ມໂນມຍິທ຺ຘິຎາຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໓໖-໗. ມໂນມຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ມຍສທ຺ໂທ ອປຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິວິກາຣປທປູຣຓນິພ຺ພຕ຺ຕິອາທີສຸ ອເນເກສ຺ວຕ຺ເຖສຸ ອາຄໂຕ. ອິຘ ປນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິອຕ຺ເຖຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ມເນນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອຠິຎ຺ຎາມເນນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖຕິ ອາຈຣິເຍນາຕິ (ທີ. ນິ. ຏີ. ໑.໒໓໖, ໒໓໗) ວຸຕ຺ຕໍ. ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໓໙໗) ປນ ‘‘ອຘິຏ຺ຐານມເນນ ນິມ຺ມິຕຕ຺ຕາ ມໂນມຍ’’ນ຺ຕິ ອາຄຕໍ, ອຠິຎ຺ຎາມເນນ, ອຘິຏ຺ຐານມເນນ ຈາຕິ ອຸຠຍຖາປິ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ຍຸຕ຺ຕເມວ. ອງ຺ຄໍ ນາມ ຫຕ຺ຖປາທາທິຕໍຕໍສມຸທາຍໍ, ປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ນາມ ກປ຺ປຣຊຓ຺ຓຸອາທິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ສມຸທາເຍ ອວຍວໍ. ‘‘ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣິປຸຓ຺ຓຕາເຍວ ອຫີນຕາ, ນ ຕຸ ອປ຺ປຓີຕຕາ, ປຣິປຸຓ຺ຓຠາໂວ ຈ ຈກ຺ຂຸໂສຕາທີນໍ ສຓ຺ຐານວເສເນວ. ນິມ຺ມິຕຣູເປ ຫິ ປສາໂທ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສຓ຺ຐານວເສນ ອວິກລິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິມິນາວ ຕສ຺ສ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນມ຺ປິ ອຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສຓ຺ຐານວເສນາຕິ ຈ ກມລທລາທິສທິສສຓ຺ຐານມຕ຺ຕວເສນ, ນ ຣູປາຠິຆາຕາຣຫຠູຕປ຺ປສາທາທິອິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ. ‘‘ສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄິໍ ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ສມຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ‘‘ອິທ຺ຘິມຕາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອວິທ຺ຘກຓ຺ໂຓຕິ ກຸລຈາຣິຕ຺ຕວເສນ ກຓ຺ຓາລງ຺ກາຣປິຬນ຺ຘນຕ຺ຖໍ ອວິຊ຺ຌິຕກຓ຺ໂຓ, ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕເມຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສພ຺ພາກາເຣຫີ’’ຕິ, ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາວຍວວິເສສາທິສພ຺ພາກາເຣຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຕິ ອິທ຺ຘິມຕາ.

ອຍເມວຕ຺ໂຖ ປາຬິຍມ຺ປິ ວິຠາວິໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ມຸຎ຺ຊມ຺ຫາ ອີສິກນ຺ຕິອາທິອຸປມາຕ຺ຕຍມ຺ປິ ຫິ…ເປ… ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ກຕ຺ຖຈິ ປນ ‘‘ມຸຎ຺ຊມ຺ຫາ ອີສິກນ຺ຕິອາທິ ອຸປມາມຕ຺ຕໍ. ຍມ຺ປິ ຫິ ສທິສຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖເມວ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຸປມາມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຕ຺ຖນ຺ຕຣທສ຺ສນໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ, ‘‘ຍມ຺ປິ ຫີ’’ຕິອາທິນາ ປນ ຕສ຺ສ ອຸປມາຠາວໍ ສມຕ຺ເຖຕິ. ນິຍຕານເປກ຺ເຂນ ຈ ຍໍ-ສທ຺ເທນ ‘‘ມຸຎ຺ຊມ຺ຫາ ອີສິກ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນເມວ ປຈ຺ຈາມສຕິ. ສທິສຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖເມວາຕິ ສຓ຺ຐານໂຕປິ ວຓ຺ຓໂຕປິ ອວຍວວິເສສໂຕປິ ສທິສຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍເຍວ. ກຖໍ ສທິສຠາໂວຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຸຎ຺ຊສທິສາ ເອວ ຫີ’’ຕິອາທິ. ມຸຎ຺ຊໍ ນາມ ຕິຓວິເສໂສ, ເຍນ ໂກຈ຺ຉາທີນິ ກໂຣນ຺ຕິ. ‘‘ປວາເຫຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອນ຺ໂຕ ຐິຕາ ເອວ ອີສິກາ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ອນ຺ໂຕ ອີສິກາ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິມິນາ. ອີສິກາຕິ ຈ ກຬີໂຣ. ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄຏີກາຍໍ ປນ ‘‘ກຓ຺ຑ’’ນ຺ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ຏີ. ໒.໓໙໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ວຏ຺ຏາຍ ໂກສິຍາຕິ ປຣິວຏ຺ຏຸລາຍ ອສິໂກສິຍາ. ປຕ຺ຖຏາຍາຕິ ປຏ຺ຏິກາຍ. ກຣຑິຕພ຺ໂພ ຠາເຊຕພ຺ໂພຕິ ກຣຓ຺ໂຑ, ເປຬາ. ກຣຑິຕພ຺ໂພ ຊິຄຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ກຣຓ຺ໂຑ, ນິມ຺ໂມກໍ. ອິຘາປິ ນິມ຺ໂມກເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ກຣຓ຺ຑາຕິ ອິທມ຺ປີ’’ຕິອາທິ. ວິລີວກຣຓ຺ໂຑ ນາມ ເປຬາ. ກສ຺ມາ ອຫິກຎ຺ຈຸກສ຺ເສວ ນາມໍ, ນ ວິລີວກຣຓ຺ຑກສ຺ສາຕິ ໂຈທນໍ ໂສເຘຕິ ‘‘ອຫິກຎ຺ຈຸໂກ ຫີ’’ຕິອາທິນາ, ສ຺ເວວ ອຫິນາ ສທິໂສ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ເສວ ນາມນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄຏີກາຍໍ ປນ ‘‘ກຣຓ຺ຑາຍາຕິ ເປຬາຍ, ນິມ຺ໂມກໂຕຕິ ຈ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ຏີ. ໒.໓໙໙) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເປຬາຄຫຓໍ ອຫິນາ ອສທິສຕາຍ ວິຈາເຣຕພ຺ພໍ.

ຍຊ຺ເຊວໍ ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ປນ ມຫາຣາຊ ປຸຣິໂສ ອຫິໍ ກຣຓ຺ຑາ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ປຸຣິສສ຺ສ ກຣຓ຺ຑໂຕ ອຫິອຸທ຺ຘຣຓູປມາຍ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຣຸຊ຺ເຌຍ຺ຍ. ນ ຫິ ໂສ ຫຕ຺ເຖນ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕຸໍ ສກ຺ກາຕິ ອນຸໂຍເຄນາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ຫິ ອນິຍມວຈເນປິ ຫຕ຺ເຖນ ອຸທ຺ຘຣຓສ຺ເສວ ປາກຏຕ຺ຕາ ຕໍທສ຺ສນມິວ ຊາຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຫຕ຺ເຖນ ອຸທ຺ຘຣມາໂນ ວິຍ ທສ຺ສິໂຕ’’ຕິ. ‘‘ອຍຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ ຈິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ຘຣຓສ຺ສ ເຫຕຸທສ຺ສນໍ. ອຫິໂນ ນາມ ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ສຊາຕິໍ ນາຕິວຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸປປຕ຺ຕິຍໍ, ຈຸຕິຍໍ, ວິສ຺ສຏ຺ຐນິທ຺ໂທກ຺ກມເນ, ສມານຊາຕິຍາ ເມຖຸນປຏິເສວເນ, ຊິຓ຺ຓຕຈາປນຍເນຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຊາຕິຍໍ ຐິໂຕ’’ຕິ. ອຸຣຄຊາຕິຍເມວ ຐິໂຕ ປຊຫຕິ, ນ ນາຄິທ຺ຘິຍາ ອຎ຺ຎຊາຕິຣູໂປຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທຎ຺ຫິ ມຫິທ຺ຘິເກ ນາເຄ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຣີຣໍ ຂາທຍມານໍ ວິຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນເຍວ ຕຈໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີຣໍ ຂາທຍມານໍ ວິຍ. ປຸຣາຓຕຈໍ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ໂຕຕິ ຊິຓ຺ຓຕາຍ ກຕ຺ຖຈິ ມຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ຖຈິ ໂອລມ຺ພິຕໍ ຊິຓ຺ຓຕຈໍ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ຈຕູຫີຕິ ‘‘ສຊາຕິຍໍ ຐິໂຕ, ນິສ຺ສາຍ, ຖາເມນ, ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ’’ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕຫິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ. ຕໂຕຕິ ກຎ຺ຈຸກໂຕ. ອຎ຺ເຎນາຕິ ອຕ຺ຕໂຕ ອຎ຺ເຎນ. ຈິຕ຺ເຕນາຕິ ປຸຣິສສ຺ສ ຈິຕ຺ເຕເນວ, ນ ຫຕ຺ເຖນ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຣິໂສ ອຫິໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ‘‘ອໂຫ ວຕາຫໍ ອິມໍ ອຫິໍ ກຎ຺ຈຸກໂຕ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ອຫິໍ ກຣຓ຺ຑາ ຈິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ ‘‘ອຍໍ ອຫິ, ອຍໍ ກຣຓ຺ໂຑ, ອຎ຺ໂຎ ອຫິ, ອຎ຺ໂຎ ກຣຓ຺ໂຑ, ກຣຓ຺ຑາ ຕ຺ເວວ ອຫິ ອຸພ຺ຠໂຕ’’ຕິ, ເອວເມວ…ເປ… ໂສ ອິມມ຺ຫາ ກາຍາ ອຎ຺ຎໍ ກາຍໍ ອຠິນິມ຺ມິນາຕິ…ເປ… ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ.