເອວນ຺ຕິອາທີສຸ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປໍ ວາ ສມ຺ມາວາຈາທິກໍ ວາ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປຎ຺ຈ ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ຫິ ເຍ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປິກາ, ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ນ ປຸຊ຺ຊາ ຈ ປາສໍສາ ຈ…ເປ… ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕິຎ຺ຈ ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ຫິ ເຍ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິວາຈິກາ, ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ນ ປຸຊ຺ຊາ ຈ ປາສໍສາ ຈ. ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນຎ຺ຈ ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ຫິ ເຍ ມິຈ຺ຉາວິມຸຕ຺ຕິກາ, ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ນ ປຸຊ຺ຊາ ຈ ປາສໍສາ ຈ. ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນຎ຺ຈ ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ຄຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ຫິ ເຍ ມິຈ຺ຉາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນິກາ, ເຕ ຠວນ຺ໂຕ ນ ປຸຊ຺ຊາ ຈ ປາສໍສາ ຈາຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ‘‘ມິຈ຺ຉາວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນາ’’ຕິປິ ປາໂຐ ອຕ຺ຖິ.

‘‘ອຣິຍມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐາທີນໍ ຄຣຫວເສເນວ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐາທໂຍ ຈ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາ, ນາວເສສານໍ ປສໍສາວເສນາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ກາມາທີນໍ ປສໍສາວເສນປິ ກາມານໍ ປຏິປກ຺ຂາ ເວຣມຓິຍາທໂຍປິ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ ເອວມາຫໍສູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ ກາມາ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ ກາມາ, ອາເສວິຕພ຺ພາ ກາມາ, ນິເສວິຕພ຺ພາ ກາມາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມີຍນ຺ເຕຕິ ກາມາຕິ ກມ຺ມສາຘນວເສນ ວຕ຺ຖຸກາມາ ຄຫິຕາ, ນາຕິປຓີຕາ ກາມາ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຕິປຓີຕາ ກາມາ ປຣິ ສມນ຺ຕໂຕ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ. ອຕິປຓີຕຕຣາ ກາມາ ອາ ຠຸໂສ ເສວິຕພ຺ພາ, ນິຍຕາ ເສວິຕພ຺ພາ. ຠາວຍິຕພ຺ພາ ກາມາ, ພຫຸລີກາຕພ຺ພາ ກາມາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ກາເມນ຺ຕີຕິ ກາມາຕິ ກຕ຺ຕຸສາຘນວເສນ ກິເລສກາມາ ຄຫິຕາ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປາທນວເສນ ຠາວຍິຕພ຺ພາ ວຑ຺ຒາເປຕພ຺ພາ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ພາ ກິເລສກາມາ, ພຫູນໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປາທນວເສນ ກາຕພ຺ພາ ວຑ຺ຒາເປຕພ຺ພາ ກິເລສກາມາຕິ ເຍ ຈ ກາມວສິກາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ເກຈິ ເອວມາຫໍສຸ ເຕສໍ ກາມວສິການໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ເກສຎ຺ຈິ ຕາທິເສຫິ ກາເມຫິ ເວຣມຓີ ກຸສລເຈຕນາ ປຏິປກ຺ຂວເສນ ອຘມ຺ໂມ ອເສວິຕພ຺ໂພ ນາມ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ອນ຺ຕທ຺ວຍວເສນ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍ ວາ ປນ ເກຈີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍໂຄ ຘມ຺ໂມຕິ ນິຍ຺ຍານິໂກຕິ ເຍ ວາ ປນ ປຎ຺ຈາຕປາທິປຏິປນ຺ນກາ ຕຕ຺ຖິຍາ ເອວມາຫໍສຸ, ເຕສໍ ປຎ຺ຈາຕປາທິປຏິປນ຺ນການໍ ນິຍ຺ຍານິໂກ ຘມ຺ໂມ ມຊ຺ຌິມາປຏິປທາສງ຺ຂາໂຕ ວິປສ຺ສນາສຫິໂຕ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອຘມ຺ໂມ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ອຠາເວຕພ຺ໂພ ນາມ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ. ສຸຂທຸກ຺ຂວເສນປິ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍ ຈ ໂຂ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ປາປໍ ນິຊ຺ຊຣາເປສ຺ສາມາ’’ຕິ ອຕ຺ຕຫິໍສນາທິວເສນ ປຏິປນ຺ນການໍ ປວຕ຺ໂຕ ສຣີຣຕາປໂນ ທຸກ຺ໂຂ ຘມ຺ໂມ ນິຍ຺ຍານິໂກຕິ.

ເຍ ຈ ຕຖາປຏິປນ຺ນກາ ເກຈິ ເອວມາຫໍສຸ, ເຕສໍ ຕຖາປຏິປນ຺ນການໍ ອນວຊ຺ຊປຈ຺ຈຍປຣິໂຠຄວເສນ ປວຕ຺ໂຕ ສຣີຣທຸກ຺ຂູປສໂມ ສຸໂຂ ຘມ຺ໂມ ອຘມ຺ໂມ ອປ຺ປວຕ຺ເຕຕພ຺ໂພ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ.

ອນ຺ຕທ຺ວຍາທິວເສນ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາຕໍ, ‘‘ກຖໍ ອສຸຠສຎ຺ຎາທິວເສນ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ໂພ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ເອວໍ ອສຸຠສຎ຺ຎາທິວເສນ ສຸຠສຎ຺ຎາທິກາ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ວາ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ອິທານິ ອສຸຠສຎ຺ຎາທິມຸເຂນ ສຸຠສຎ຺ຎາທິປຣິວຕ຺ຕນໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ຍຖາ ວາ ປນາ’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໓໖) ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສູຕິ ເຕຠູມກສງ຺ຂາເຣສຸ. ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສກສ຺ສ ຫິ ເຕຠູມກາ ຘມ຺ມາ ກິເລສາສຸຈິປຄ຺ຆຣຓກຕ຺ຕາ ອສຸຠໂຕ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ.

‘‘ຍທິ ສຣູປໂຕເຍວ ອິເມສໍ ອິເມ ປຏິປກ຺ຂາຕິ ອປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພາ ສິຍຸໍ, ເອວໍ ສຕິ ນິຣວເສສາ ຈ ປຏິປກ຺ຂາ ນ ສກ຺ກາ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸໍ, ກຖໍ ສກ຺ກາ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ປຣິວຕ຺ຕນລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍໍ ຍໍ ວາ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລໍ ວາ ອກຸສລໍ ວາ ຍໍ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸກາໂມ ອາຈຣິໂຍ ຈິຕ຺ເຕນ ໂຣຈຍຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ, ກຸສລສ຺ສ ວາ ອກຸສລສ຺ສ ວາ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຣຸຈິກສ຺ສ ອຸປຄຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ໂຍ ປຏິປກ຺ໂຂ, ໂສ ປຏິປກ຺ຂຘມ຺ໂມ ອສທ຺ຘມ຺ໂມ ອສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອນິຏ຺ຐໂຕ ປຈ຺ຈນີກໂຕ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນ ປຣິຎ຺ຎາໂຕ. ອິຏ຺ຐໍ ວາ ອນິຏ຺ຐໍ ວາ ຍໍ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸກາໂມ ອາຈຣິໂຍ ຈິຕ຺ເຕນ ໂຣຈຍຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ, ອິຏ຺ຐສ຺ສ ວາ ອນິຏ຺ຐສ຺ສ ວາ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຣຸຈິກສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ໂຍ ປຏິປກ຺ໂຂ, ໂສ ປຏິປກ຺ຂຘມ຺ໂມ ອສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອນິຏ຺ຐໂຕ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ມໂຕ ອຊ຺ຌາປນ຺ໂນ ປຣິຎ຺ຎາໂຕ ຠວຕີຕິ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸກາເມນ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຘມ຺ມານຸຣູປປຏິປກ຺ຂວເສນ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຣິວຕ຺ຕເນ ປຏິປກ຺ຂລກ຺ຂຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ປຏິປກ຺ຂສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ ວິຠາເວຕີ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ປຣິວຕ຺ຕນໍ ອມ຺ເຫຫິ ກຖໍ ສທ຺ທຫິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ‘‘ເຕນາຫາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຣິວຕ຺ໂຕ ຫາໂຣ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ອຎ຺ໂຎ ນິຍຸຕ຺ໂຕ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ນິຍຸຕ຺ໂຕ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ກຸສລາກຸສເລ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ປຏິປກ຺ຂວເສນ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ໂຍ ໂຍ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາໂຣ ນິຍຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ປຏິປກ຺ຂວເສນ ນີຫຣິຕ຺ວາ ໂສ ໂສ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາໂຣ ນິຍຸຕ຺ໂຕ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ໂຕ ໂຍຊິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.

ອິຕິ ປຣິວຕ຺ຕນຫາຣວິຠງ຺ເຄ ສຕ຺ຕິພລານຸຣູປາ ຣຈິຕາ

ວິຠາວນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຓ຺ຑິເຕຫິ ປນ ອຏ຺ຐກຖາຏີການຸສາເຣນ ຄມ຺ຠີຣຕ຺ໂຖ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.