ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໓໓. ຍສ຺ມາ ປນ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕເມວ ‘‘ເຈຕສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຎ຺ຈ ຣາຄາທິອຸປກ຺ກິເລສມລາປຄມໂຕ ນິຣຸປກ຺ກິເລສໍ ນິມ຺ມລໍ, ຕສ຺ມາ ອຸປກ຺ກິເລສວິຄມນເມວ ປຣິສຸທ຺ຘຠາໂວຕິ ອາຫ ‘‘ນິຣຸປກ຺ກິເລສຏ຺ເຐນ ປຣິສຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ປຣິສຸທ຺ຘສ຺ເສວ ປຈ຺ຈຍວິເສເສນ ປວຕ຺ຕິວິເສໂສ ປຣິໂຍທາຕຕາ ສຸທ຺ຘນ຺ຕສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ນິຆໍສເນນ ປຠສ຺ສຣຕາ ວິຍ, ຕສ຺ມາ ປຠສ຺ສຣຕາເຍວ ປຣິໂຍທາຕຕາຕິ ອາຫ ‘‘ປຠສ຺ສຣຏ຺ເຐນ ປຣິໂຍທາຕ’’ນ຺ຕິ. ວິຊ຺ຊຸ ວິຍ ປຠາຍ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ນິຈ຺ຉຣຓໍ ປຠສ຺ສຣໍ ຍຖາ ‘‘ອາຠສ຺ສຣາ’’ຕິ. ໂອທາເຕນ ວຕ຺ເຖນາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ໂອທາເຕນາ’’ຕິ ຄຸຓວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ໂອທາເຕນ…ເປ… ອິທ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸຕຸຜຣຓຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຸຓ຺ຫສ຺ສ ອຸຕຸໂນ ຜຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ກສ຺ມາຕິ ອາຫ ‘‘ກິລິຏ຺ຐວຕ຺ເຖນາ’’ຕິອາທິ. ອຸຕຸຜຣຓໍ ນ ໂຫຕີຕິ ໂອທາຕວຕ຺ເຖນ ວິຍ ສວິເສສໍ ອຸຕຸຜຣຓໍ ນ ໂຫຕິ, ອປ຺ປກມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕງ຺ຂຓ…ເປ… ພລວໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ‘‘ຕງ຺ຂຓໂຘຕປຣິສຸທ຺ເຘນາ’’ຕິ ຈ ເອເຕນ ໂອທາຕສທ຺ໂທ ເອຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘວຈໂນ ເອວ ‘‘ຄິຫີ ໂອທາຕວຕ຺ຖວສໂນ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ, ນ ເສຕວຈໂນ ເຍນ ເກນຈິ ຕງ຺ຂຓໂຘຕປຣິສຸທ຺ເຘເນວ ອຸຕຸຜຣຓສມ຺ຠວໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ນນຸ ຈ ປາຬິຍໍ ‘‘ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ໂອທາເຕນ ວຕ຺ເຖນ ອຜຸຏໍ ອສ຺ສາ’’ຕິ ກາຍສ຺ສ ໂອທາຕວຕ຺ຖຜຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ວຕ຺ຖສ຺ສ ອຸຕຸຜຣຓໍ, ອຖ ກສ຺ມາ ອຸຕຸຜຣຓໍ ອິຘ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອນຸໂຍເຄນາຫ ‘‘ອິມິສ຺ສາຍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມາ ວຕ຺ຖໍ ວິຍ ກຣຊກາໂຍ, ອຸຕຸຜຣຓໍ ວິຍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸຂໍ, ຕສ຺ມາ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ເອເຕນ ຈ ໂອທາເຕນ ວຕ຺ເຖນ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ຜຣຓາສມ຺ຠວໂຕ, ອຸປເມຍ຺ເຍນ ຈ ອຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກາຍຄ຺ຄຫເຓນ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕວຕ຺ຖໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ວຕ຺ຖຄ຺ຄຫເຓນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ອຸຕຸຜຣຓນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເນຍ຺ຍຕ຺ຖໂຕ ຫິ ອຍໍ ອຸປມາ ວຸຕ຺ຕາ. ວິຈິຕ຺ຣເທສນາ ຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕຕິ. ໂຍຄິໂນ ຫິ ກຣຊກາໂຍ ວຕ຺ຖໍ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ ອຸຕຸຜຣຓສທິເສນ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸເຂນ ຜຣິຕພ຺ພຕ຺ຕາ, ອຸຕຸຜຣຓໍ ວິຍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸຂໍ ວຕ຺ຖສ຺ສ ວິຍ ເຕນ ກຣຊກາຍສ຺ສ ຜຣຓໂຕ, ປຸຣິສສ຺ສ ສຣີຣໍ ວິຍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ອຸຕຸຜຣຓຏ຺ຐານິຍສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ ນິສ຺ສຍຠາວໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ອິທຎ຺ຫິ ຍຖາວຸຕ຺ຕວຈນສ຺ສ ຄຸຓທສ຺ສນໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປາຬິຍໍ ‘‘ປຣິສຸທ຺ເຘນ ເຈຕສາ’’ຕິ ເຈໂຕຄຫເຓນ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸຂໍ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຎາເປຕຸໍ ‘‘ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸຂໍ, ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸເຂນາ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນນຸ ຈ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸຂໍ ນາມ ສາຕລກ຺ຂຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ? ສຈ຺ຈໍ, ສນ຺ຕສຠາວຕ຺ຕາ ປເນຕ຺ຖ ອຸເປກ຺ຂາເຍວ ‘‘ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍໍ ‘‘ອຸເປກ຺ຂາ ປນ ສນ຺ຕຕ຺ຕາ, ສຸຂມິຈ຺ເຈວ ຠາສິຕາ’’ຕິ (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໒໓໒; ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໖໔໔; ມຫານິ. ອຏ຺ຐ. ໒໗; ປຏິ. ມ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໐໕).

ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ປຐມຊ຺ຌານາຘິຄມປຣິທີປນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານາຘິຄມປຣິທີປນາ, ຕາວຕາ ວຈນກ຺ກເມນ. ລຠນໍ ລາໂຠ, ໂສ ເອຕສ຺ສາຕິ ລາຠີ, ຣູປຊ຺ຌານານໍ ລາຠີ ຣູປຊ຺ຌານລາຠີ ຍຖາ ‘‘ລາຠີ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’’ນ຺ຕິ, (ສໍ. ນິ. ໒.໗໐; ອຸທາ. ໓໘) ລຠນສີໂລ ວາ ລາຠີ. ກິໍ ລຠນສີໂລ? ຣູປຊ຺ຌານານີຕິປິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ເອວມິຕຣສ຺ມິມ຺ປິ. ນ ອຣູປຊ຺ຌານລາຠີຕິ ນ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ຫີ’’ຕິອາທິ, ອຏ຺ຐນ຺ນມ຺ປິ ສມາປຕ຺ຕີນໍ ອຸປຣິ ອຠິຎ຺ຎາຘິຄເມ ອວິນາຠາວໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຈຸທ຺ທສຫາກາເຣຫີຕິ ‘‘ກສິຓານຸໂລມໂຕ, ກສິຓປຏິໂລມໂຕ ກສິຓານຸໂລມປຏິໂລມໂຕ, ຌານານຸໂລມໂຕ, ຌານປຏິໂລມໂຕ, ຌານານຸໂລມປຏິໂລມໂຕ, ຌານຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ, ກສິຓຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ, ຌານກສິຓຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ, ອງ຺ຄສງ຺ກນ຺ຕິໂຕ, ອາຣມ຺ມຓສງ຺ກນ຺ຕິໂຕ, ອງ຺ຄາຣມ຺ມຓສງ຺ກນ຺ຕິໂຕ ອງ຺ຄວວຕ຺ຖານໂຕ, ອາຣມ຺ມຓວວຕ຺ຖານໂຕ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໓໖໕) ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອິເມຫິ ຈຸທ຺ທສຫາກາເຣຫິ. ສຕິປິ ຌາເນສຸ ອາວຊ຺ຊນາທິປຎ຺ຈວິຘວສີຠາເວ ອຍເມວ ຈຸທ຺ທສວິໂຘ ວສີຠາໂວ ອຠິຎ຺ຎາ ນິພ຺ພຕ຺ຕເນ ເອກນ຺ເຕນ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ‘‘ຈຸທ຺ທສຫາກາເຣຫິ ຈິຓ຺ຓວສີຠາວ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິມິນາ ຈ ອຣູປສມາປຕ຺ຕີສຸ ຈິຓ຺ຓວສີຠາວໍ ວິນາ ຣູປສມາປຕ຺ຕີສຸ ເອວ ຈິຓ຺ຓວສີຠາເວນ ສມາປຕ຺ຕິ ນ ອິຊ຺ຌຕີຕິ ຕາສໍ ອຠິຎ຺ຎາຘິຄເມ ອວິນາຠາວໍ ທສ຺ເສຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ນນຸ ຍຖາປາຐເມວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ໂຈທນໍ ໂສເຘຕິ ‘‘ປາຬິຍໍ ປນາ’’ຕິອາທິນາ, ສາວເສສປາຐຠາວໂຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເອສ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍຊ຺ເຊວໍ ອຣູປຊ຺ຌານານິປິ ປາຬິຍໍ ຄເຫຕພ຺ພານິ, ອຖ ກສ຺ມາ ຕານິ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສາວເສສປາໂຐ ຠຄວຕາ ກໂຕຕິ? ສພ຺ພາຠິຎ຺ຎານໍ ວິເສສໂຕ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານປາທກຕ຺ຕາ. ສຕິປິ ຫິ ຕາສໍ ຕຖາ ອວິນາຠາເວ ວິເສສໂຕ ປເນຕາ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານປາທກາ, ຕສ຺ມາ ຕາສໍ ຕປ຺ປາທກຠາວວິຎ຺ຎາປນຕ຺ຖໍ ຕຕ຺ເຖວ ຐຕ຺ວາ ເທສນາ ກຕາ, ນ ປນ ອຣູປາວຈຣຊ຺ຌານານໍ ອິຘ ອນນຸປໂຍຄໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອຣູປຊ຺ຌານານິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ພານີ’’ຕິ.