ອຸຈ຺ເຉທວາທວຓ຺ຓນາ

໘໔. ອວິຊ຺ຊມານສ຺ສ ວິນາສາສມ຺ຠວໂຕ ອຕ຺ຖິຠາວເຫຕຸໂກ ອຸຈ຺ເຉໂທຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ວິຊ຺ຊມານວາຈເກນ ສນ຺ຕ-ສທ຺ເທນ ‘‘ສໂຕ’’ຕິ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວິຊ຺ຊມານສ຺ສາ’’ຕິ. ວິຊ຺ຊມານຕາປຍຸຕ຺ໂຕ ເຈສ ທິຏ຺ຐິຄຕິກວາທວິສໂຍ ສຕ຺ໂຕເຍວ ອິຘ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປາຬິຍໍ ‘‘ສຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕນ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ – ຍຖາ ເຫຕຸຜລຠາເວນ ປວຕ຺ຕມານານໍ ສຠາວຘມ຺ມານໍ ສຕິປິ ເອກສນ຺ຕານປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຠິນ຺ນສນ຺ຕຕິປຕິເຕຫິ ວິເສເສ ເຫຕຸຜລຠູຕານໍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຠິນ຺ນສຠາວຕ຺ຕາ ຠິນ຺ນສນ຺ຕານປຕິຕານໍ ວິຍ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ເຠທສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ນານຕ຺ຕນຍສ຺ສ ມິຈ຺ຉາຄຫຓໍ ອຸຈ຺ເຉທາຠິນິເວສສ຺ສ ກາຣຓໍ, ເອວໍ ເຫຕຸຜລຠູຕານໍ ວິຊ຺ຊມາເນປິ ສຠາວເຠເທ ເອກສນ຺ຕຕິປຣິຍາປນ຺ນຕາຍ ເອກຕ຺ຕນເຍນ ອຈ຺ຈນ຺ຕມເຠທຄຫຓມ຺ປິ ກາຣຓເມວາຕິ. ສນ຺ຕານວເສນ ຫິ ປວຕ຺ຕມາເນສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ຆນວິນິພ຺ໂຠຄາຠາເວນ ເຕສໍ ອິຘ ສຕ຺ຕຄາໂຫ, ສຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຕ຺ຖິຠາວຄາຫເຫຕຸໂກ ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ, ອນຸປຸພ຺ພນິໂຣຘວເສນ ປນ ນິຣນ຺ຕຣວິນາໂສ ອິຘ ‘‘ອຸຈ຺ເຉໂທ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຍາວາຍໍ ອຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊມາໂນ ຠວຕິ, ຕາວາຍໍ ວິຊ຺ຊຕິເຍວາຕິ ຄຫຓໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປຈ຺ເຉທ’’ນ຺ຕິ. ອຸ-ສທ຺ໂທ ຫິ ອຸປ-ສທ຺ທປຣິຍາໂຍ, ໂສ ຈ ອຸປສງ຺ກມນຕ຺ໂຖ, ອຸປສງ຺ກມນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອນຸປຸພ຺ພມຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ນິໂຣຘວເສນ ນິຣນ຺ຕຣຕາ. ອປິຈ ປຸນານຸປ຺ປຊ຺ຊມານວເສນ ນິຣຸທຍວິນາໂສເຍວ ອຸຈ຺ເຉໂທ ນາມ ຍຖາວຸຕ຺ຕນເຍນ ຄຫຓໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປຈ຺ເຉທ’’ນ຺ຕິ. ອຸ-ສທ຺ໂທ, ຫິ ອຸປ-ສທ຺ໂທ ຈ ເອຕ຺ຖ ອຸປຣິຠາຄຕ຺ໂຖ. ນິຣຸທ຺ຘໂຕ ປຣຠາໂຄ ຈ ອິຘ ອຸປຣິຠາໂຄຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ນິຣນ຺ຕຣວເສນ, ນິຣຸທຍວເສນ ວາ ວິເສເສນ ນາໂສ ວິນາໂສ, ໂສ ປນ ມໍສຈກ຺ຂຸປຎ຺ຎາຈກ຺ຂູນໍ ທສ຺ສນປຖາຕິກ຺ກມນໂຕ ອທສ຺ສນເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ອທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ. ອທສ຺ສເນ ຫິ ນາສ-ສທ຺ໂທ ໂລເກ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ‘‘ທ຺ເວ ຈາປເຣ ວຓ຺ຓວິກາຣນາສາ’’ຕິອາທີສຸ (ກາສິກາ ໖-໓-໑໐໙ ສຸຕ຺ຕໍ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ) ວິຍ. ຠາວວິຄມນ຺ຕິ ສຠາວາປຄມໍ. ຍຖາຘມ຺ມໍ ຠວນໍ ຠາໂວຕິ ຫິ ອຕ຺ເຖນ ອິຘ ຠາວ-ສທ຺ໂທ ສຠາວວາຈໂກ. ໂຍ ປນ ນິຣນ຺ຕຣໍ ນິຣຸທຍວິນາສວເສນ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ, ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາເວນ ຐາຕຸມສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍ ‘‘ຠາວາປຄໂມ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິນາ ອຸຈ຺ເຉທວາທສ຺ສ ຍຖາປາຐໍ ສມຸທາຄມໍ ນິທສ຺ສນມຕ຺ເຕນ ທສ຺ເສຕິ, ເຕນ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ຕຖາ ຈ ອຎ຺ຎຖາ ຈ ວິກປ຺ເປຕ຺ວາວາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕີ’’ຕິ ວຈເນ. ລາຠີຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓລາຠີ. ຕທວເສສລາຠີ ເຈວ ສພ຺ພໂສ ອລາຠີ ຈ ອິຘ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຏ຺ຐາເນ ‘‘ອລາຠີ’’ ຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຈຸຕິນ຺ຕິ ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານມ຺ປິ ຈຸຕິເມວ. ເອສ ນໂຍ ຈຸຕິມຕ຺ຕເມວາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ອຸປປຕ຺ຕິໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕຕິ ທຏ຺ຐຸໍ ສມຕ຺ເຖປິ ສຕິ ອໂນໂລກນວເສນ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ. ນ ອຸປປາຕນ຺ຕິ ປຸພ຺ພໂຍຄາຠາເວນ, ປຣິກມ຺ມາກຣເຓນ ວາ ອຸປປຕ຺ຕິໍ ທຏ຺ຐຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ນຍທ຺ວເຍ ວິເສໂສ ປາກໂຏ ໂຫຕິ. ໂກ ປຣໂລກໍ ຊານາຕິ, ນ ຊານາຕິເຍວາຕິ ນຕ຺ຖິກວາທວເສນ ອຸຈ຺ເຉທໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ສຫ ປາຐເສເສນ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ນຕ຺ຖິກວາທວເສນ ມຫາມູຬ຺ຫຠາເວເນວ ‘‘ອິໂຕ ອຎ຺ໂຎ ປຣໂລໂກ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ອນວໂພຘນໂຕ ອິມໍ ທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ເອຕ຺ຕໂກເຍວ ວິສໂຍ, ຍ຺ວາຍໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍໂຄຈໂຣ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຘີຕຸຍາ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຓ຺ຫນກຣາຊາ ວິຍ ກາມສຸຂາຠິຣຕ຺ຕຕາຍປິ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ອາຫ ‘‘ກາມສຸຂຄິທ຺ຘຕາຍ ວາ’’ຕິ. ວຓ຺ຏໂຕ ປຕິຕປຓ຺ຓານໍ ວຓ຺ເຏນ ອປຏິສນ຺ຘິກຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ນ ປຸນ ວິຣຸຫນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວເມວ ສຕ຺ຕາຕິ ຍຖາ ປຓ຺ຑຸປລາໂສ ພນ຺ຘນາ ປວຸຕ຺ໂຕ ປຸນ ນ ປຏິສນ຺ຘີຍຕິ, ເອວເມວ ສພ຺ເພປິ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກາ ມຣຓປຣິໂຍສານາ ອໂປໂນພ຺ຠວິກາ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກມຣຓເມວ ນິຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸທກປຸພ຺ພຸຬກູປມາ ຫິ ສຕ຺ຕາ ປຸນ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊມານໂຕຕິ ຕສ຺ສ ລທ຺ຘິ. ຕຖາຕິ ‘‘ລາຠີ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ’’ຕິອາທິນາ [ອຣຫໂຕ (ອຏ຺ຐ)] ນິທສ຺ສນວເສນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ. ອຎ຺ຎຖາຕິ ຕກ຺ກນສ຺ສ ອເນກປ຺ປກາຣສມ຺ຠວໂຕ ຕໂຕ ອຎ຺ເຎນປິ ປກາເຣນ. ລາຠິໂນປິ ຈຸຕິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ອຸປປາຕສ຺ສ ອທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ປຕິ ຕກ຺ກເນເນວ ອິມາ ທິຏ຺ຐິໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິກປ຺ເປຕ຺ວາວາ’’ຕິ. ຕຖາ ຈ ວິກປ຺ເປຕ຺ວາວ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອຎ຺ຎຖາ ຈ ວິກປ຺ເປຕ຺ວາວ ອຸປ຺ປນ຺ນາຕິ ຫິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ທ຺ເວ ຊນາ’’ຕິອາທິນາ ອຸຈ຺ເຉທຄ຺ຄາຫກປ຺ປເຠທທສ຺ສເນນ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍຖາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກວາທາ ເອກນ຺ຕອລາຠີວເສເນວ ເທສິຕາ, ຍຖາ ຈ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກສຎ຺ຎີວາເທ ຈຕຸຕ຺ຖຈຕຸກ຺ເກ ສຎ຺ຎີວາທາ ເອກນ຺ຕລາຠີວເສເນວ ເທສິຕາ, ນຍິເມ. ອິເມ ປນ ສສ຺ສເຕກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທາທໂຍ ວິຍ ລາຠີອລາຠີວເສເນວ ເທສິຕາຕິ. ຍເທວໍ ກສ຺ມາ ສສ຺ສຕວາທາທີສຸ ວິຍ ລາຠີວເສນ, ຕກ຺ກີວເສນ ຈ ປຈ຺ເຈກໍ ເທສນມກຕ຺ວາ ສສ຺ສຕວາທາທິເທສນາຫິ ອຎ຺ຎຖາ ອິຘ ເທສນາ ກຕາຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ເທສນາວິລາສປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ເທສນາວິລາສປ຺ປຕ຺ຕາ ຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ, ເຕ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ວິວິເຘນາກາເຣນ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ, ນ ອຎ຺ຎຖາ. ຍທິ ຫິ ອິຘາປິ ຈ ຕຖາເທສນາຍ ນິພນ຺ຘນຠູໂຕ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສໂຍ ຠເວຍ຺ຍ, ຕຖາຣູປເມວ ຠຄວາ ວເທຍ຺ຍ, ກຖໍ? ‘‘ອິຘ ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ…ເປ… ຍຖາ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕູປປາຕຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ, ໂສ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ອຣຫໂຕ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕໍ ປສ຺ສຕິ, ປຸຖູນໍ ວາ ປຣສຕ຺ຕານໍ, ນ ເຫວ ໂຂ ຕທຸທ຺ຘໍ ອຸປປຕ຺ຕິໍ. ໂສ ເອວມາຫ ‘ຍໂຕ ໂຂ ໂຠ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ຣູປີ ຈາຕຸມຫາຠູຕິໂກ ມາຕາເປຕ຺ຕິກສມ຺ຠໂວ ກາຍສ຺ສ ຠໂທ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິອາທິນາ’’ ວິເສສລາຠິໂນ, ຕກ຺ກິໂນ ຈ ວິສຸໍ ກຕ຺ວາ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕຖາເທສນາຍ ນິພນ຺ຘນຠູໂຕ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສໂຍ ນ ອິຘ ຠວຕິ, ຕສ຺ມາ ເທສນາວິລາເສນ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ສສ຺ສຕວາທາທິເທສນາຫິ ອຎ຺ຎຖາເຍວາຍໍ ເທສນາ ກຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ອຖ ວາ ສສ຺ສເຕກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທາທີສຸ ວິຍ ນ ອິຘ ຕກ຺ກີວາທໂຕ ວິເສສລາຠີວາໂທ ຠິນ຺ນາກາໂຣ, ອຖ ໂຂ ສມານປ຺ປກາຣຕາຍ ສມານາກາໂຣເຍວາຕິ ອິມສ຺ສ ວິເສສສ຺ສ ປກາສນຕ຺ຖໍ ອຍມຸຈ຺ເຉທວາໂທ ຠຄວຕາ ປຸຣິມວາເທຫິ ວິສິຏ຺ຐາກາຣຠາເວນ ເທສິໂຕ. ສມ຺ຠວຕິ ຫິ ອິຘ ຕກ຺ກິໂນປິ ອນຸສ຺ສວາທິວເສນ ອຘິຄມວໂຕ ວິຍ ອຠິນິເວໂສ. ອປິຈ ນ ອິມາ ທິຏ຺ຐິໂຍ ຠຄວຕາ ອນາຄເຕ ເອວໍຠາວີວເສນ ເທສິຕາ, ນາປິ ເອວເມເຕ ຠເວຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ປຣິກປ຺ປນາວເສນ, ອຖ ໂຂ ຍຖາ ຍຖາ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກຫິ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ, ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ (ມ. ນິ. ໒.໑໘໗, ໒໐໓, ໔໒໗; ໓.໒໗, ໒໘; ອຸທາ. ໕໕) ມຎ຺ຎິຕາ, ຕຖາ ຕຖາເຍວ ອິເມ ທິຏ຺ຐິຄຕາ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປກາສິຕາ, ເຍຫິ ຄມ຺ຠີຣາທິປ຺ປກາຣາ ອປຸຖຸຊ຺ຊນໂຄຈຣາ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມາ ປກາສນ຺ຕິ, ເຍສຎ຺ຈ ປຣິກິຕ຺ຕເນນ ຕຖາຄຕາ ສມ຺ມເທວ ໂຖມິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ອປໂຣ ນໂຍ – ຍຖາ ອຸຈ຺ເຉທວາທີຫິ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກຫິ ອຸຕ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣຠວທສ຺ສີຫິ ອປຣຠວທສ຺ສີນໍ ເຕສໍ ວາທປຏິເສຘວເສນ ສກສກວາທາ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ, ຕຖາເຍວາຍໍ ເທສນາ ກຕາຕິ ປຸຣິມເທສນາຫິ ອິມິສ຺ສາ ເທສນາຍ ປວຕ຺ຕິເຠໂທ ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ອຣູປຠວເຠທວເສນ ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ຈຕຸຘາ ວິຠຊິຕ຺ວາ ວິຍ ກາມຣູປຠວເຠທວເສນາປິ ອເນກຘາ ວິຠຊິຕ຺ວາເຍວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ເອວໍ ສຕິ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕສຕ຺ຕກໂຕ ພຫຸຕຣເຠໂທ ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ, ອຖ ວາ ປຈ຺ເຈກໍ ກາມຣູປຠວເຠທວເສນ ວິຍ ອຣູປຠວວເສນາປິ ນ ວິຠຊິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ເອວມ຺ປິ ສຕິ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕສຕ຺ຕກໂຕ ອປ຺ປຕຣເຠໂທວ ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ຈ ເອວໍປກາຣາປິ ໂຈທນາ ອນວກາສາ ເອວ ໂຫຕິ. ທິຏ຺ຐິຄຕິການຎ຺ຫິ ຍຖາຠິມຕໍ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາຕິ.

໘໕. ມາຕາປິຕູນໍ ເອຕນ຺ຕິ ຕໍສມ຺ພນ຺ຘນໂຕ ເອຕໍ ມາຕາປິຕູນໍ ສນ຺ຕກນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸກ຺ກໂສຓິຕນ຺ຕິ ປິຕຸ ສຸກ຺ກໍ, ມາຕຸ ໂສຓິຕຎ຺ຈ, ອຸຠິນ຺ນໍ ວາ ສຸກ຺ກສງ຺ຂາຕໍ ໂສຓິຕໍ. ມາຕາເປຕ຺ຕິເກຕິ ນິມິຕ຺ເຕ ເຈຕໍ ຠຸມ຺ມໍ. ອິຕີຕິ ອິເມຫິ ຕີຫິ ປເທຫິ. ‘‘ຣູປກາຍວເສນາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຣູປກາຍສີເສນາ’’ຕິ ວທນ຺ໂຕ ອຣູປມ຺ປິ ເຕສໍ ‘‘ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ຄຫຓໍ ຎາເປຕິ. ອິມິນາ ປກາເຣນ ອິຕ຺ຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເອວເມເກ’’ຕິ. ເອວໍ-ສທ຺ໂທ ເຫຕ຺ຖ ອິທມຕ຺ໂຖ, ອິມິນາ ປກາເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເກຕິ ເອກຈ຺ເຈ, ອຎ຺ເຎ ວາ.

໘໖. ມນຸສ຺ສານໍ ປຸພ຺ເພ ຄຫິຕຕ຺ຕາ, ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈ ອສມ຺ຠວໂຕ ‘‘ກາມາວຈໂຣ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຉກາມາວຈຣເທວປຣິຍາປນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກພຬີກາໂຣ ເຈຕ຺ຖ ຍຖາວຸຕ຺ຕສຸຘາຫາໂຣ.

໘໗. ຌານມເນນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕເມວ. ມຫາວຍໂວ ອງ຺ໂຄ, ຕຕ຺ຖ ວິສຸໍ ປວຕ຺ໂຕ ປຈ຺ຈງ຺ໂຄ, ສພ຺ເພຫິ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ເຄຫິ ຍຸຕ຺ໂຕ ຕຖາ. ເຕສນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸໂສຕິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ. ອິຕເຣສນ຺ຕິ ຆານຊິວ຺ຫາກາຍິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ. ເຕສມ຺ປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ສຓ຺ຐານໍ ປຸຣິສເວສວເສເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມາເນປິ ຕຕ຺ຖ ອຸຠຍລິງ຺ຄາຠາເວ ປຸຣິສສຓ຺ຐານາວ ຕຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ, ນ ອິຕ຺ຖິສຓ຺ຐານາ’’ຕິ.

໘໘-໙໒. ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນ-ສທ຺ໂທ ອິຘ ຠເວເຍວາຕິ ອາຫ ‘‘ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນຠວ’’ນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖາຫ – ຍຸຕ຺ຕໍ ຕາວ ປຸຣິເມສຸ ຕີສຸ ວາເທສຸ ‘‘ກາຍສ຺ສ ເຠທາ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠວປຣິຍາປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕຠາວມາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຕສໍ ວາທານໍ, ຈຕຸໂວກາຣຠວປຣິຍາປນ຺ນໍ ປນ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ເຕສຸ ຈຕຸຕ຺ຖາທີສຸ ຈຕູສຸ ວາເທສຸ ກສ຺ມາ ‘‘ກາຍສ຺ສ ເຠທາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ອຣູປີນໍ ກາໂຍ ວິຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ເຠໂທຕິ ວຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ຣູປຕ຺ຕຠາເວ ປນ ປວຕ຺ຕໂວຫາເຣເນວ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ອຣູປຕ຺ຕຠາເວປິ ກາຍໂວຫາຣໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ໂລກສ຺ມິຎ຺ຫິ ທິສ຺ສຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖຠູໂຕປິ ໂວຫາໂຣ ຕທຎ຺ຎຕ຺ຖສມາໂຣປິໂຕ ຍຖາ ຕໍ ‘‘ສສວິສາຓໍ, ຂໍ ປຸປ຺ຜ’’ນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ທິຏ຺ຐິໂຍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ຕຖາເຍວ ຠຄວາປິ ເທເສຕີຕິ. ອປິຈ ນາມກາຍຠາວໂຕ ຜສ຺ສາທິຘມ຺ມສມູຫຠູເຕ ອຣູປຕ຺ຕຠາເວ ກາຍນິທ຺ເທໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສມູຫຏ຺ເຐນປິ ຫິ ‘‘ກາໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ຫຕ຺ຖິກາໂຍ ອສ຺ສກາໂຍ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກາມາວຈຣເທວຕ຺ຕຠາວາທິນິຣວເສສວິຠວປຕິຏ຺ຐາປການໍ ທຸຕິຍາທິວາທານໍ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຠາໂວ ຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕຸ ອນາຄຕທ຺ຘວິສຍຕ຺ຕາ ເຕສໍ ວາທານໍ, ກຖໍ ປນ ທິຏ຺ຐິຄຕິກສ຺ສ ປຈ຺ຈກ຺ຂຠູຕມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາວາປຄມປຕິຏ຺ຐາປກສ຺ສ ປຐມວາທສ຺ສ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຠາໂວ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນທ຺ຘວິສຍຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ວາທສ຺ສ. ທຸຕິຍວາທາທີນຎ຺ຫິ ປຸຣິມປຸຣິມວາທສງ຺ຄຫິຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຕໂນ ອນາຄເຕ ຕທຸຕ຺ຕຣິຠວູປປນ຺ນສ຺ສ ສມຸຈ຺ເຉທໂພຘນໂຕ ຍຸຊ຺ຊຕິ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຕາ, ຕຖາ ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂນ ຈ ໂຂ ໂຠ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ (ທີ. ນິ. ໑.໘໕) ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ ໂຠ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ, (ທີ. ນິ. ໑.໘໗) ຕໍ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາວາທິເຫຏ຺ຐິມຕ຺ຕຠາວວິເສສາເປກ຺ຂາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ສພ຺ພຖາ ອຎ຺ຎຠາວໂຕ. ປຐມວາທສ຺ສ ປນ ອນາຄເຕ ຕທຸຕ຺ຕຣິຠວູປປນ຺ນສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ສມຸຈ຺ເຉທໂພຘນາຠາວໂຕ, ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ ໂຠ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຠາເວນ ອຄ຺ຄຫຓໂຕ ຈ ນ ຍຸຊ຺ຊເຕວ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຕາຕິ? ໂນ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ ອິຘໂລກປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ເຕປິ ປຐມວາທວິສຍສ຺ສ ອນາຄຕກາລິກສ຺ເສວ ເຕນ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ. ປຐມວາທິນາປິ ຫິ ອິຘໂລກປຣິຍາປນ຺ນສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ປຣໍ ມຣຓາ ອຸຈ຺ເຉໂທ ອນາຄຕກາລວເສເນວ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ຕສ຺ມາ ຈສ຺ສ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຕາຍ ນ ໂກຈິ ວິໂຣໂຘຕິ.