ປຣິຕສ຺ສິຕວິປ຺ຜນ຺ທິຕວາຣວຓ຺ຓນາ

໑໐໕-໑໑໗. ມຣິຍາທວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິປຣາມາສສ຺ສ ຕຖາຄຕານໍ ຊານນປສ຺ສເນນ, ສສ຺ສຕາທິມິຈ຺ຉາທສ຺ສນສ຺ສ ຈ ສມ຺ມາທສ຺ສເນນ ສງ຺ກຣາຠາວ-ວິຠາຄປ຺ປກາສນຕ຺ຖໍ. ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິປຣາມາໂສເຍວ ເຕສໍ, ນ ຕຸ ຕຖາຄຕານມິວ ຍຖາຠູຕໍ ຊານນປສ຺ສນໍ. ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວິປ຺ຜນ຺ທນເມເວຕໍ ມິຈ຺ຉາທສ຺ສນເວທຍິຕໍ, ນ ຕຸ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ສມ຺ມາທສ຺ສນເວທຍິຕມິວ ນິຈ຺ຈລນ຺ຕິ ຈ ຫິ ອິມາຍ ເທສນາຍ ມຣິຍາທວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ເຍນ ທິຏ຺ຐິອສ຺ສາເທນ…ເປ… ຕໍ ເວທຍິຕ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາເຕນ ເຈວ…ເປ… ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ ຈ. ‘‘ຕທປີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຍນ ໂສມນສ຺ສຊາຕາ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາມຕ຺ຖິຍໂຕ ຫິ ອວຄຕຕ຺ຖສ຺ເສເວຕ຺ຖ ຕ-ສທ຺ເທນ ປຣາມສນໍ. ທິຏ຺ຐິອສ຺ສາເທນາຕິ ທິຏ຺ຐິຍາ ປຈ຺ຈຍຠູເຕນ ອສ຺ສາເທນ. ‘‘ທິຏ຺ຐິສຸເຂນາ’’ຕິອາທິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ອຊານນ຺ຕານໍ ອປສ຺ສນ຺ຕານໍ ເຕສໍ ຠວນ຺ຕານໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ຕທປິ ເວທຍິຕໍ ຕຓ຺ຫາຄຕານໍ ເວທຍິຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

‘‘ຍຖາຠູຕຘມ຺ມານໍ ສຠາວ’’ນ຺ຕິ ຈ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມສຠາວໍ ອຊານນມຕ຺ເຕນ ມິຈ຺ຉາ ອຠິນິວິສນ຺ຕິ. ສາມຎ຺ຎໂຊຕນາ ຈ ວິເສເສ ອວຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ມາຍເມຕ຺ຖ ວິເສສໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ – ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ ອິທໍ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານໍ ເອວໍຄຫິຕໍ ເອວໍປຣາມຏ຺ຐໍ ເອວໍຄຕິກໍ ໂຫຕິ ເອວໍອຠິສມ຺ປຣາຍນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕມຊານນ຺ຕານໍ ອປສ຺ສນ຺ຕານໍ ອຖ ວາ ຍສ຺ມິໍ ເວທຍິເຕ ອວີຕຕຓ຺ຫຕາຍ ເອວໍທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປາທີຍຕິ, ຕໍ ເວທຍິຕໍ ສມຸທຍອຕ຺ຖງ຺ຄມາທິໂຕ ຍຖາຠູຕມຊານນ຺ຕານໍ ອປສ຺ສນ຺ຕານນ຺ຕິ. ເອວໍ ວິເສສໂຍຊນາຍ ຫິ ຍຖາ ອນາວຣຓຎາຓສມນ຺ຕຈກ຺ຂູຫິ ຕຖາຄຕານໍ ຍຖາຠູຕເມຕ຺ຖ ຊານນໍ, ປສ຺ສນຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ນ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ, ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິປຣາມາໂສເຍວາຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ອິມາຍ ເທສນາຍ ທສ຺ເສຕີຕິ ປາກຏໍ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ຈາຍໍ ເທສນາ ມຣິຍາທວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ຊາຕາ.

ເວທຍິຕນ຺ຕິ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໓໑) ທິຏ຺ຐິປຎ຺ຎາປນວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐິສ຺ສາທສຸຂປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕທປິ ອນຸຠວນໍ. ຕຓ຺ຫາຄຕານນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ອຸປຄຕານໍ, ປວຕ຺ຕານໍ ວາ ຕເທວ ວຸຕ຺ຕິນເຍນ ວິວຣຕິ ‘‘ເກວລໍ…ເປ… ເວທຍິຕ’’ນ຺ຕິ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ປເນຕນ຺ຕິ ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ເວທຍິຕເມວ ປຈ຺ຈາມສຕິ, ເຕເນຕໍ ທີເປຕິ – ‘‘ຕທປິ ເວທຍິຕໍ ຕຓ຺ຫາຄຕານໍ ເວທຍິຕເມວາ’’ຕິ ວຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ຕທປິ ເວທຍິຕໍ ປຣິຕສ຺ສິຕວິປ຺ຜນ຺ທິຕເມວາ’’ຕິ ປຸນ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ກາຕພ຺ໂພຕິ. ຕທປິ ຕາວ ນ ສມ຺ປາປຸຓາຕີຕິ ເຫຏ຺ຐິມປຣິຈ຺ເຉເທນ ມຣິຍາທວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ທສ຺ສນມິວ ນິຈ຺ຈລ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທສ຺ສນນ຺ຕິ ຈ ສມ຺ມາທສ຺ສນສຸຂໍ, ມຄ຺ຄຜລສຸຂນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກຸໂຕ ຈາຍມຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕີຕິ ເອວ-ສທ຺ທສາມຕ຺ຖິຍໂຕ. ‘‘ປຣິຕສ຺ສິຕວິປ຺ຜນ຺ທິຕເມວາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ເຕນ ມຄ຺ຄຜລສຸຂໍ ວິຍ ອວິປ຺ຜນ຺ທິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ເອກຣູເປ ອວຕິຏ຺ຐຕິ, ອຖ ໂຂ ຕໍ ວຏ຺ຏາມິສຠູຕໍ ທິຏ຺ຐິຕຓ຺ຫາສລ຺ລານຸວິທ຺ຘຕາຍ ສອຸປ຺ປີຬຕ຺ຕາ ວິປ຺ຜນ຺ທິຕເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ ອາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ເຕເນວາຫ ‘‘ປຣິຕສ຺ສິເຕນາ’’ຕິອາທິ. ອຍເມຕ຺ຖ ອຏ຺ຐກຖາມຸຕ຺ຕໂກ ສສມ຺ພນ຺ຘນໂຍ.

ເອວໍ ວິເສສກາຣຓໂຕ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ວິຠຊິຕ຺ວາ ອິທານິ ອວິເສສກາຣຓໂຕ ຕານິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິກາ ເທສນາ ອາຣທ຺ຘາ. ສພ຺ເພສຎ຺ຫິ ທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ເວທນາ, ອວິຊ຺ຊາ, ຕຓ຺ຫາ ຈ ອວິສິຏ຺ຐກາຣຓໍ. ຕຕ຺ຖ ຕທປີຕິ ‘‘ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍເທຕໍ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ ປຎ຺ຎາປນເຫຕຸຠູຕໍ ສຸຂາທິເຠທໍ ຕິວິຘມ຺ປິ ເວທຍິຕໍ, ຕທປິ ຍຖາກ຺ກມໍ ທຸກ຺ຂສລ຺ລານິຈ຺ຈໂຕ, ອວິເສເສນ ສມຸທຍຕ຺ຖງ຺ຄມສ຺ສາທາທີນວນິສ຺ສຣຓໂຕ ວາ ຍຖາຠູຕມຊານນ຺ຕານໍ ອປສ຺ສນ຺ຕານໍ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ເອວ ຈ ສຸຂາທິປຕ຺ຖນາສມ຺ຠວໂຕ, ຕຓ຺ຫາຍ ຈ ອຸປຄຕຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາຄຕານໍ ຕຓ຺ຫາປຣິຕສ຺ສິເຕນ ທິຏ຺ຐິວິປ຺ຜນ຺ທິຕເມວ ທິຏ຺ຐິຈລນເມວ. ‘‘ອສຕິ ອຕ຺ຕນິ ໂກ ເວທນໍ ອນຸຠວຕີ’’ຕິ ກາຍວຈີທ຺ວາເຣສຸ ທິຏ຺ຐິຍາ ໂຈປນປ຺ປຕ຺ຕິມຕ຺ຕເມວ, ນ ປນ ທິຏ຺ຐິຍາ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ໂພ ໂກຈິ ຘມ຺ໂມ ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ. ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕາທີສຸປິ ເອສ ນໂຍ.