໑໕. ປຣິກ຺ຂາຣຫາຣວິຠງ຺ຄວິຠາວນາ

໔໙. ເຍນ ເຍນ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສສຠູເຕນ ວິຠງ຺ເຄນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈາທີນໍ ເອກຕ຺ຕຕາທໂຍ ວິຠຕ຺ຕາ, ໂສ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສສຠູໂຕ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ‘‘ກຕໂມ ປຣິກ຺ຂາຣຫາຣວິຠງ຺ໂຄ ນາມາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາໂຣ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐສຸ ໂສຬສສຸ ເທສນາຫາຣາທີສຸ ກຕໂມ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາໂຣ ປຣິກ຺ຂາຣຫາຣວິຠງ຺ໂຄ ນາມາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ‘‘ເຍ ຘມ຺ມາ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ຊນຍນ຺ຕີ’’ຕິອາທິນິທ຺ເທສສ຺ສ ອິທານິ ມຍາ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ‘‘ໂຍ ຘມ຺ໂມ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ຊນຍຕິ, ຕສ຺ສ ໂສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ’’ຕິອາທິໂກ ປຣິກ຺ຂາຣຠູຕສ຺ສ ເຫຕຸໂນ ເຈວ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຈ ວິຕ຺ຖາຣສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ ປຣິກ຺ຂາຣວິຠງ຺ໂຄ ນາມ.

‘‘ກຕໂມ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ໂພ ປຣິກ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ໂຍ ຘມ຺ໂມ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍປ຺ປກາໂຣ ຘມ຺ໂມ ຍໍ ຜລຠູຕໍ ຘມ຺ມໍ ຊນຍຕິ ຊເນຕິ, ຕສ຺ສ ຜລຘມ຺ມສ຺ສ ໂສ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍປ຺ປກາໂຣ ຘມ຺ໂມ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນາມ. ‘‘ກິໍລກ຺ຂໂຓ ປຣິກ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຕຖາ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກິໍລກ຺ຂໂຓ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ – ‘‘ຕຕ຺ຖ ‘ໂຍ ຘມ຺ໂມ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ຊນຍຕິ, ຕສ຺ສ ໂສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ’ຕິ ສງ຺ເຂປໂຕ ປຣິກ຺ຂາຣລກ຺ຂຓໍ ວຕ຺ວາ ຕໍ ວິຠາເຄນ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ກິໍລກ຺ຂໂຓ’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໔໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ກິຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ຊນຍນ຺ຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ຊນຍນ຺ຕິ ເຫຕຸ ຈ ປຈ຺ຈໂຍ ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ເຫຕຸປິ ກາຣຓໍ, ປຈ຺ຈໂຍປິ ກາຣຓໍ, ຕສ຺ມາ ກາຣຓາເຍວ ເກນ ລກ຺ຂເຓນ ທ຺ວິຘາ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກິໍລກ຺ຂໂຓ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຊນິຕພ຺ພຜລໂຕ ອຎ຺ເຎຫິ ຜເລຫິ ອສາຘາຣຓລກ຺ຂໂຓ ເຫຕຸ, ສພ຺ພຜເລຫິ ສາຘາຣຓລກ຺ຂໂຓ ປຈ຺ຈໂຍ, ອິມິນາ ວິເສສລກ຺ຂເຓນ ທ຺ວິຘາ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓວິເສໂສ ກີທິໂສ ຠເວ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຍຖາ ກິໍ ຠເວ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຍຖາ ອງ຺ກຸຣສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ໂຍ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓວິເສໂສ ອຕ຺ຖິ, ຕຖາ ໂສ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓວິເສໂສ ກິໍ ວິຍ ຠເວຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອງ຺ກຸຣສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ພີຊໍ ອສາຘາຣຓໍ ຍຖາ, ຕຖາ ເຫຕຸ ຜລສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ອສາຘາຣໂຓ ຠເວ. ປຖວີ ຈ ອາໂປ ຈ ອງ຺ກຸຣສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ສາຘາຣຓາ ຠວນ຺ຕິ ຍຖາ, ຕຖາ ປຈ຺ຈໂຍ ຜລສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ສາຘາຣໂຓ ຠເວ. ສພ຺ພຜລສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ອງ຺ກຸຣສ຺ສ ພີຊໍ ອສາຘາຣຓໍ ຊນກໍ ເຫຕຸ. ‘‘ກຖໍ ປຖວີ, ອາໂປ ຈ ສາຘາຣຓາ ຊນກາຕິ ສທ຺ທຫິຕພ຺ພາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອງ຺ກຸຣສ຺ສ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມໍ ສມານໍ ຜລໍ ຠວາເປຕີຕິ ສຠາໂວ, ໂກ ໂສ? ພີຊໍ ເຫຕຸເຍວ. ‘‘ກິໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍານໍ ວິເສໂສ ພີຊງ຺ກຸໂຣປມາເຍວ ທສ຺ເສຕພ຺ໂພ, ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎູປມາຍປິ ທສ຺ເສຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎາຍ ອຸປມາຍປິ ວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ວາ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມາຍ ອຸປມາຍປິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍານໍ ວິເສໂສ ວິຊານິຕພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ພີຊງ຺ກຸຣາທີສຸ ພາຫິເຣສຸ ປຣິກ຺ຂາຣຠູຕານໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍານໍ ວິເສໂສ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ກຖໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິເກສຸ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອຍຎ຺ຫິ ສໍສາໂຣ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຖ ວາ ‘‘ພາຫິເຣສຸ ປຣິກ຺ຂາຣຠູໂຕ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕຸ, ກຖໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິເກສຸ ຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອຍຎ຺ຫິ ສໍສາໂຣ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ – ‘‘ເອວໍ ພາຫິຣໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ອຍຎ຺ຫິ ສໍສາໂຣ’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໔໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍຫິ ສຫ ສໍສາໂຣ ຠວຕີຕິ ສເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ. ອຍໍ ສໍສາໂຣ ຫິ ຍສ຺ມາ ສເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິເກປິ ປຣິກ຺ຂາຣຠູໂຕ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ຍຸຕ຺ໂຕເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ໂສ ອິມສ຺ສ ສໍສາຣສ຺ສ ສເຫຕຸປຈ຺ຈຍຕ຺ຕໍ ຍທິ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ສຕິ ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ທຫິຕພ຺ພໍ, ‘‘ກຖໍ ສທ຺ທຫິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ເອວຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວນ຺ຕິ ອິມິນາ ອວິຊ຺ຊາທິນາ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ສພ຺ໂພ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ ສໍສາໂຣຕິ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕຕິ ຠຄວຕາ ສໍສາຣສ຺ສ ສເຫຕຸປຈ຺ຈຍຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ສທ຺ທຫິຕພ຺ພໍ. ອວິຊ຺ຊາທໂຍ ສງ຺ຂາຣາທີນໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕຸ, ‘‘ກຕໂມ ອວິຊ຺ຊາຍ ເຫຕູ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອິຕິ ອວິຊ຺ຊາ ອວິຊ຺ຊາຍ ເຫຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ກຕໂມ ອວິຊ຺ຊາຍ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ກຕມາ ອວິຊ຺ຊາ ກຕມາຍ ອວິຊ຺ຊາຍ ເຫຕູ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ປຸຣິມິກາ ອວິຊ຺ຊາ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອວິຊ຺ຊາຍ ເຫຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ກຕມາ ປຸຣິມິກາ ອວິຊ຺ຊາ ກຕມາ ປຈ຺ຉິມິກາ ອວິຊ຺ຊາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຣິຍຸຏ຺ຐານສ຺ສ ເຫຕຸຠູໂຕ ປຸຣິໂມ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ສມນນ຺ຕໂຣວ ກິໍ, ອຸທາຫຸ ປຣມ຺ປຣເຫຕຸປິ ໂຫຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ພີຊງ຺ກຸໂຣ ວິຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ພີຊງ຺ກຸໂຣຕິ ພີຊານໍ ອງ຺ກຸໂຣຕິ ພີຊງ຺ກຸໂຣ, ພີຊານໍ ສມນນ຺ຕຣເຫຕຸຕາຍ ອງ຺ກຸໂຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ ວິຍ. ຍຕ຺ຖ ຣຸກ຺ຂາທິເກ ຍໍ ຜລໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂາທິເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ອສ຺ສ ຜລສ຺ສ ອິທໍ ພີຊໍ ປນ ປຣມ຺ປຣເຫຕຸຕາຍ ເຫຕຸຠູຕໍ ຠວຕິ.

‘‘ພີຊໍ ປນ ເອກໍເຍວ ໂຫຕິ, ກຖໍ ທ຺ວິຘາ ວຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ທຸວິໂຘ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ສມນນ຺ຕຣກາລປຣມ຺ປຣກາລເຠເທນ ເຫຕຸປິ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພີຊຠູໂຕ ເຫຕຸ ທຸວິໂຘ ຍຖາ, ເອວໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ເຫຕຸຠູໂຕ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍປິ ສມນນ຺ຕຣເຫຕຸ ຈ ປຣມ຺ປຣເຫຕຸ ຈາຕິ ກາລເຠເທນ ທຸວິໂຘ ຠວຕິ, ສມນນ຺ຕໂຣ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ສມນນ຺ຕຣສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາປຣິຍຸຏ຺ຐານສ຺ສ ສມນນ຺ຕຣເຫຕຸ ໂຫຕິ. ປຸຣິມຕໂຣ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ປຈ຺ຉິມຕຣສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາປຣິຍຸຏ຺ຐານສ຺ສ ປຣມ຺ປຣເຫຕຸ ໂຫຕິ. ອິຕິ ພີຊຠູໂຕ ອສາຘາຣໂຓ ເຫຕຸ, ປຖວີອາປາທິໂກ ສາຘາຣໂຓ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວິເສໂສ ປາກໂຏ ຍຖາ, ເອວໍ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອສາຘາຣໂຓ ເຫຕຸ, ອໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ສາຘາຣໂຓ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວິເສໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

‘‘ເອຕ຺ຕເກເນວ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍານໍ ວິເສໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຍຖາ ວາ ປນ ຖາລກຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ – ‘‘ຍຖາ ວາ ປນາຕິອາທິນາປິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍວິຠາຄເມວ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປທີປສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ຖາລກຎ຺ຈ ວຏ຺ຏິ ຈ ເຕລຎ຺ຈ ປທີປສ຺ສ ສຠາວເຫຕຸ ສມານເຫຕຸ ນ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ປທີປສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕມ຺ປິ ຖາລກາທິກໍ ສຠາວເຫຕຸ ນ ໂຫຕີຕິ ກສ຺ມາ ສທ຺ທຫິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ນ ຫິ ສກ຺ກາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປທີປສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ອນຄ຺ຄິກໍ ອຄ຺ຄິຣຫິຕໍ ຖາລກຎ຺ຈ ວຏ຺ຏິຎ຺ຈ ເຕລຎ຺ຈ ທີເປຕຸໍ ຊາເລຕຸໍ ຫິ ຍສ຺ມາ ນ ສກ຺ກາ, ຕສ຺ມາ ປຸຣິໂມ ປທີໂປ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ປທີປສ຺ສ ສຠາວເຫຕຸ ໂຫຕິ ວິຍ, ເອວໍ ຖາລກາທິກໍ ສຠາວເຫຕຸ ນ ໂຫຕິ. ອິຕິ ເອວໍປກາໂຣ ສຠາໂວ ສມາໂນ ປທີໂປ ເຫຕຸ ໂຫຕິ ຍຖາ, ປຣຠາໂວ ອສມາໂນ ຖາລກາທິໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ ຍຖາ ຈ, ຕຖາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິໂກ ສຠາໂວ ເຫຕຸ ໂຫຕິ, ພາຫິໂຣ ອສມາໂນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຊນໂກ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ອວິຊ຺ຊາປຣິຍຸຏ຺ຐານສ຺ສ ເຫຕຸ ໂຫຕິ, ປຣິຄ຺ຄາຫໂກ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ເຎຫິ ຜເລຫິ ອສາຘາຣໂຓ ເຫຕຸ ໂຫຕິ, ສພ຺ເພຫິ ຜເລຫິ ສາຘາຣໂຓ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ໂຍເຊຕ຺ວາ ປທີໂປປມາຍປິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍານໍ ປາກໂຏ ວິເສໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ເຫຕຸປຈ຺ຈຍປ຺ປເຠທໍ ກາຣຓໍ ປຣິກ຺ຂາໂຣຕິ ອາຈຣິເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ກາຣຓສ຺ສ ກາຣຓຠາໂວ ຈ ຜລາເປກ຺ໂຂ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ໂຍ ກາຣຓຠາໂວ ເຍນາກາເຣນ ໂຫຕິ, ກຕໂມ ໂສ ກາຣຓຠາໂວ, ກຕໂມ ໂສ ອາກາໂຣ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ຍໍ ຜລໍ ເຍນ ວິເສເສນ ໂຫຕິ, ກຕມໍ ຕໍ ຜລໍ, ກຕໂມ ໂສ ວິເສໂສ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ກາຣຓຜລານໍ ໂຍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ກຕໂມ ໂສ ສມ຺ພນ຺ໂຘ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຈ ຕໍ ສພ຺ພໍ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ອວຸປຈ຺ເຉທຕ຺ໂຖ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍມນຸສນ຺ຘ຺ຍຕ຺ໂຖ ຈ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອິທານິ ຍສ຺ມາ ກາຣຓໍ ‘ປຣິກ຺ຂາໂຣ’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ກາຣຓຠາໂວ ຈ ຜລາເປກ຺ຂາຍ, ຕສ຺ມາ ກາຣຓສ຺ສ ໂຍ ກາຣຓຠາໂວ ຍຖາ ຈ ໂສ ໂຫຕິ, ຍຎ຺ຈ ຜລໍ, ໂຍ ຈ ຕສ຺ສ ວິເສໂສ, ໂຍ ຈ ກາຣຓຜລານໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ວິຠາເວຕຸໍ ‘ອວຸປຈ຺ເຉທຕ຺ໂຖ’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໔໙) ອິມິນາ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຖ ອວຸປຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສງ຺ຂາຕສ຺ສ ກາຣຓສ຺ສ ໂຍ ອນຸປຈ຺ເຉທຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອນຸປຈ຺ເຉທຕ຺ໂຖ ສນ຺ຕຕິອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ ຜເລນ ສມ຺ພນ຺ຘຕ຺ຕາ, ຍຎ຺ຈ ກາຣຓໍ ອຕ຺ຕໂນ ຜລສ຺ສ ຊນກໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກໍ ຫຸຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ໂສ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ໂນ ເອວ ນາມ ໂຫຕີຕິ. ຍຎ຺ຈ ຜລໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣຓໍ ຫຸຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ມິໍ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ເນ ຕສ຺ສ ຈ ສນ຺ຕຕິອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ຍໍ ປນ ຜລໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຜລສ຺ສ ກາຣຓໍ ອຫຸຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕໍ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ຍຖາ ຕໍ ອຣຫໂຕ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກາຣຓໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ຜລສ຺ສ ໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິອຕ຺ໂຖ ຜລຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂນ຺ຘານໍ ໂຍ ປຏິສນ຺ຘິອຕ຺ໂຖ ປຏິສນ຺ທຫນຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ປຏິສນ຺ຘິອຕ຺ໂຖ ປຸນພ຺ຠວຕ຺ໂຖ ປຸນພ຺ຠວນຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ກິເລສານໍ ໂຍ ປລິໂພຘຕ຺ໂຖ ສນ຺ຕາເນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ປລິໂພຘຕ຺ໂຖ ປຣິຍຸຏ຺ຐານຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ກິເລສານໍ ມຄ຺ເຄນ ໂຍ ອສມຸຄ຺ຆາຕຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອສມຸຄ຺ຆາຕຕ຺ໂຖ ອນຸສຍຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ໂຍ ອສມ຺ປຏິເວຘຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອສມ຺ປຏິເວຘຕ຺ໂຖ ອວິຊ຺ຊຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ໂຍ ອປຣິຎ຺ຎາຕຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອປຣິຎ຺ຎາຕຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ພີຊຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ກາຣຓຠາໂວ ຈ ກາຣຓາກາໂຣ ຈ ຜລຎ຺ຈ ຜລວິເສໂສ ຈ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ກຕໂມ ປຣມ຺ປຣເຫຕຸປຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ, ກຕໂມ ຈ ສມ຺ພນ຺ຘຕ຺ໂຖ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຍຕ຺ຖ ອວຸປຈ຺ເຉໂທ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຕ຺ຖ ຍສ຺ສໍ ຣູປາຣູປປວຕ຺ຕິຍໍ ອວຸປຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍປ຺ປເຠທສ຺ສ ກາຣຓສ຺ສ ໂຍ ອວຸປຈ຺ເຉໂທ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອວຸປຈ຺ເຉໂທ ຕຕ຺ຖ ຕິສ຺ສໍ ຣູປາຣູປປວຕ຺ຕິຍໍ ສນ຺ຕຕິ ໂຫຕິ. ຍຕ຺ຖ ຍສ຺ສໍ ຣູປາຣູປປວຕ຺ຕິຍໍ ຍາ ສນ຺ຕຕິ ອຕ຺ຖິ, ສາ ສນ຺ຕຕິຕຕ຺ຖ ຣູປາຣູປປວຕ຺ຕິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕ຺ວາ ປຣມ຺ປຣເຫຕຸອາທິໂກ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ.

ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ປຣິສຸທ຺ຘສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ. ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສາຕິ ມຫຄ຺ຄຕກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ, ສມາຘິປຏ຺ຐາໂນ ຫິ ມຫຄ຺ຄຕຘມ຺ໂມ. ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ມຄ຺ຄຜລປຎ຺ຎາປຘານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ໂສ ຫິ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສງ຺ຂາຕສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຕິຕ຺ຖຎ຺ຎຸຕາທີນໍ ອຕ຺ໂຖ ປທຏ຺ຐານຫາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕວ.

ສຠາໂວ ເຫຕູຕິ ອາຈຣິເຍນ ວຸຕ຺ໂຕ, ‘‘ກີທິໂສ ໂສ ສຠາໂວ ເຫຕູ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຍຖາ ວາ ປນ ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ ຣູເປ ປຏິຈ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂາທີສຸ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອາຘິປເຕຍ຺ຍປຈ຺ຈຍຕາຍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍຕາຍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ, ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ປຸເຣຊາຕາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຕາຍ ປຈ຺ຈໂຍ, ອາໂລໂກ ສນ຺ນິສ຺ສຍຕາຍ ອຸປນິສ຺ສຍຕາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ໂສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫນ຺ໂຕ ຜເລນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ອສມານຕ຺ຕາ ສຠາໂວ ເຫຕຸ ນ ໂຫຕິ, ປຈ຺ຈໂຍ ຈ ໂຫຕິ ມນສິກາໂຣ. ກິຣິຍມໂນຘາຕຸ ປນ ຜເລນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຎ຺ຎາຓຠາເວນ ສມານຕ຺ຕາ ສຠາໂວ ເຫຕຸ ໂຫຕິ ຍຖາ, ເອວໍ ສງ຺ຂາຣາ ນາມກ຺ຂນ຺ຘຠາເວນ ສມານຕ຺ຕາ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕາ ສຠາໂວ ເຫຕຸ ໂຫນ຺ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ນາມຣູເປນ ເອກສນ຺ຕຕິວເສນ ສມານຕ຺ຕາ ນາມຣູປສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫນ຺ຕໍ ສຠາໂວ ເຫຕຸ ໂຫຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ‘‘ນາມຣູປໍ ສຬາຍຕນສ຺ສາ’’ຕິອາທີສຸປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາໂຣ ເຫຕຸ, ປຈ຺ຈໂຍ ຊນໂກ, ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠໂກ ຈ ໂຍ ໂກຈິ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ພລວປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ຊນກອຸປຕ຺ຖມ຺ຠໂກ ຊນິຕພ຺ພຸປຕ຺ຖມ຺ຠິຍສ຺ສ ຜລສ຺ສ ປຣິກ຺ຂຣຓໂຕ ອຠິສງ຺ຂຣຓໂຕ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນາມ.

‘‘ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາໂຣ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ນາມາຕິ ເກນ ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ເຕນາຫາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ກາຣຓຠູເຕນ ສພ຺ພສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣຠາເວນ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ‘‘ເຍ ຘມ຺ມາ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ຊນຍນ຺ຕີ’’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ ອາຫ, ເຕນ ວຈເນນ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພ, ‘‘ເຍ ຘມ຺ມາ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ຊນຍນ຺ຕີ’’ຕິ ວຈນໍ ນິສ຺ສາຍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ເອຕ຺ຕໂກວ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາໂຣ ຍຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ນິຍຸຕ຺ໂຕ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ໂຍ ໂຍ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາໂຣ ຍຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ໂສ ໂສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາໂຣ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ໂຕ ຍຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ.

ອິຕິ ປຣິກ຺ຂາຣຫາຣວິຠງ຺ເຄ ສຕ຺ຕິພລານຸຣູປາ ຣຈິຕາ

ວິຠາວນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຓ຺ຑິເຕຫິ ປນ ອຏ຺ຐກຖາຏີການຸສາເຣນ ຄມ຺ຠີຣຕ຺ໂຖ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.