໑໑. ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ຄວິຠາວນາ

໓໙. ເຍນ ເຍນ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສສຠູເຕນ ວິຠງ຺ເຄນ ເວວຈນານິ ວິຠຕ຺ຕານິ, ໂສ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສສຠູໂຕ ວິຠງ຺ໂຄ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ‘‘ກຕໂມ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ໂຄ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາໂຣ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐສຸ ໂສຬສສຸ ເທສນາຫາຣາທີສຸ ກຕໂມ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາໂຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ໂຄ ນາມາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ‘‘ເອກໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິ ວິວິຘາຫິ ເທເສຕີ’’ຕິອາທິນິທ຺ເທສສ຺ສ ອິທານິ ມຍາ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ‘‘ຍາ ປກຕິກຖາຍ ເທສນາ’’ຕິອາທິໂກ ວິຕ຺ຖາຣສໍວຓ຺ຓນາວິເສໂສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາໂຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ໂຄ ນາມາຕິ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

‘‘ຍາຫິ ວິວິຘາຫິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ຠຄວາ ເທເສຕິ, ກຕມາ ຕາ ວິວິຘາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຍາ ປກຕິກຖາຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປກຕິກຖາຍາຕິ ອສ຺ສາທາທິປທຕ຺ຖວິເສສໍ ອນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຖສຠາເວນ ປວຕ຺ຕາຍ ກຖາຍ ສາຘຸກໍ ມນສິກາຣຘມ຺ມກຖາຍ ຍາ ເທສນາ ຍຖາຘິປ຺ເປຕມຕ຺ຖໍ ເວເນຍ຺ຍສນ຺ຕາເນ ນິກ຺ຂິປຕິ ປຕິຏ຺ຐເປຕິ ປກາເຣນ ຎາເປຕິ, ຕສ຺ມາ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຕາຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຍາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ‘ປກຕິກຖາຍ ເທສນາ’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ກຕມາ ສາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຕຖາ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກາ ຈ ປກຕິກຖາຍ ເທສນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ –‘‘ອິຕິ ‘ປກຕິກຖາຍ ເທສນາ’ຕິ ສງ຺ເຂເປນ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ວິຠຊິຕຸໍ ‘ກາ ຈ ປກຕິກຖາຍ ເທສນາ’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານີ’ຕິອາທິມາຫາ’’ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໓໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເທສນາເທເສຕພ຺ພສ຺ສ ເຠທຠາເວປິ ອເຠໂທປຈາເຣນ ‘‘ເທສນາ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ເທສນາ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ກຖໍ ຕໍ ສຈ຺ຈປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ຠຄວາ ອາຫາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຍຖາ ຠຄວາ ອາຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ເຍນ ປກາເຣນ ຠຄວາ ຍໍ ຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ອາຫ, ຕຖາ ເຕນ ປກາເຣນ ສາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຊານິຕພ຺ພາ. ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ຠຄວາ ອາຫ, ອຍໍ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຉນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ອາຍຕນານໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ທສນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕນິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຈ ໂລກິຍາເນວ. ປີຬນສງ຺ຂຕສນ຺ຕາປວິປຣິຓາມຕ຺ຖຕາສາມຎ຺ເຎນ ເອກຕ຺ຕໍ ອຸປເນຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ທສນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍອິຕ຺ຖິປຸຣິສຊີວິຕມນເວທນິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ທສນ຺ນໍ. ອນຸຠວນລກ຺ຂເຓນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ ເວທນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ເອກນ຺ຕິ ຄຫິຕໍ, ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິ ປນ ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ນ ຄຫິຕານິ.

ກພຬີກາເຣຕິ ຐານູປຈາເຣນ ໂວຫຣິເຕ ໂອຊາສງ຺ຂາເຕ ອາຫາເຣ, ຣາໂຄ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ອປ຺ປຫາຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອນຸສຍວເສນ, ອາສາວເສນ ວາ ປຕ຺ຖນາວເສນ ວາ ອຕ຺ຖິ ນນ຺ທີ. ອຕ຺ຖິ ຕຓ຺ຫາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ວິຣຸຬ຺ຫນ຺ຕິ ປຏິສນ຺ຘິອາກຑ຺ຒນສມຕ຺ຖຕາປຕ຺ຕິຍາ ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ປຕິຏ຺ຐິຕຎ຺ເຈວ ວິຣຸຬ຺ຫຎ຺ຈາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສງ຺ຂາຣານນ຺ຕິ ປຸນພ຺ຠວນິພ຺ພຕ຺ຕກສ຺ສ ຠວສ຺ສ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິເຫຕຸການໍ ສງ຺ຂາຣານໍ. ຊາຕິຊຣາມຣຓນ຺ຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕນລກ຺ຂຓາ ຊາຕິ, ນ ອຸປ຺ປາໂທວ, ປຣິປາກລກ຺ຂຓາ ຊຣາ, ນ ຐິຕິເຍວ, ເຠທນລກ຺ຂຓໍ ມຣຓໍ, ນ ຠງ຺ຄເມວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສໂສກໍ ສທຣໍ ສອຸປາຍາສ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຜສ຺ເສ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ…ເປ… ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ…ເປ… ວິຎ຺ຎາເຓ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ອຕ຺ຖິ ຣາໂຄ…ເປ… ວທາມີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ສມຸທຍສ຺ສ ຈ ປຠວສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຠວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

ວຏ຺ຏວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ກຖໍ ວິວຏ຺ຏວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ກພຬີກາເຣ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ນຕ຺ຖິ ຣາໂຄ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ກພຬີກາເຣ…ເປ… ອນຸປາຍາສນ຺ຕິ ວທາມີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ນິໂຣຘສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

໔໐. ວິວຏ຺ຏວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ກຖໍ ສມ຺ມສນວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ສມາຘິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາເວຖາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສມາຘິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາເວຖ…ເປ… ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ນິໂຣຘສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

ສມ຺ມສນວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ກຖໍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຣູປໍ, ຣາຘ, ວິກິຣຖາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຣູປໍ, ຣາຘ, ວິກິຣຖ…ເປ… ນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕສ຺ສ ໂຣຘສ຺ສ ນິໂຣຘສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິໂຣຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອສ຺ສາທສ຺ສ ນິພ຺ພິທາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິພ຺ພິທາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ນິໂຣຘສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

‘‘ຣູປເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓານິ ວິກິຣນ຺ໂຕ ວິທ຺ຘໍເສນ຺ໂຕ ວິກີຬນິຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປຎ຺ຎາຍ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂຍາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ກິໍ ປຊານາຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ໂສ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ໂສ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕີຕິ…ເປ… ນິໂຣຘຄາມິນິປຏິປທາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຈ຺ຈານໍ ປຏິເວຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ທສ຺ສນຠູມິຍາ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ໂສ ‘ອິເມ ອາສວາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ‘ອາສວາ ອເສສໍ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຂເຍຎາຓສ຺ສ ອຸປ຺ປາທສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອຸປ຺ປາທປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອນຸປ຺ປາເທຎາຓສ຺ສ ໂອກາສສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ໂອກາສປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ອາຣມ຺ຠສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອາຣມ຺ຠປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອາສາຏິການໍ ອາຫຏນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອາຫຏນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຠາວນາຠູມິຍາ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຠິນິຆາຕສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອຠິນິຆາຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

໔໑. ວຏ຺ຏວເສນ ວາ ວິວຏ຺ຏວເສນ ວາ ຘມ຺ມສມ຺ມສນວເສນ ວາ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ວາ ປຊານນວເສນ ວາ ສຈ຺ເຈສຸ ນານາວິໂຘ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ກຖໍ ເຕປຣິວຏ຺ຏວເສນ ສຈ຺ເຈສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ເຕປຣິວຏ຺ຏວເສນ ສຈ຺ເຈສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ – ‘‘ເອວໍ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏມຸເຂນ ສມ຺ມສນອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘມຸເຂເນວ ສຈ຺ເຈສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ເຕປຣິວຏ຺ຏວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ເມ ຠິກ຺ຂເວ’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໔໑) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປຸພ຺ເພ ປຣິຊານນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ. ອນນຸສ຺ສຸເຕສູຕິ ປຣິຊານນວເສນ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຈຕູສຸ ສຈ຺ຈຘມ຺ເມສຸ. ຈກ຺ຂຸນ຺ຕິ ປຐມໍ ນິພ຺ພານທສ຺ສນຏ຺ເຐນ ຈກ຺ຂຸ ນາມ. ຍຖາສຠາວໂຕ ກິຈ຺ຈປຣິຊານນຏ຺ເຐນ ສຈ຺ຉິກິຣິຍປຣິຊານນຏ຺ເຐນ ຎາຓໍ ນາມ. ຍຖາສຠາວໂຕ ກິຈ຺ຈປຣິຊານນາທີນໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຊານນຏ຺ເຐນ ປຎ຺ຎາ ນາມ. ຕຖາ ວິທິຕກຣຓຏ຺ເຐນ ວິຊ຺ຊາ ນາມ. ອາໂລໂກຠາສກຣຓຏ຺ເຐນ ອາໂລໂກ ນາມ. ອິທໍ ຈກ຺ຂາທິກໍ ສພ຺ພໍ ປຎ຺ຎາເວວຈນເມວ. ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ເມ ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ອຸທປາທີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຈ຺ຈານໍ ເທສນາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ສຸຕມຍິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອນຎ຺ຎາຕຎ຺ຎສ຺ສາມີຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ສ ປວຕ຺ຕນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປວຕ຺ຕນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

‘‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ…ເປ… ອຸທປາທີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຈິນ຺ຕາມຍິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

‘‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ…ເປ… ອຸທປາທີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຠາວນາມຍິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອຎ຺ຎາຕາວິໂນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ສ ປວຕ຺ຕນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປວຕ຺ຕນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

ເຕປຣິວຏ຺ຏວເສນ ສຈ຺ເຈສຸ ນານາວິໂຘ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ກຖໍ ກຸສລາກຸສລາທິວເສນ ເທສິຕຘມ຺ມສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຖ ວາ ຘມ຺ມຈກ຺ກສຸຕ຺ເຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈາຕິອາທິຄາຖາຍ ກຖໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຸລີຍຕິ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊີຍຕີຕິ ຕຸລໍ, ກາມາວຈຣກມ຺ມໍ, ນຕ຺ຖິ ຕຸລໍ ສທິສໍ ອຎ຺ຎໍ ໂລກິຍກມ຺ມໍ ອສ຺ສ ມຫຄ຺ຄຕກມ຺ມສ຺ສາຕິ ອຕຸລໍ, ຣູປາຣູປາວຈຣກມ຺ມໍ. ປຸນພ຺ຠວໍ ສມ຺ຠວຕິ ເອເຕນ ສງ຺ຂາເຣນາຕິ ສມ຺ຠໂວ, ຕໍ ສມ຺ຠວໍ. ປຸນພ຺ຠວໍ ສງ຺ຂໂຣຕີຕິ ຠວສງ຺ຂາໂຣ. ອຊ຺ຌຕ຺ເຕ ວິປສ຺ສນາວເສນ ຣມຕີຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ. ສມຖວເສນ ສມາຘິຍຕີຕິ ສມາຫິໂຕ. ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ຠວຕີຕິ ອຕ຺ຕສມ຺ຠໂວ, ຕໍ ອຕ຺ຕສມ຺ຠວໍ. ມຸນິ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ສມ຺ຠວໍ ຠວສງ຺ຂາຣໍ ຕຸລຎ຺ຈ ອຕຸລຎ຺ຈ ອວສ຺ສຊິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕ ກວຈໍ ອຠິນ຺ທິ ອິວ, ເອວໍ ອຕ຺ຕສມ຺ຠວໍ ອຠິນ຺ທິ ປທາລຍີຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ອຖ ວາ ມຸນິ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ‘‘ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈາ ທຸກ຺ຂາ ອນຕ຺ຕາ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມາ, ນິພ຺ພານໍ ປນ ນິຈ຺ຈໍ ສຸຂໍ ອສງ຺ຂຕໍ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ຕຸລໍ ຕຸລຍນ຺ໂຕ ອຕຸລໍ ນິພ຺ພານໍ ທິສ຺ວາ ສມ຺ຠວໍ ຠວສງ຺ຂາຣໍ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ອວສ຺ສຊິ. ກຖໍ ອວສ຺ສຊິ? ໂສ ຫິ ມຸນິ ວິປສ຺ສນາວເສນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ຈ ຫຸຕ຺ວາ, ສມຖວເສນ ອຸປຈາຣປ຺ປນາສຸ ສມາຫິໂຕ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ກວຈໍ ອຠິນ຺ທິ ອິວ, ເອວໍ ອຕ຺ຕສມ຺ຠວໍ ອຕ຺ຕນິ ສຎ຺ຊາຕໍ ກິເລສໍ ອຠິນ຺ທິ ປທາລຍິ, ກິເລສາຠາເວນ ກມ຺ມຎ຺ຈ ຊຫີຕິ ຄາຖາຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອຠິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຘມ຺ມປຏິສມ຺ຠິທາຍ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ‘‘ຠວສງ຺ຂາຣມວສ຺ສຊິ ມຸນີ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສມຸທຍສ຺ສ ປຣິຈ຺ຈາຄສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຣິຈ຺ຈາຄປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກາຍຄຕາຍ ສຕິຍາ ຠາວນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາຍ ຐິຕິຍາ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຐິຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ‘‘ອຠິນ຺ທິ ກວຈມິວຕ຺ຕສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຠິນິພ຺ພິທາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອຠິນິພ຺ພິທາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕາຍ ອຸປາທານສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອຸປາທານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອວິຊ຺ຊາຓ຺ຑໂກສານໍ ປທາລນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປທາລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ‘‘ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ເກນ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ເຕນາຫາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາວຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠທສ຺ສ ສມ຺ຠວໂຕ ຠຄວາ ຍໍ ‘‘ຕຸລມຕຸລ’’ນ຺ຕິອາທິຄາຖມາຫ, ຕຖາສມ຺ຠວໂຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕາຍ ຄາຖາຍ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພຕິ.

‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິຄາຖາຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ.

‘ໂຍ ທຸກ຺ຂມທ຺ທກ຺ຂິ ຍໂຕນິທານໍ, ກາເມສຸ ໂສ ຊນ຺ຕຸ ກຖໍ ນເມຍ຺ຍ;

ກາມາ ຫິ ໂລເກ ສງ຺ໂຄຕິ ຎຕ຺ວາ, ເຕສໍ ສຕີມາ ວິນຍາຍ ສິກ຺ເຂ’ຕິ. –

ຄາຖາຍໍ ປນ ກຖໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ໂຍ ທຸກ຺ຂມທ຺ທກ຺ຂີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຍ ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສໂກ ຊນ຺ຕຸ ຍໂຕນິທານໍ ສພ຺ພໍ ເຕຠູມກໍ ເຫຕຸຜລໍ ທຸກ຺ຂໍ ອທ຺ທກ຺ຂິ, ໂສ ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສໂກ ຊນ຺ຕຸ ກາເມສຸ ກຖໍ ນເມຍ຺ຍ ນເມຕຸໍ ນາຣຫຕິ. ກາມາ ໂລເກ ‘‘ສງ຺ໂຄ’’ຕິ ຫິ ຍສ຺ມາ ປສ຺ສິຕພ຺ພາ, ຕສ຺ມາ ນເມຕຸໍ ນາຣຫຕິ, ອິຕິ ເອຕໍ ທຸກ຺ຂຠາວໍ ທຸກ຺ຂເຫຕຸຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ເຕສໍ ກາມານໍ ວິນຍາຍ ວູປສມາຍ ສຕິມາ ກາຍຄຕາສຕິສມ຺ປນ຺ໂນ ຕີຓິ ສິກ຺ຂານິ ສິກ຺ເຂ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍາຕິ ຄາຖາຕ຺ໂຖ ສງ຺ເຂເປນ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໔໑) ປນ ວິຕ຺ຖາເຣນ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ.

‘‘ໂຍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ເວວຈນສ຺ສ ຈ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ຍໂຕນິທານ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສມຸທຍສ຺ສ ປຠວສ຺ສ ຈ ປຫານສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຠວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ເຈວ ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ອທ຺ທກ຺ຂີ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຎາຓຈກ຺ຂຸສ຺ສ ເວວຈນສ຺ສ ຈ ປຏິເວຘສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ເຈວ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ກາເມສຸ ໂສ ຊນ຺ຕຸ ກຖໍ ນເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກາມຕຓ຺ຫາຍ ເວວຈນສ຺ສ ຈ ອນຠິນິວິສສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ເຈວ ອນຠິນິເວສປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ກາມາ ຫິ ໂລເກ ສງ຺ໂຄຕິ ຎຕ຺ວາ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກາມານໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກໂຕ ທສ຺ສນສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ທສ຺ສນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ກາມາ ຫິ ອນຕ຺ຖຊານນໂຕ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກສທິສາ.

‘‘ກີທິສາ ຫຸຕ຺ວາ ອນຕ຺ຖຊນກາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ກາມາ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາມາ ຣາຄຄ຺ຄິອາທີຫິ ອນ຺ໂຕທຍ຺ຫນໂຕ ອງ຺ຄາຣກາສູປມາ ຈ, ປູຕິຠາວາປຊ຺ຊນໂຕ ມໍສເປສູປມາ ຈ, ພຫິ ອຎ຺ເຎນ ທຍ຺ຫນໂຕ ປາວກກປ຺ປາ ຊລິຕຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘູປມາ ຈ, ປຕິຏ຺ຐານາຠາວໂຕ ປປາຕູປມາ ຈ, ວິສສທິເສຫິ ໂທສາທີຫິ ປຣຫິໍສນໂຕ ອຸຣໂຄປມາ ຈ. ‘‘ເຕສໍ ສຕີມາ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຫານາຍ ອປຈຍສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອປຈຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ກາຍຄຕາຍ ສຕິຍາ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ວິນຍາຍ ສິກ຺ເຂ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຣາຄວິນຍສ຺ສ ໂທສວິນຍສ຺ສ ໂມຫວິນຍສ຺ສ ປຏິເວຘສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ຊນ຺ຕູ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂຍຄິສ຺ສ ເວວຈນສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

‘‘ຊນ຺ຕູຕິ ສາມຎ຺ຎສຕ຺ຕວາຈໂກ ສທ຺ໂທ ກສ຺ມາ ໂຍຄິວາຈໂກຕິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຍທາ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຍຄີ ຍທາ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ກາມາ ສງ຺ໂຄຕິ ປຊານາຕິ, ຕທາ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ໂສ ໂຍຄີ ກາມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ກາຍຄຕາສຕິອາທີຫິ ອຸປ຺ປາທຍຕິ, ໂສ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ໂຍຄີ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ ວາຍມຕິ ກຸສລວີຣິຍໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມາ ໂຍຄີວາຈໂກ ຊນ຺ຕຸສທ຺ໂທຕິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ. ‘‘ຊນ຺ຕູ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ຌານຘມ຺ມາທິກສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ວາຍາມສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ວາຍາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ໂອຣມຕ຺ຕິກາຍ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ ວາຍມຕີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາຍາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ‘‘ເຫຕຸໂສ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ວາຍມຕີຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກຕມາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ໂສ ອຸປ຺ປນ຺ນານ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ‘‘ອນຸປ຺ປນ຺ນານ’’ນ຺ຕິອາທິມ຺ຫິ. ‘‘ໂສ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ວາຍມຕີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຠາວນາຍ ອປ຺ປມາທສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອປ຺ປມາທປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອາຣກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ອາຣກ຺ຂປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາຍ ຐິຕິຍາ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ຐິຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ເກນ ຍຖາວຸຕ຺ຕປ຺ປກາໂຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ເຕນາຫາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ໂຍ ທຸກ຺ຂມທ຺ທກ຺ຂິ ຍໂຕນິທານ’’ນ຺ຕິອາທິຄາຖາຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ.

‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ, ຠພ຺ພຣູໂປວ ທິສ຺ສຕິ;

ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ ພາໂລ, ຕມສາ ປຣິວາຣິໂຕ;

ອສ຺ສິຣີ ວິຍ ຂາຍຕິ, ປສ຺ສໂຕ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ. –

ຄາຖາຍໍ ປນ ກຖໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນຕິ ໂມຫເຫຕຸເກຫິ ສໍໂຍຊເນຫິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂລໂກຕິ ອປ຺ປຫີນສໍໂຍຊໂນ ສຕ຺ຕໂລໂກ. ຠພ຺ພຣູໂປວ ທິສ຺ສຕີຕິ ອຠພ຺ໂພປິ ອຕ຺ຕາ ຠພ຺ພຣູໂປວ ຠພ຺ພຊາຕິໂກ ວິຍ ພາລານໍ ອວິປສ຺ສການໍ ທິສ຺ສຕິ. ອຸປຘິພນ຺ຘໂນຕິ ກິເລສູປຘີຫິ ພນ຺ຘິຕພ຺ໂພ. ຍຸ-ປຈ຺ຈໂຍ ຫິ ກມ຺ມຕ຺ເຖ ວິຫິໂຕ. ອຸປຘີສຸ ວາ ກິເລສານໍ ພນ຺ຘນໍ ຍສ຺ສ ພາລສ຺ສາຕິ ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ. ທ຺ເວ ອວຑ຺ຒິໂຍ ລາຕິ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ພາໂລ. ຕມສາ ສມ຺ໂມເຫນ ປຣິວາຣິໂຕ ປຏິຈ຺ຉາທິໂຕ ປຓ຺ຑິຕານໍ ວິປສ຺ສການໍ ອສ຺ສິຣີ ວິຍ ສິຣີວິຣຫິໂຕ ວິຍ ຂາຍຕິ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ປສ຺ສໂຕ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ປຓ຺ຑິຕສ຺ສ ກິຎ຺ຈນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂມຫສີເສນ ຄຫິຕານໍ ວິປລ຺ລາສານໍ ເທສນາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ຠພ຺ພຣູໂປວ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂລກສ຺ສ ວິປຣີຕສ຺ສ ວິປຣີຕາກາເຣນ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ວິປຣີຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ ພາໂລ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປາປການໍ ອິຈ຺ຉາວຈຣານໍ ປຠວສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຠວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ ພາໂລ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຣິຍຸຏ຺ຐານານໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ພນ຺ຘນກິຈ຺ຈສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ກິຈ຺ຈປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ ພາໂລ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກິເລສານໍ ພນ຺ຘນພລມູຫນພລານໍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ພລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ ພາໂລ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສງ຺ຂາຣານໍ ວິຣຸຫນາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ວິຣຸຫນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ຕມສາ ປຣິວາຣິໂຕ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາຣສ຺ສ ເທສນາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາຣສ຺ສ ເວວຈນສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ອສ຺ສິຣີ ວິຍ ຂາຍຕີ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ທສ຺ສນກິຣິຍາຍ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ທສ຺ສນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ອສ຺ສິຣີ ວິຍ ຂາຍຕີ’’ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸສ຺ສ ນິກ຺ເຂປສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ປສ຺ສໂຕ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈນ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຕ຺ຕານໍ ອຣິຍານໍ ປຏິເວຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນໂຕ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

‘‘ກຕມໍ ກິຎ຺ຈນ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຣາໂຄ ກິຎ຺ຈນ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ກຖໍ ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ເຕນາຫາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາວຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠທສ຺ສ ສມ຺ຠວໂຕ ຠຄວາ ຍໍ ‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ’’ຕິອາທິມາຫ, ຕຖາສມ຺ຠວໂຕ ຕາຍ ຄາຖາຍ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ຄາຖານຸສາເຣນ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພ.

‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ’’ຕິອາທິຄາຖາຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາໂຕ, ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊາຕ’ນ຺ຕິອາທິປາຐສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ກຖໍ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິປາຬິມາຫ. ‘‘ສາ ປນ ປາຬິ ກິມຕ຺ຖໍ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ເຈ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ? ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ນິພ຺ພານໍ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິ ວຈນໍ ສສວິສາຓວຈນໍ ວິຍ ອນຕ຺ຖໍ, ໂວຫາຣມຕ຺ຕເມຕນ຺ຕິ ວທນ຺ຕານໍ ມິຈ຺ຉາວາທໍ ຠຎ຺ຊິຕຸໍ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກຸໂຕຈິປິ ອຊາຕຕ຺ຕາ ອຠູຕຕ຺ຕາ ອຊາຕໍ ອຠູຕໍ. ປຈ຺ຈເຍຫິ ອກຕຕ຺ຕາ ອກຕໍ. ສງ຺ຂຕາຠາວໂຕ ອສງ຺ຂຕໍ ນິພ຺ພານໍ ອຕ຺ຖິ. ເອຕໍ ອຊາຕາທິກໍ ນິພ຺ພານໍ ໂນ ເຈ ອຠວິສ຺ສ, ເອວໍ ສຕິ ນິສ຺ສຣຓໍ ນ ປຎ຺ຎາເຍຖ, ນິພ຺ພານສ຺ສ ຈ ອຣິຍມຄ຺ຄຜລານໍ ອາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ, ມຄ຺ຄຜລານຎ຺ຈ ກິເລສານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນໂຕ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນໂຕ, ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທເນນ ຈ ຕິວິຘສ຺ສ ວຏ຺ຏສ຺ສ ອປວຏ຺ຏນໂຕ ອຊາຕາທິກໍ ນິພ຺ພານໍ ອຕ຺ຖິເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊາຕໍ…ເປ… ອສງ຺ຂຕ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ນິພ຺ພານສ຺ສ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ນຍິຘ ຊາຕສ຺ສ…ເປ… ປຎ຺ຎາເຍຖາ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ອຸປນຍນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ຍສ຺ມາ ຈ…ເປ… ອສງ຺ຂຕ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ນິພ຺ພານສ຺ສ ໂຊຕນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ຍສ຺ມາ ຊາຕສ຺ສ…ເປ… ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ມຄ຺ຄສ຺ສ ສໍສາຣໂຕ ນິຍ຺ຍານິກປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ນິສ຺ສຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕີຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວິເສໂສ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

‘‘ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ນິພ຺ພານສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປ຺ປເຠໂທ ເກນ ສທ຺ທຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ເຕນາຫ ຠຄວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ເຕນາຫ ອາຍສ຺ມາ’’ຕິອາທ຺ຍານຸສນ຺ຘ຺ຍາທິອຕ຺ໂຖ ເຈວ ‘‘ນິຍຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາໂຣ’’ຕິ ອນຸສນ຺ຘ຺ຍາທິອຕ຺ໂຖ ຈ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອິຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ເຄ ສຕ຺ຕິພລານຸຣູປາ ຣຈິຕາ

ວິຠາວນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຓ຺ຑິເຕຫິ ປນ ອຏ຺ຐກຖາຏີການຸສາເຣນ ຄມ຺ຠີຣຕ຺ໂຖ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.