ຕຕິຍຊ຺ຌານກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໓໑. ‘‘ອຸປ຺ປລິນີ’’ຕິອາທິ ຄຈ຺ຉສ຺ສປິ ວນສ຺ສປິ ອຘິວຈນໍ. ອິຘ ປນ ‘‘ຍາວ ອຄ຺ຄາ, ຍາວ ຈ ມູລາ’’ຕິ ວຈນໂຍເຄນ ‘‘ອປ຺ເປກຈ຺ຈານີ’’ຕິອາທິນາ ອຸປ຺ປລຄຈ຺ຉາທີນເມວ ຄເຫຕພ຺ພຕາຍ ວນເມວາຘິປ຺ເປຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຸປ຺ປລານີຕິ ອຸປ຺ປລຄຈ຺ຉານິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອຸປ຺ປລວເນ’’ຕິອາທິນາ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອວຍເວນ ຫິ ສມຸທາຍສ຺ສ ນິພ຺ພຈນໍ ກຕໍ. ເອກຎ຺ຫິ ອຸປ຺ປລຄຈ຺ຉາທິ ອຸປ຺ປລາທິເຍວ, ຈຕຸປຎ຺ຈມຕ຺ຕມ຺ປິ ປນ ອຸປ຺ປລາທິວນນ຺ຕິ ໂວຫຣີຍຕິ, ສາຣຕ຺ຖທີປນິຍໍ ປນ ຊລາສໂຍປິ ອຸປ຺ປລິນິອາທິຠາເວນ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຈາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປທຕ຺ຕເຍ, ເອເຕສຸ ວາ ຕີສຸ ອຸປ຺ປລປທຸມປຸຓ຺ຑຣີກສງ຺ຂາເຕສຸ ອຕ຺ເຖສຸ. ‘‘ເສຕຣຕ຺ຕນີເລສູ’’ຕິ ອຸປ຺ປລເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ເສຕຸປ຺ປລຣຕ຺ຕຸປ຺ປລນີລຸປ຺ປເລສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອຸປ຺ປລໍ ອຸປ຺ປລເມວ ອຸປ຺ປລສທ຺ທສ຺ສ ສາມຎ຺ຎນາມວເສນ ເຕສຸ ສພ຺ເພສຸປິ ປວຕ຺ຕນໂຕ. ສຕປຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຕສທ຺ໂທ ພຫຸປຣິຍາໂຍ ‘‘ສຕຄ຺ຆີ ສຕຣໍສິ ສູຣິໂຍ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອເນກສງ຺ຂ຺ຍາຠາວໂຕ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ອເນກປຕ຺ຕສ຺ສາປິ ປທຸມຠາເວ ສງ຺ຄໂຫ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈ ປຸປ຺ຜທລມຘິປ຺ເປຕໍ. ວຓ຺ຓນິຍເມນ ເສຕໍ ປທຸມໍ,ຣຕ຺ຕໍ ປຸຓ຺ຑຣີກນ຺ຕິ ສາສນໂວຫາໂຣ, ໂລເກ ປນ ‘‘ຣຕ຺ຕໍ ປທຸມໍ, ເສຕໍ ປຸຓ຺ຑຣີກ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ‘‘ປຸຓ຺ຑຣີກໍ ສິຕໍ ຣຕ຺ຕໍ, ໂກກນທໍ ໂກກາສໂກ’’ຕິ. ຣຕ຺ຕວຓ຺ຓຕາຍ ຫິ ໂກກນາມການໍ ສຸນຂານໍ ນາທຍໂຕ ສທ຺ທາປຍໂຕ, ເຕຫິ ຈ ອສິຕພ຺ພໂຕ ‘‘ໂກກນທໍ, ໂກກາສໂກ’’ຕິ ຈ ປທຸມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາຫ ‘‘ປທ຺ມໍ ຍຖາ ໂກກນທໍ ສຸຄນ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ວຈນຕ຺ໂຖ ອຸທກໍ ປາຕິ, ອຸທເກ ວາ ປ຺ລວຕີຕິ ອຸປ຺ປລໍ. ປງ຺ເກ ທວຕິ ຄຈ຺ຉຕິ, ປກາເຣນ ວາ ທວຕິ ວິຣຸຫຕີຕິ ປທຸມໍ. ປຓ຺ຑຣໍ ວຓ຺ຓມສ຺ສ, ມຫນ຺ຕຕາຍ ວາ ມຸຑິຕພ຺ພໍຂຓ຺ເຑຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຓ຺ຑຣີກໍ ມ-ກາຣສ຺ສ ປ-ກາຣາທິວເສນ. ມຸຑິສທ຺ທຎ຺ຫິ ມຸຑຣິສທ຺ທໍ ວາ ຂຓ຺ຑນຕ຺ຖມິຈ຺ຉນ຺ຕິ ສທ຺ທວິທູ, ສທ຺ທສຕ຺ຖໂຕ ເຈຕ຺ຖ ປທສິທ຺ຘິ. ຍາວ ອຄ຺ຄາ, ຍາວ ຈ ມູລາ ອຸທເກນ ອຠິສນ຺ທນາທິຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປາຬິຍໍ ‘‘ອຸທການຸຄ຺ຄຕານີ’’ຕິ ວຈນໍ, ຕສ຺ມາ ອຸທກໂຕ ນ ອຸຄ຺ຄຕານິຈ຺ເຈວ ອຕ຺ໂຖ, ນ ຕຸ ອຸທເກ ອນຸຣູປຄຕານີຕິ ອາຫ ‘‘ອຸທກາ…ເປ… ຄຕານີ’’ຕິ. ອິຘ ປນ ອຸປ຺ປລາທີນິ ວິຍ ກຣຊກາໂຍ, ອຸທກໍ ວິຍ ຕຕິຍຊ຺ຌານສຸຂໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.