ວິຈຍຫາຣວຓ຺ຓນາ

ກປ຺ປນາຠາເວປິ ໂວຫາຣວເສນ, ອນຸວາທວເສນ ຈ ‘‘ມມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິຍມາຠາວໂຕ ວິກປ຺ປນຕ຺ຖໍ ວາຄ຺ຄຫຓໍ. ຕໍຄຸຓສມງ຺ຄິຕາຍ, ອຠິມຸຂີກຣຓາຍ ຈ ‘‘ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ ອາມນ຺ຕນໍ. ອຎ຺ຎຠາວໂຕ, ປຏິວິຣຸທ຺ຘຠາວໂຕ ຈ ‘‘ປເຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ວຓ຺ຓປຏິປກ຺ຂໂຕ, ອວຓ຺ຓນີຍໂຕ ຈ ‘‘ອວຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິ, ພ຺ຍຕ຺ຕິວເສນ, ວິຕ຺ຖາຣວເສນ ຈ ‘‘ຠາເສຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ, ຘາຣຓສຠາວໂຕ, ອຘມ຺ມປຏິປກ຺ຂໂຕ ຈ ‘‘ຘມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິ, ທິຏ຺ຐິສີເລຫິ ສໍຫຕຠາວໂຕ, ກິເລສານໍ ສງ຺ຆາຕກຣຓໂຕ ຈ ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສາ’’ຕິ, ວຸຕ຺ຕປຏິນິທ຺ເທສໂຕ, ວຈນຸປນ຺ຍາສໂຕ ຈ ‘‘ຕຕ຺ຣາ’’ຕິ, ສມ຺ມຸຂີຠາວໂຕ, ປຸຖຸຠາວໂຕ ຈ ‘‘ຕຸມ຺ເຫຫີ’’ຕິ, ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຫນນໂຕ, ອາຣມ຺ມຓາຠິຆາຕໂຕ ຈ ‘‘ອາຆາໂຕ’’ຕິ, ອາຣມ຺ມເຓ ສງ຺ໂກຈວຸຕ຺ຕິຍາ ອນຠິມຸຂຕາຍ, ອຕຸຏ຺ຐາກາຣຕາຍ ຈ ‘‘ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ, ອາຣມ຺ມຓຈິນ຺ຕນໂຕ, ນິສ຺ສຍໂຕ ຈ ‘‘ເຈຕໂສ’’ຕິ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ອສາຘນໂຕ, ອນຸ ອນຸ ອນຕ຺ຖສາຘນໂຕ ຈ ‘‘ອນຠິຣທ຺ຘີ’’ຕິ, ກາຣຓານຣຫຕ຺ຕາ, ສຕ຺ຖຸສາສເນ

ຐິເຕຫິ ກາຕຸມສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ນ ກຣຓີຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ເຖ ປວຕ຺ຕຕານິທສ຺ສເນນ, ອຕ຺ຖໂສ ຈ –

ມມນ຺ຕິ ສາມິນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ສພ຺ພນາມປທໍ. ວາຕິ ວິກປ຺ປນນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນິປາຕປທໍ. ຠິກ຺ຂເວຕິ ອາລປນນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນາມປທໍ. ປເຣຕິ ກຕ຺ຕຸນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນາມປທໍ. ອວຓ຺ຓນ຺ຕິ ກມ຺ມນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນາມປທໍ. ຠາເສຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ກິຣິຍານິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ອາຂ຺ຍາຕປທໍ. ຘມ຺ມສ຺ສ, ສງ຺ຆສ຺ສາຕິ ຈ ສາມິນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນາມປທໍ. ຕຕ຺ຣາຕິ ອາຘາຣນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ສພ຺ພນາມປທໍ. ຕຸມ຺ເຫຫີຕິ ກຕ຺ຕຸນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ສພ຺ພນາມປທໍ. ນ-ອິຕິ ປຏິເສຘນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນິປາຕປທໍ. ອາຆາໂຕ, ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ, ອນຠິຣທ຺ຘີຕິ ຈ ກມ຺ມນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນາມປທໍ. ເຈຕໂສຕິ ສາມິນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນາມປທໍ. ກຣຓີຍາຕິ ກິຣິຍານິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ນາມປທນ຺ຕິ. ເອວໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປທສ຺ສ ວິເສສຕານິທສ຺ສເນນ, ພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ ຈ ວິຈຍນໍ ປທວິຈໂຍ. ອຕິວິຕ຺ຖາຣຠເຍນ ປນ ສກ຺ກາເຍວ ອຏ຺ຐກຖໍ, ຕສ຺ສາ ຈ ລີນຕ຺ຖວິຠາວນໍ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎຸນາ ວິຠາເວຕຸນ຺ຕິ ນ ວິຕ຺ຖາຣຍິມ຺ຫ.

‘‘ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ ອສ຺ສຖ ກຸປິຕາ ວາ ອນຕ຺ຕມນາ ວາ, ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ ປເຣສໍ ສຸຠາສິຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອາຊາເນຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ອຍໍ ອນຸມຕິປຸຈ຺ຉາ. ສຕ຺ຕາຘິຏ຺ຐານາ, ອເນກາຘິຏ຺ຐານາ, ປຣມຕ຺ຖວິສຍາ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວິສຍາຕິ ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ປຸຈ຺ຉາວິຈຍນໍ ປຸຈ຺ຉາວິຈໂຍ. ‘‘ໂນ ເຫຕໍ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອິທໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ເອກໍສພ຺ຍາກຣຓໍ, ນິຣວເສສໍ, ສອຸຕ຺ຕຣໍ, ໂລກິຍນ຺ຕິ ເອວໍ ສພ຺ພສ຺ສາປິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນສ຺ສ ຍຖາຣຫໍ ວິຈຍນໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນາວິຈໂຍ.

‘‘ມມໍ ວາ ຠິກ຺ຂເວ ປເຣ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ…ເປ… ນ ເຈຕໂສ ອນຠິຣທ຺ຘິ ກຣຓີຍາ’’ຕິ ອິມາຍ ປຐມເທສນາຍ ‘‘ມມໍ ວາ…ເປ… ຕຸມ຺ຫໍເຍວສ຺ສ ເຕນ ອນ຺ຕຣາໂຍ’’ຕິ ອຍໍ ທຸຕິຍເທສນາ ສໍສນ຺ທຕິ. ກສ຺ມາ? ປຐມາຍ ມໂນປໂທສໍ ນິວາເຣຕ຺ວາ ທຸຕິຍາຍ ຕຕ຺ຖາທີນວສ຺ສ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາ. ຕຖາ ອິມາຍ ທຸຕິຍເທສນາຍ ‘‘ມມໍ ວາ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ ປເຣສໍ ສຸຠາສິຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອາຊາເນຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ອຍໍ ຕຕິຍເທສນາ ສໍສນ຺ທຕິ. ກສ຺ມາ? ທຸຕິຍາຍ ຕຕ຺ຖາທີນວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕຕິຍາຍ ວຈນຕ຺ຖສລ຺ລກ຺ຂຓມຕ຺ເຕປິ ອສມຕ຺ຖຠາວສ຺ສ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາ. ຕຖາ ອິມາຍ ຕຕິຍເທສນາຍ ‘‘ມມໍ ວາ…ເປ… ນ ຈ ປເນຕໍ ອມ຺ເຫສຸ ສໍວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖເທສນາ ສໍສນ຺ທຕິ. ກສ຺ມາ? ຕຕິຍາຍ ມໂນປໂທສໍ ສພ຺ພຖາ ນິວາເຣຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖາຍ ອວຓ຺ຓຏ຺ຐາເນ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພາກາຣສ຺ສ ທສ຺ສິຕຕ຺ຕາຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ປຸພ຺ເພນ ອປຣໍ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ວິຈຍນໍ ປຸພ຺ພາປຣວິຈໂຍ. ອສ຺ສາທວິຈຍາທໂຍ ວຸຕ຺ຕນຍາວ. ເຕສໍ ລກ຺ຂຓສນ຺ທສ຺ສນມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ວິເສໂສ.

‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ ປເຣສໍ ສຸຠາສິຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອາຊາເນຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ອິມາຍ ປຸຈ຺ຉາຍ ‘‘ໂນ ເຫຕໍ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອຍໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນາ ສເມຕິ. ກຸປິໂຕ ຫິ ເນວ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘອຣິຍສາວການໍ ນ ມາຕາປິຕູນໍ ນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ ສຸຠາສິຕທຸພ຺ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາຕິ. ‘‘ກຕມຎ຺ຈ ຕໍ ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ…ເປ… ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ ອິມາຍ ປຸຈ຺ຉາຍ ‘‘ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ’’ຕິອາທິກາ ອຍໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນາ ສເມຕິ. ຠຄວາ ຫິ ອນຸຕ຺ຕເຣນ ປາຓາຕິປາຕວິຣມຓາທິຄຸເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ສມາຘິໍ, ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ອຸປນິຘາຍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ໂອຣມຕ຺ຕກໍ ສີລມຕ຺ຕກໍ. ‘‘ກຕເມ ຈ ເຕ ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ’’ຕິອາທິກາຍ ປຸຈ຺ຉາຍ ‘‘ສນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຸພ຺ພນ຺ຕກປ຺ປິກາ’’ຕິອາທິກາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນາ ສເມຕິ. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓຄຸຓາ ຫິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕຖາຄຕາ ອຎ຺ເຎສໍ ຎາເຓນ ອລພ຺ຠເນຍ຺ຍປຕິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ ທຸຣນຸໂພຘາ ສນ຺ຕາ ປຓີຕາ ອຕກ຺ກາວຈຣາ ນິປຸຓາ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍາຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນາຍ ປຸຈ຺ຉານຸຣູປຕາວິຈຍນເມວ ອິຘ ສງ຺ຄຫຄາຖາຍ ອຠາວໂຕ ອນຸຄີຕິວິຈໂຍຕິ. ອຍໍ ປທປຎ຺ຫາທິເອກາທສຘມ຺ມວິຈຍນລກ຺ຂໂຓ ວິຈຍຫາໂຣ ນາມ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ‘‘ຍໍ ປຸຈ຺ຉິຕຎ຺ຈ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ (ເນຕ຺ຕິ. ໔.໒).