ທຸກມາຕິກາປທວຓ຺ຓນາ

໑-໖. ສມານເທສຄ຺ຄຫຓານໍ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຄເຫຕພ຺ພານໍ, ເອກວຕ຺ຖຸວິສຍານໍ ວາ. ອຖ ວາ ສມານເທສານໍ ເອກວຕ຺ຖຸກຕ຺ຕາ ສມານຄເຫຕພ຺ພຠາວານໍ ເອກຸປ຺ປາທິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ຘມ຺ມາ ເຫຕຸສຫຄຕາ, ເຕ ເຫຕູຫິ ສຫ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ. ໂຍ ຈ ເຕສໍ ສເຫຕຸກຠາໂວ, ໂສ ສຫຊາຕາທີຫິ ເຫຕູຫິ ກໂຕຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມາ…ເປ… ສພ຺ຠາວ’’ນ຺ຕິ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ເຈຕ຺ຖ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຠາວສາຘນາທິເຫຕຸພ຺ຍາປາເຣ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເອກີຠາວູປຄມນນ຺ຕິ ເອກກລາປຠາເວນ ປວຕ຺ຕມານານໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ສໍສຏ຺ຐຕາຍ ສມູຫຆນຠາເວນ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນານາກຣຓຕໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມນານຕ຺ຕາຠາເວປີຕິ ສຠາວຕ຺ຖເຠທາຠາເວປິ. ປທຕ຺ຖນານຕ຺ເຕນາຕິ ນານາປທາຠິເຘຍ຺ຍຕາເຠເທນ. ເອເຕນ ປກາຣນ຺ຕຣາເປກ຺ຂໍ ທຸກນ຺ຕຣວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອເນກປ຺ປກາຣາ ຫິ ຘມ຺ມາ. ເຕເນວ ‘‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ສພ຺ພາກາເຣນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓມຸເຂ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ (ມຫານິ. ໑໕໖; ຈູຬນິ. ໂມຆຣາຊມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທສ ໘໕) ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ຕິເກສຸປິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເຍສໍ ວິເນຍ຺ຍານໍ ເຍຫິ ປກາຣວິເສເສຫິ ຘມ຺ມານໍ ວິຠາວເນ ກເຕ ປຏິເວໂຘ ໂຫຕິ, ເຕສໍ ຕປ຺ປກາຣເຠເທຫິ ຘມ຺ມານໍ ວິຠາວນໍ. ເຍສໍ ປນ ເຍນ ເອເກເນວ ປກາເຣນ ວິຠາວເນ ປຏິເວໂຘ ໂຫຕິ, ເຕສມ຺ປິ ຕໍ ວຕ຺ວາ ຘມ຺ມິສ຺ສຣຕ຺ຕາ ຕທຎ຺ຎນິຣວເສສປ຺ປກາຣວິຠາວນຎ຺ຈ ເທສນາວິລາໂສຕິ ອາຫ ‘‘ເທເສຕພ຺ພປ຺ປກາຣຊານນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ນນຸ ເອເກນ ປກາເຣນ ຊານນ຺ຕສ຺ສ ຕທຎ຺ຎປ຺ປກາຣວິຠາວນໍ ອຜລໍ ໂຫຕີຕິ? ນ ໂຫຕິ ປຏິສມ຺ຠິທາປ຺ປເຠທສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍຕ຺ຕາ. ເຕ ປກາຣາ ເອເຕສນ຺ຕິ ຕປ຺ປກາຣາ, ຕພ຺ຠາໂວ ຕປ຺ປກາຣຕາ. ອິມິນາ ຘມ຺ມານໍ ວິຊ຺ຊມານສ຺ເສວ ປກາຣວິເສສສ຺ສ ວິຠາວນໍ ເທສນາວິລາໂສຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປີຕິ ‘‘ອເຫຕຸກາ ເຈວ ຘມ຺ມາ ນ ຈ ເຫຕູ’’ຕິອາທີສຸ. ຍຖາ ປຐມທຸເກກເທເສ ຄເຫຕ຺ວາ ທຸຕິຍຕຕິຍທຸເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ຉຏ຺ຐທຸກນເຍ ໂຍຊນາ ‘‘ເຫຕູ ຘມ຺ມາ ສເຫຕຸກາປິ ອເຫຕຸກາປີ’’ຕິອາທໂຍ ຕໂຍ ທຸກາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເອວໍ ທຸຕິຍຕຕິຍທຸເກກເທເສ ຄເຫຕ຺ວາ ປຐມທຸເກນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊນາຍ ‘‘ສເຫຕຸກາ ຘມ຺ມາ ເຫຕູປິ ນ ເຫຕູປິ, ອເຫຕຸກາ ຘມ຺ມາ ເຫຕູປິ ນ ເຫຕູປິ, ເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຘມ຺ມາ ເຫຕູປິ ນ ເຫຕູປິ, ເຫຕຸວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຘມ຺ມາ ເຫຕູປິ ນ ເຫຕູປີ’’ຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ທຸກາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ປນ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສກ຺ກາ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ນ ທສ຺ສິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ອຖ ວາ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈເມຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ທສ຺ສິເຕຫິ ປຸຣິເມຫິ ທ຺ວີຫິ ນິນ຺ນານາກຣຓໂຕ ເອເຕ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ສນ຺ນິເວສວິເສສມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ວິເສໂສຕິ. ເຕເນວ ຫິ ນິນ຺ນານຕ຺ຖຕ຺ຕາ ປາຬິຍໍ ອາຄຕທຸເກສຸ ຍຖານິທ຺ຘາຣິຕທຸການໍ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ອວໂຣຘເນນ ອວຸຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອເຕສຸ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ອຖ ວາ ‘‘ເອເຕນ ວາ ຄຕິທສ຺ສເນນາ’’ຕິອາທິນາ ວກ຺ຂມານນເຍນ ‘‘ເຫຕູ ເຈວ ຘມ຺ມາ ອເຫຕຸກາ ຈາ’’ຕິອາທີນໍ ສມ຺ຠວນ຺ຕານໍ ທຸການໍ ສງ຺ຄເຫ ສຕິ ເອເຕສມ຺ປິ ສງ຺ຄໂຫ ສິຍາ. ຍໂຕ ວາ ທຸກໂຕ ປທໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ທຸກນ຺ຕຣໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເຕນ ສຕິ ຈ ນານຕ຺ເຕ ທຸກນ຺ຕຣໍ ລພ຺ຠຕິ, ນ ເຈຕ຺ຖ ໂກຈິ ວິເສໂສ ຍຖາວຸຕ຺ຕທຸເກຫີຕິ ສໍວຓ຺ຓນາສຸ ນ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍຖາ ສເຫຕຸກທຸກໂຕ ເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕທຸກສ຺ສ, ເຫຕຸສເຫຕຸກທຸກໂຕ ຈ ເຫຕຸເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕທຸກສ຺ສ ປທຕ຺ຖມຕ຺ຕໂຕ ນານຕ຺ຕໍ, ນ ສຠາວຕ຺ຖໂຕ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ສເຫຕຸກເຫຕຸສເຫຕຸກທຸເກ ວຕ຺ວາ ອິຕເຣປິ ວຸຕ຺ຕາ, ເອວໍ ເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕເຫຕຸເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕທຸກາທີຫິ ສຠາວຕ຺ຖນານຕ຺ຕາຠາເວປິ ປທຕ຺ຖນານຕ຺ຕສມ຺ຠວໂຕ ຘມ຺ມນານຕ຺ຕາຠາເວປິ ປທຕ຺ຖນານຕ຺ເຕນ ທຸກນ຺ຕຣໍ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ເຫຕຸສຫຄຕາ ຘມ຺ມາ, ນ ເຫຕຸສຫຄຕາ ຘມ຺ມາ, ເຫຕຸສຫຊາຕາ ຘມ຺ມາ, ນ ເຫຕຸສຫຊາຕາ ຘມ຺ມາ. ເຫຕຸສໍສຏ຺ຐາ ຘມ຺ມາ, ເຫຕຸວິສໍສຏ຺ຐາ ຘມ຺ມາ. ເຫຕຸສມຸຏ຺ຐານາ ຘມ຺ມາ, ນ ເຫຕຸສມຸຏ຺ຐານາ ຘມ຺ມາ. ເຫຕຸສຫຠຸໂນ ຘມ຺ມາ, ນ ເຫຕຸສຫຠຸໂນ ຘມ຺ມາ’’ຕິອາທີນໍ, ຕຖາ ‘‘ເຫຕູ ເຈວ ຘມ຺ມາ ເຫຕຸສຫຄຕາ ຈາ’’ຕິອາທີນໍ, ‘‘ນ ເຫຕູ ໂຂ ປນ ຘມ຺ມາ ເຫຕຸສຫຄຕາປິ, ນ ເຫຕຸສຫຄຕາປີ’’ຕິອາທີນຎ຺ຈ ສມ຺ຠວນ຺ຕານໍ ອເນເກສໍ ທຸການໍ ສງ຺ຄໂຫ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ເອເຕນ ວາ ຄຕິທສ຺ສເນນາ’’ຕິອາທິ. ເອວໍ ອາສວໂຄຈ຺ຉກາທີສຸປິ ອຍມຕ຺ໂຖ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ຘມ຺ມານໍ ວາ ສຠາວກິຈ຺ຈາທິໍ ໂພເຘຕພ຺ພາກາຣຎ຺ຈ ຍາຖາວໂຕ ຊານນ຺ເຕນ ຘມ຺ມສາມິນາ ຍຕ຺ຕກາ ທຸກາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຕ຺ຕເກສຸ ຐາຕພ຺ພໍ. ອທ຺ຘາ ຫິ ເຕ ທຸກາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ, ເຍ ຠຄວຕາ ນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນ ເຫຕຸເຫຕຸສມ຺ປຍຸຕ຺ຕທຸໂກ ຉຏ຺ຐທຸເກນ ນິນ຺ນານຕ຺ໂຖຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕສູຕິ ປຐມທຸກຕຕິຍທຸເກສຸ. ຍທິ ທຸກນ຺ຕເຣຫິ ທຸກນ຺ຕຣປເທຫິ ຈ ສມານຕ຺ຖຕ຺ຕາ ເອເຕສໍ ທຸການໍ ທຸກນ຺ຕຣປທານຎ຺ຈ ອວຈນໍ, ເອວໍ ສຕິ ຉຏ຺ຐທຸເກ ປຐມປທມ຺ປິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຈຕຸຕ຺ຖທຸເກ ທຸຕິຍປເທນ ສມານຕ຺ຖຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຈ ຉຏ຺ຐທຸໂກເຍວ ນ ໂຫຕີຕິ ໂຈທນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ຈຕຸຕ຺ຖທຸເກ’’ຕິອາທິ. ທຸກປູຣຓຕ຺ຖນ຺ຕິ ອິທໍ ສມານຕ຺ຖຕໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ເທສນາວິເສໂສ ປນ ວິຊ຺ຊຕິເຍວ. ອຕ຺ຖນ຺ຕຣຕາຠາເວປິ ປກາຣເຠທເຫຕຸກໍ ທຸກນ຺ຕຣວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ສິໂຕ ຫິ ອຍມຕ຺ໂຖຕິ. ເອເຕນ ຄຕິທສ຺ສເນນາຕິ ອຕ຺ຖວິເສສາຠາເວປິ ຉຏ຺ຐທຸກປູຣຓສງ຺ຂາເຕນ ນຍທສ຺ສເນນ. ປຐມທຸເກ…ເປ… ທສ຺ສິໂຕ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈເມຫິ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ທສ຺ສິເຕຫິ ປຸຣິເມຫິ ທ຺ວີຫິ, ອິຘ ທສ຺ສິເຕຫິ ຈຕູຫິ. ເຕສູຕິ ທຸຕິຍຕຕິຍທຸເກສຸ. ປຐມທຸກປກ຺ເຂເປນ ທສ຺ສິໂຕ ປາຬິຍໍ ຉຏ຺ຐທຸເກນ ອິຕຣຕ຺ຣ ຈ ອິຕຣທຸເກຫີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໗-໑໓. ປຈ຺ຈຍຠາວມຕ຺ເຕນ…ເປ… ອຕ຺ຖິຕນ຺ຕິ ເອເຕນ ນ ປຏິລທ຺ຘຕ຺ຕຕາສງ຺ຂາຕາ ສສຠາວຕາວ ອຕ຺ຖິຕາ, ອຖ ໂຂ ປຏິປກ຺ເຂນ ອນິໂຣໂຘ ອປ຺ປຫີນຕາ ອນິປ຺ຜາທິຕຜລຕາ ກາຣຓາສມຸຄ຺ຆາເຕນ ຜລນິພ຺ພຕ຺ຕນາຣຫຕາ ຈາຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ວຈເນນ ເຍນ ວິນາ ຍໍ ນ ໂຫຕິ, ຕໍ ອຕີຕາທິປິ ກາຣຓໍ ສງ຺ຄຫິຕເມວາຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ນ ສເຫຕຸ…ເປ… ກາລານເມວາ’’ຕິ. ສເມ…ເປ… ທີເປຕິ ສເມຈ຺ຈ ສມ຺ຠູຍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກຕນ຺ຕິ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ. ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສຕິ ອຍໍ ປຈ຺ຈຍນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ປຈ຺ຈຍວນ຺ຕຕາ ອເນກປຈ຺ຈຍນິປ຺ຜາທິຕຕາ ຈ ທຸກທ຺ວເຍ ປຸຣິມປທຕ຺ຖານໍ ເຠໂທ, ອິຕເຣສໍ ປນ ປຸຣິມປທສງ຺ຄຫິຕຘມ຺ມວິຘຸຣສຠາວຕາຍາຕິ. ອວິນິ…ເປ… ຐປນໂຕຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕກາ’’ຕິ ປເຠທປຣິຈ຺ເຉທນິທ຺ຘາຣຓວເສນ ອຠິຘມ຺ມມາຕິກາຍໍ ຘມ຺ມານໍ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕມາຕິກາຍໍ ປນ ນິທ຺ຘາຣິຕສຣູປສງ຺ຂາວິເສສຕ຺ຕາ ວິນິຈ຺ຉິຕຕ຺ຖປຣິຈ຺ເຉທາເຍວ ອວິຊ຺ຊາທໂຍ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ‘‘ປຖວີອາທິ ຣູປ’’ນ຺ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປ ອເນກເຫຕຸເກສຸ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທສຸ ເຫຕູນໍ ສເຫຕຸກຠາໂວ ວິຍ ສພ຺ເພສໍ ປຖວີອາທີນໍ ຣູປິຠາໂວ ສິທ຺ໂຘຕິ ອາຫ ‘‘ປຸຣິມ…ເປ… ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ນ ຫິ ເຕສຸ ນິຍໂຕ ກຕ຺ຖຈິ ສໍສາມິຠາໂວຕິ. ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາຍ ວາ ລຸຊ຺ຊຕິ ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕີຕິ ຄເຫຕພ຺ໂພ ໂລໂກຕິ ຕໍຄຫຓຣຫິຕານໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣານໍ ນຕ຺ຖິ ໂລກຕາ. ເຕເນວາຕິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຠາເວນ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທຸກພຫຸຕາ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ, ນນຸ ວີສຕິ ທຸກາ ວິຠຕ຺ຕາ, ‘‘ອວຸຕ຺ໂຕປິ ຍຖາລາຠວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ຈ ວກ຺ຂຕີຕິ ທຸກພຫຸຕາ ອິຈ຺ຉິຕາ ເອວາຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ຕໍເຍວ ປນ ທຸກພຫຸຕໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ອປິຈ ທຸກພຫຸຕາ ອາປຊ຺ຊຕິ, ສາ ຈ ໂຂ ວິຎ຺ຎາຓເຠທານຸສາຣິນີ, ຕຕ຺ຣາປິ ກາມາວຈຣກຸສລໂຕ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານິ, ຕຖາ ມຫາກິຣິຍໂຕ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນນ຺ຕິ ເອວໍປກາຣານໍ ສພ຺ພຘມ຺ມາຣມ຺ມຓວິຎ຺ຎາຓານໍ ອນາມສນໂຕ ນ ພ຺ຍາປິນີຕິ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ທຸກພຫຸຕາ’’ຕິອາທິນາ. ອພ຺ຍາປິຠາເວ ປນ ໂທສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕຖາ ຈ…ເປ… ສິຍາ’’ຕິ ອາຫ. ນິທ຺ເທເສນ ຈ ວິຣຸທ຺ຘນ຺ຕິ ‘‘ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ນ ເຕ ຘມ຺ມາ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິນາ ຣູປາຍຕນາທີນໍ ປຈ຺ເຈກຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິນາ ເກນຈິ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕໍ, ໂສຕວິຎ຺ຎາຓາທິນາ ເກນຈິ ນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ນິກ຺ເຂປຣາສິນິທ຺ເທເສນ ‘‘ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ປທານໍ ອຕ຺ຖນານຕ຺ຕໂຕ ທຸໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິທໍ ວຈນໍ ວິຣຸທ຺ຘໍ, ຕຖາ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣນິທ຺ເທເສນປິ ອຕ຺ຖໂຕ ນ ສເມຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ສໍ ນິກ຺ເຂປຣາສິສໍວຓ຺ຓນາຍໍ. ໂຍ ຈ ປຏິເສໂຘ ກໂຕ ອຕ຺ຖນານຕ຺ຕໂຕ ທຸກໍ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນ ຫິ ສມ…ເປ… ເສເຘຕຸນ຺ຕິ ເອເຕນ ‘‘ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ນ ເຕ ຘມ຺ມາ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕເກສຸ ນິທ຺ເທສປເທສຸ ທຸກປທທ຺ວຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ປາຬິໂຕ ເອວ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຕເຖວາຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ເກຈິນ-ສທ຺ທານໍ ອນິຍມໂຕ ຈກ຺ຂຸໂສຕາທິນິສ຺ສຍໂວຫາເຣນ ຈກ຺ຂຸໂສຕວິຎ຺ຎາຓາທິໂກ ຠິນ຺ນສຠາໂວເຍວ ຘມ຺ໂມ ອຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ສນວເສນ. ຣູປາຍຕນເມວ ຫິ ຈກ຺ຂຸໂສຕວິຎ຺ຎາເຓຫິ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາວໂຕ ‘‘ເກນຈິ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ເກນຈິ ນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ຍທິ ເອວໍ ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ປກ຺ເຂ ທຸກພຫຸຕາ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ໂຈທນໍ ມນສິ ກຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ນ ເຈຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພເຠເທນາຕິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພວິເສເສນ, ວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍກເທເສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸກເຠໂທຕິ ທຸກວິເສໂສ, ເກນຈິ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍທຸໂກ, ຕປ຺ປເຠໂທເຍວ ວາ. ສມຕ຺ໂຕ ປຣິຍຕ຺ໂຕ ປຣິປຸຓ຺ໂຓຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຕ຺ຕກາ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຕຕ຺ຕກາ ທຸກາຕິ ທຸກເຠທາປຊ຺ຊນປ຺ປກາຣທສ຺ສນໍ. ເອວຎ຺ຈ ສຕີຕິອາທິນາ ອິມິສ຺ສາ ສໍວຓ຺ຓນາຍ ລທ຺ຘຄຸຓໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ນ ເຕ ຘມ຺ມາ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ ຣູປາຍຕນສ຺ເສວ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖເຠທາຠາວໂຕ ກຖມຍໍ ທຸໂກ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓນານຕ຺ເຕນາ’’ຕິອາທິ. ຍທິ ປນ ສພ຺ພວິຎ຺ຎາຕພ຺ພສງ຺ຄເຫ ທຸໂກສມຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນິກ຺ເຂປຣາສິນິທ຺ເທໂສ ກຖໍ ນີຍຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເອຕສ຺ສ ປນາ’’ຕິອາທິ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ຍຖາ ວິຎ຺ຎາຓນານຕ຺ເຕນ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ທຸເກ ວຸຈ຺ຈມາເນ ສຕິປິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພານໍ ພຫຸຠາເວ ຍຕ຺ຕກາ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ, ຕຕ຺ຕກາ ທຸກາຕິ ນຕ຺ຖິ ທຸກພຫຸຕາ ທຸກສງ຺ຄຫິຕຘມ຺ເມກເທເສສຸ ທຸກປທທ຺ວຍປ຺ປວຕ຺ຕິທສ຺ສນຠາວໂຕ. ເອວໍ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ປທານໍ ອຕ຺ຖນານຕ຺ເຕນ ທຸເກ ວຸຈ຺ຈມາເນປິ ຍຕ຺ຕການິ ວິຎ຺ຎາຓານິ, ຕຕ຺ຕກາ ທຸກາຕິ ນຕ຺ຖິ ທຸກພຫຸຕາ ທຸກສງ຺ຄ…ເປ… ຠາວໂຕ ເອວ. ນ ຫິ ເອກໍເຍວ ວິຎ຺ຎາຓໍ ‘‘ເກນຈິ ເກນຈີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ກິນ຺ຕຸ ອປຣມ຺ປີຕິ ສພ຺ພວິຎ຺ຎາຓສງ຺ຄເຫ ທຸໂກ ສມຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ຈ ກຕ຺ຖຈິ ທຸກສ຺ສ ປຈ຺ເຉໂທ ອຕ຺ຖິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວິຎ຺ຎາຓານໍ ວິຍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓສ຺ສປິ ວິສຍສ຺ສ ຠິນ຺ນຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ອຕີຕາຣມ຺ມຓໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນາຄຕາທິອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ອນາຄຕາຣມ຺ມຓໍ ວາ ອຕີຕາທິອາຣມ຺ມຓໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາລທ຺ຘວິເສເສນ ວິສິຏ຺ເຐສຸ ມໂນວິຎ຺ຎາຓເຠເທສຸ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ວິສຍສ຺ສ ອາລມ຺ພນານາລມ຺ພນວເສນ ທຸກປທທ຺ວຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ນ ສກ຺ກາ ນິວາເຣຕຸໍ. ເຕເນວ ຈ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ມໂນວິຎ຺ຎາເຓນ ປນ ເກນຈິ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຎ຺ເຈວ ອວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຎ຺ຈາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ໂສ ອວຸຕ຺ໂຕປິ ຍຖາລາຠວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ຠູມິເຠທວເສນ ຍຖາລາຠໍ ທສ຺ເສສ຺ສຕິ. ‘‘ວວຕ຺ຖານາຠາວໂຕ’’ຕິ ອິທມ຺ປິ ອນາມຏ຺ຐວິເສສໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓສາມຎ຺ຎເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຬິ ປນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວິຎ຺ຎາເຓຫິ ນຍທສ຺ສນວເສນ ອາຄຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ອິມິສ຺ສາປິ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍ ‘‘ເກນຈີ’’ຕິ ປທໍ ອນິຍເມນ ສພ຺ພວິຎ຺ຎາຓສງ຺ຄາຫກນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ນິທ຺ເທເສນ ຈ ນ ໂກຈິ ວິໂຣໂຘ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາເວຫິ ທຸກປທທ຺ວຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ທສ຺ສິຕາ, ນ ປນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາເວຫິ ວິເສສກາຣຓາຠາວໂຕ. ກິຎ຺ຈ ‘‘ເຍ ວາ ປນາ’’ຕິ ປທນ຺ຕຣສມ຺ປິຓ຺ຑນໂຕປິ ‘‘ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ…ເປ… ນ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໑໐໑) ເອຕ຺ຕາວຕາ ທຸກປທທ຺ວຍປ຺ປວຕ຺ຕິ ທສ຺ສິຕາຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ປທນ຺ຕຣຠາວທສ຺ສນຕ຺ໂຖ ຫິ ເຍວາປນ-ສທ຺ໂທ ຍຖາ ‘‘ເຍ ເກຈິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ, ສພ຺ເພ ເຕ ກຸສລມູລາ. ເຍ ວາ ປນ ກຸສລມູລາ, ສພ຺ເພ ເຕ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ’’ຕິອາທີສຸ (ຍມ. ໑.ມູລຍມກ.໑). ອຎ຺ຎຖາ ‘‘ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ນ ເຕ ຘມ຺ມາ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ. ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ນ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ ປາຬິ ອຠວິສ຺ສ. ຍໍ ປນ ວທນ຺ຕິ ‘‘ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ…ເປ… ນ ເຕ ຘມ຺ມາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາຕິ ອິມິນາ ອຕ຺ຖໂຕ ທ຺ເວ ທຸກາ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ, ຕທປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕໍ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕໍ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕຎ຺ຈາ’’ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອເຕນ ປາຬິປຏິເສຘນຎ຺ຈ ນິວາຣິຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ປຏິເສຘນສ຺ເສວ ອຠາວໂຕ. ຕຖາ ຍສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ວິຊານນຠາເວນ ໂຍ ອຕ຺ໂຖ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ອນິຍມທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ເກນຈີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂສເຍວ ຕໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອວິຊານນຠາເວນ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ອນິຍມທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປຸນ ‘‘ເກນຈີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ຕທຕ຺ຖທສ຺ສເນ ເຕເນວາຕິ ອຍໍ ປທຕ຺ໂຖ ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ຍຖາ ອຏ຺ຐກຖາ ອວຏ຺ຐິຕາ, ຕຖາ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໑໔-໑໙. ສນ຺ຕານສ຺ສ ອຊຎ຺ຎມລີນຠາວກຣຓໂຕ ກຓ຺ຫກມ຺ມວິປາກເຫຕຸໂຕ ຈ ອປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ‘‘ອສຸຈິຠາເວນ ສນ຺ທນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ວເຓ. ປຄ຺ຆຣຓກ…ເປ… ສທ຺ໂທຕິ ເອເຕນ ອາສໂວ ວິຍ ອາສໂວຕິ ອຍມ຺ປິ ອຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ໂຄຕ຺ຣຠຸ…ເປ… ວຸຕ຺ຕານີຕິ ເອເຕນ ໂຄຕ຺ຣຠຸຄ຺ຄຫຓໍ ອຸປລກ຺ຂຓໍ ຍຖາ ‘‘ກາເກຫິ ສປ຺ປິ ຣກ຺ຂິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ໂຄຕ຺ຣຠຸສທິສາ ໂຄຕ຺ຣຠູຕິ ປນ ອຕ຺ເຖ ສຕິ ຄຸຓປ຺ປຘານຕ຺ຖານໍ ເອເກນ ສທ຺ເທນ ອວຈນີຍຕ຺ຕາ ໂວທານາທໂຍວ ວຸຕ຺ຕາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ອຖ ວາ ໂຄຕ຺ຣຠູຕິ ເອກເສເສນ ສາມຎ຺ເຎນ ວາ ອຍໍ ນິທ຺ເທໂສຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຠິວິຘິວິສຍໍ ອວຘິນ຺ຕິ ວິຠຕ຺ຕິໍ ປຣິຓາເມຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ອາສເວຫິ ຕໍສຫິຕຕາ ອາສວສຫິຕຕາ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ສເຫຕຸການໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ເຫຕູຫິ ສເຫຕຸກຕາ, ນ ເອວໍ ສາສວາຕິ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ອາສເວຫິ ສາສວຕາ, ອຖ ໂຂ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫີຕິ. ທຸກນ຺ຕເຣ ອວຸຕ຺ຕປທຠາໂວເຍເວຕ຺ຖ ທຸກໂຍຊນາຍ ຎາຍາຄຕຕາ. ຍທິ ເອວໍ ເຫຕຸໂຄຈ຺ຉເກ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເຫຕຸໂຄຈ຺ຉເກ ປນາ’’ຕິອາທິ. ປຐເມ ທຸເກ ທຸຕິຍສ຺ສ ປກ຺ເຂເປ ເອໂກຕິ ຈຕຸຕ຺ຖທຸກມາຫ. ປຐເມ ທຸເກ ຕຕິຍສ຺ສ ປກ຺ເຂເປ ທ຺ເວຕິ ‘‘ອາສວາ ເຈວ ຘມ຺ມາ ອາສວວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຈ, ອາສວວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຈວ ຘມ຺ມາ ໂນ ຈ ອາສວາ’’ຕິ ອິມິນາ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມທຸກມາຫ. ປຐມສ຺ສ ທຸຕິເຍ ທຸເກ ປກ຺ເຂເປ ເອໂກຕິ ‘‘ໂນ ອາສວາ ຘມ຺ມາ ສາສວາປິ ອນາສວາປີ’’ຕິ ອຍເມໂກ. ຕຕິເຍ ປຐມສ຺ສ ປກ຺ເຂເປ ທ຺ເວຕິ ‘‘ອາສວາ ຘມ຺ມາ ອາສວສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ອາສວວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ, ໂນ ອາສວາຘມ຺ມາ ອາສວສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ອາສວວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປີ’’ຕິ ອິເມ ທ຺ເວ. ຕຕິເຍ ທຸຕິຍສ຺ສ ປກ຺ເຂເປ ເອໂກຕິ ‘‘ສາສວາ ຘມ຺ມາ ອາສວສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ອາສວວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປີ’’ຕິ ເອໂກ. ທຸຕິເຍ ຕຕິຍສ຺ສ ປກ຺ເຂເປ ເອໂກຕິ ຉຏ຺ຐທຸກມາຫ. ຕີຫີຕິ ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມຉຏ຺ເຐຫິ. ອິຕເຣຕິ ຕທວສິຏ຺ຐາ ປຎ຺ຈ. ເຕ ປນ ປຐເມ ຕຕິຍທຸກທຸຕິຍປທປກ຺ເຂເປ ເອໂກ, ທຸຕິເຍ ປຐມທຸກທຸຕິຍປທປກ຺ເຂເປ ເອໂກ, ຕຕິເຍ ປຐມສ຺ສ ເອເກກປທປກ຺ເຂເປ ທ຺ເວ, ຕຕິເຍ ທຸຕິຍທຸກປຐມປທປກ຺ເຂເປ ເອໂກຕິ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ສາສວາ ຘມ຺ມາ ອາສວາປິ ໂນ ອາສວາປິ. ອາສວສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຘມ຺ມາ ອາສວາປິ ໂນ ອາສວາປິ. ອາສວວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຘມ຺ມາ ອາສວາປິ ໂນ ອາສວາປີ’’ຕິ ເອເຕສມ຺ປິ, ‘‘ອາສວສຫຄຕາ ຘມ຺ມາ ໂນ ອາສວສຫຄຕາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ເອວມາທີນຎ຺ຈ ອຄ຺ຄຫເຓ ກາຣຓໍ ຄຫຓນໂຍ ຈ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ເອສ ນໂຍຕິ ໂຍ ເອສ ປຐມທຸເກ ທຸຕິຍທຸກປກ຺ເຂປາທິໂກ ອຸປາໂຍ ອິຘ ອາສວໂຄຈ຺ຉເກ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອສ ນໂຍ ສໍໂຍຊນໂຄຈ຺ຉກາທີສຸ ທຸກນ຺ຕຣນິທ຺ຘາຣເຓຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ປາຬິຍໍ ອນາຄຕທຸກາ ສໍໂຍຊນໂຄຈ຺ຉເກ ຕາວ ‘‘ສໍໂຍຊນາ ເຈວ ຘມ຺ມາ ສໍໂຍຊນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຈ, ສໍໂຍຊນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຈວ ຘມ຺ມາ ໂນ ຈ ສໍໂຍຊນາ, ສໍໂຍຊນາ ຘມ຺ມາ ສໍໂຍຊນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ສໍໂຍຊນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ, ໂນ ສໍໂຍຊນາ ຘມ຺ມາ ສໍໂຍຊນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ສໍໂຍຊນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ, ໂນ ສໍໂຍຊນາ ຘມ຺ມາ ສໍໂຍຊນິຍາປິ ອສໍໂຍຊນິຍາປິ, ສໍໂຍຊນິຍາ ຘມ຺ມາ ສໍໂຍຊນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ສໍໂຍຊນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປີ’’ຕິ ປຎ຺ຈ. ເອວໍ ຄນ຺ຖໂອຆໂຍຄອຸປາທານໂຄຈ຺ຉເກສຸ ປຈ຺ເຈກໍ ປຎ຺ຈ. ນີວຣຓໂຄຈ຺ຉເກ ປນ ນີວຣຓານໍ ນີວຣຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຠາວາຠາວໂຕ ‘‘ໂນ ນີວຣຓາ ຘມ຺ມາ ນີວຣຓິຍາປິ ອນີວຣຓິຍາປິ, ໂນ ນີວຣຓາ ຘມ຺ມາ ນີວຣຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ນີວຣຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ, ນີວຣຓິຍາ ຘມ຺ມາ ນີວຣຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ນີວຣຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປີ’’ຕິ ຕໂຍ. ຕຖາ ປຣາມາສໂຄຈ຺ຉເກ ‘‘ໂນ ປຣາມາສາ ຘມ຺ມາ ປຣາມຏ຺ຐາປິ ອປຣາມຏ຺ຐາປິ, ໂນ ປຣາມາສາ ຘມ຺ມາ ປຣາມາສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ປຣາມາສວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ, ປຣາມຏ຺ຐາ ຘມ຺ມາ ປຣາມາສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ປຣາມາສວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປີ’’ຕິ. ກິເລສໂຄຈ຺ຉເກ ‘‘ໂນ ກິເລສາ ຘມ຺ມາ ສໍກິເລສິກາປິ ອສໍກິເລສິກາປິ, ໂນ ກິເລສາ ຘມ຺ມາ ສໍກິລິຏ຺ຐາປິ ອສໍກິລິຏ຺ຐາປິ, ໂນ ກິເລສາ ຘມ຺ມາ ກິເລສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ກິເລສວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ, ສໍກິເລສິກາ ຘມ຺ມາ ສໍກິລິຏ຺ຐາປິ ອສໍກິລິຏ຺ຐາປິ, ສໍກິເລສິກາ ຘມ຺ມາ ກິເລສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ ກິເລສວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາປິ, ອສໍກິລິຏ຺ຐາ ຘມ຺ມາ ສໍກິເລສິກາປິ ອສໍກິເລສິກາປີ’’ຕິ ຉ ທຸກາຕິ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໒໐-໒໕. ປຈ຺ຈຍຠາເວນາຕິ ສໍໂຍຊນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍຖາສກໍ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ເອວ ຫິ ກາມຣາຄາທີນໍ ວຏ຺ຏສໍໂຍຊນນ຺ຕິ. ຍທິ ເອວໍ ກຖໍ ກາມຣາຄາທີນໍເຍວ ສໍໂຍຊນຠາໂວຕິ ອາຫ ‘‘ສຕິປີ’’ຕິອາທິ. ອຎ຺ເຎສນ຺ຕິ ສໍໂຍຊເນຫິ ອຎ຺ເຎສໍ ກິເລສາຠິສງ຺ຂາຣາທີນໍ. ຕປ຺ປຈ຺ຈຍຠາເວຕິ ເຕສໍ ກິເລສກມ຺ມວິປາກວຏ຺ຏານໍ ປຈ຺ຈຍຠາເວ. ໂອຣມ຺ຠາຄິຍຸທ຺ຘໍຠາຄິຍຠາເວນ ສງ຺ຄຫິຕາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາ ໂອຣ…ເປ… ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕຫິ ກາມຣາຄາທີຫິ ວິເສສປຈ຺ຈຍຠູເຕຫິ. ກາມກມ຺ມຠວາທີນໍ ກາມູປປຕ຺ຕິຠວາທິນິປ຺ຜາທເນປິ ນິຍໂມຕິ ກຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ຕໍຕໍ…ເປ… ໂຫຕີ’’ຕິ. ເຕນ ສໍໂຍຊນານໍ ຠາເວ ຍຖາວຸຕ຺ຕນິຍມານໍ ກມ຺ມູປປຕ຺ຕິຠວານໍ ຠາວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕທຠາເວ ອຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ນ ຈາ’’ຕິອາທິມາຫ. ພນ຺ຘນໍ ອເສຣິຠາວກຣຓໍ ອນ຺ທຸພນ຺ຘນາທໂຍ ວິຍ. ຄນ຺ຖກຣຓໍ ອວຈ຺ຉິນ຺ນຕາກຣຓໍ. ຈກ຺ກລກໍ ປາທປຸຎ຺ຉນຣຊ຺ຊຸມຓ຺ຑລໍ. ນ ໂຈເທຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ປຈຸຣຊນສ຺ສ ປສ຺ສິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ຍຖາວຸຕ຺ຕວິເສສສ຺ສ ສທ຺ເຘຍ຺ຍຕໍ ອາຫ. ຕິວິໂຘ ຫິ ອຕ຺ໂຖ ໂກຈິ ປຈ຺ຈກ຺ຂສິທ຺ໂຘ ໂຍ ຣູປາທິຘມ຺ມານໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເວທນີໂຍ ອນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາກາໂຣ, ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ສຠາວລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂກຈິ ອນຸມານສິທ຺ໂຘ ໂຍ ຆຏາທີສຸ ປຏາທີສຸ ຈ ປສິທ຺ເຘນ ປຈ຺ຈຍາຍຕ຺ຕຠາເວນ ຆຏປຏ-ສທ຺ທາທີນໍ ອນິຈ຺ຈຕາທິອາກາໂຣ, ໂກຈິ ໂອກປ຺ປນສິທ຺ໂຘ ໂຍ ປຈຸຣຊນສ຺ສ ອຈ຺ຈນ຺ຕມທິຏ຺ໂຐ ສທ຺ຘາວິສໂຍ ສຄ຺ຄນິພ຺ພານາທິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ວຈນໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂສິທ຺ເຘ ອນຸມານສິທ຺ເຘ ຈ ອຕ຺ເຖ ນ ວິສໍວາເທຕິ ອວິປຣີຕປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ, ຕສ຺ສ ວຈເນນ ສທ຺ເຘຍ຺ຍຕ຺ຖສິທ຺ຘີຕິ ຕຖາຣູໂປ ຈ ຠຄວາຕິ ‘‘ຘມ຺ມານໍ ສຠາວ…ເປ… ນ ໂຈເທຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອສ ນໂຍ ອິໂຕ ປເຣສຸປິ ເອວຣູເປສຸ.

໒໖-໓໗. ຍຖາ ສຣເຠຫິ ອຕິກ຺ກມິຕພ຺ພາ ປພ຺ພຕຣາຊິ ສຣຠນິຍາ, ເອວໍ ໂອຆນິຍາຕິ ສທ຺ທສິທ຺ຘີຕິ ອາຫ ‘‘ເຕນາ’’ຕິອາທິ.

໕໐-໕໔. ວິປຣິເຍສຄ຺ຄາໂຫ ປຣາມສນນ຺ຕິ ‘‘ປຣໂຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ຘມ຺ມສຠາວໂຕ ອຎ຺ຎຖາມຕ຺ຕໍ ປຣນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ອຖ ໂຂ ຕພ຺ພິປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ປຣໂຕຕິ ນິຈ຺ຈາທິໂຕ’’ຕິ.

໕໕-໖໘. ຍທິ ສຠາວໂຕ ອວິຊ຺ຊມານໍ, ກຖມາຣມ຺ມຓຠາໂວຕິ ອາຫ ‘‘ວິຈິຕ຺ຕສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎິຕ’’ນ຺ຕິ, ປຣິກປ຺ປນາມຕ຺ຕສິທ຺ຘນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນານຕ຺ຕຕາຍ ນິຣນ຺ຕຣຠາວູປຄມນໍ ສໍສຏ຺ຐຠາໂວຕິ ‘‘ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນານຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ສໍສຏ຺ຐຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ. ອິຕເຣຫິ ຣູປນິພ຺ພາເນຫິ. ກິໍ ປນ ກາຣຓໍ ສມານຸປ຺ປາທນິໂຣຘານໍ ເອກກລາປຠູຕານໍ ອຣູປຘມ຺ມານເມວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສໍສຏ຺ຐຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນ ປນ ຕຖາຠູຕານມ຺ປິ ຣູປຘມ຺ມານນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເອສ ຫິ ເຕສໍ ສຠາໂວ’’ຕິ. ເຕນ ຍທິປິ ເກຈິ ອຣູປຘມ຺ມາ ວິສຸໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫນ຺ຕິ, ທນ຺ຘປ຺ປວຕ຺ຕິກຕ຺ຕາ ປນ ຣູປຘມ຺ມານໍເຍວ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນານຕ຺ຕໍ, ນ ອຣູປຘມ຺ມານນ຺ຕິ ເຕສໍ ສໍສຏ຺ຐຠາໂວ ຕທຠາໂວ ຈ ອິຕເຣສໍ ສຠາວສິທ຺ໂຘຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສມູຫຆນຕາຍ ວາ ທຸພ຺ພິຠາຄຕຣຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖິ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ວິສຸໍ ອາຣມ຺ມຓຠາໂວຕິ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນານຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຕສໍເຍວ ສໍສຏ຺ຐຕາ. ອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຕທຘີນວຸຕ຺ຕິຕາຍ ຄເຫຕພ຺ພໂຕ ພຸທ຺ຘິຍາ.

໘໓-໑໐໐. ກາມຕຓ຺ຫາ ກາໂມ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ຍຖາ ຣູປຠໂວ ຣູປໍ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນາຕິ ເອເຕນ ກາມຣູປາຣູປຕຓ຺ຫານໍ ວິສຍຠາໂວ ຍຖາກ຺ກມໍ ກາມຣູປາຣູປາວຈຣຕາຍ ກາຣຓນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອວສ຺ສຎ຺ເຈຕເມວໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຎຖາ ກາມາວຈຣາທິຠາໂວ ອປຣິປຸຓ຺ຓວິສໂຍ ສິຍາ. ຍທິ ຫິ ອາລມ຺ພິຕພ຺ພຘມ຺ມວເສນ ຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ, ເອວໍ ສຕິ ອນາຣມ຺ມຓານໍ ສງ຺ຄໂຫ ນ ສິຍາ. ອຖ ວິປາກທານວເສນ, ເອວມ຺ປິ ອວິປາການໍ ສງ຺ຄໂຫ ນ ສິຍາ, ຕສ຺ມາ ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນ ປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ກາຕພ຺ໂພ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ກາມາວຈຣາທິຠາໂວ ປຣິປຸຓ຺ຓວິສໂຍ ສິຍາ. ເຕເນວາຫ ‘‘ເອວຎ຺ຫິ ສຕີ’’ຕິອາທິ. ອປຣິຍາປນ຺ນານໍ ປນ ໂລກໂຕ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓຠາເວນ ອນຸຕ຺ຕຣຠູມິຕາ. ອກາມາວຈຣາທິຕາ ນາປຊ຺ຊຕີຕິ ອພ຺ຍາປິຕໂທສໍ ປຣິຫຣຕິ, ກາມາວຈຣາທິຕາ ນາປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕິພ຺ຍາປິຕໂທສໍ. ນນຸ ຈ ອິມສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ກາມຕຓ຺ຫາ ກຕມາ, ກາມາວຈຣຘມ຺ມາຣມ຺ມຓາ ຕຓ຺ຫາ, ກາມາວຈຣຘມ຺ມາ ກຕເມ, ກາມຕຓ຺ຫາວິສຍາຕິ ອິຕຣີຕຣນິສ຺ສຍຕາ ໂທໂສຕິ? ນ, ອວີຈິອາທິເອກາທໂສກາສນິນ຺ນຕາຍ ກິຎ຺ຈິ ຕຓ຺ຫໍ ກາມຕຓ຺ຫາຠາເວນ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍສຠາວາຍ ວິສຍຠາເວນ ກາມາວຈຣຘມ຺ມານໍ ອຸປລກ຺ເຂຕພ຺ພຕ຺ຕາ.

ອິທານິ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ປາເຐນ ສມຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ‘‘ນິກ຺ເຂປກຓ຺ເຑປີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ກາມຕຓ຺ຫາຍ ອາລມ຺ພິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ກາມຘາຕຸປຣິຍາປນ຺ນຘມ຺ມາ ຈ ກາມຠວສງ຺ຂາເຕ ກາເມ ໂອຄາຬ຺ຫາ ຫຸຕ຺ວາ ຈຣນ຺ຕິ, ນາຎ຺ຎຕ຺ຖາຕິ ເອຕ຺ຖາວຈຣາຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ວິເສສຕ຺ຖິນາ ວິເສໂສ ອນຸປຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂລກສ຺ສ ວເສນ ປຣິຍາປນ຺ນນິຈ຺ຉຍໂຕ’’ຕິ. ເຕນ ໂລກິຍຘມ຺ເມສຸ ປຣິຍາປນ຺ນ-ສທ຺ທສ຺ສ ນິຣຸຬ຺ຫຕໍ ທສ຺ເສຕິ ຠຄວໂຕ ຕທຸຈ຺ຈາຣຓານນ຺ຕຣໍ ວິເນຍ຺ຍານໍ ຕທຕ຺ຖປຏິປຕ຺ຕິໂຕ. ປຣິຈ຺ເຉທກາເປກ຺ຂາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຕາຕິ ‘‘ປຣິຈ຺ເຉທກາຣິກາຍ ຕຓ຺ຫາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາ ຫິ ຘມ຺ມານໍ ກາມາວຈຣາທິຠາວໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທຕິ. ປຣິ-ສທ຺ໂທ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ອຸປາທິນ຺ນາ’’ຕິອາທີສຸ ອຸປ-ສທ຺ໂທ ວິຍ ສສາຘນໍ ກິຣິຍໍ ທີເປຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ນິຍ຺ຍານກຣຓສີລາ ນິຍ຺ຍານິກາ ຍຖາ ‘‘ອປູປຠກ຺ຂນສີໂລ ອາປູປິໂກ’’ຕິ, ນິຍ຺ຍານສີລາ ເອວ ວາ. ຣາຄໂທສໂມຫາວ ຄຫິຕາຕິ ຎາຍຕິ, ອິຕຣຖາ ປຫາເນກຏ຺ຐຕາວຈນໍ ນິປ຺ປໂຍຊນໍ ສິຍາ. ‘‘ຣໂຓຫຕາ ນ ໂຊຕນ຺ຕິ, ຈນ຺ທສູຣິຍາ ສຕາຣກາ’’ຕິອາທີສຸ ຣຓ-ສທ຺ທສ຺ສ ເຣຓຸປຣິຍາຍຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ສມ຺ປຫາຣປຣິຍາຍຕ຺ຕາ ຍຸທ຺ຘ-ສທ຺ທສ຺ສ ສມ຺ປຫາໂຣ ຈ ປຫຣິຕພ຺ພາຘາໂຣຕິ ອກຸສລເສນາວ ‘‘ສຣຓາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ທຸກ຺ຂາທີນນ຺ຕິ ຜລຠູຕານໍ ທຸກ຺ຂວິຆາຕອຸປາຍາສປຣິຬາຫານໍ ສຠາຄຠູຕາຍ ຈ ມິຈ຺ຉາປຏິປທາຍ. ຕນ຺ນິພ຺ພຕ຺ຕກສຠາວານໍ ອກຸສລານນ຺ຕິ ເອເຕນ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອກຸສລານໍ ສຣຓຕໍ ທສ຺ເສຕິ.

ອຠິຘມ຺ມທຸກມາຕິກາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິກທຸກມາຕິກາປທວຓ຺ຓນາ

໑໐໑-໑໐໘. ວິຊ຺ຊາສຠາຄຕາຍ, ນ ສງ຺ກປ຺ປາທໂຍ ວິຍ ວິຊ຺ຊາຍ ອຸປກາຣກຠາວໂຕ. ‘‘ອເຠຊ຺ຊໍ…ເປ… ຣຸຫຕີ’’ຕິ ອຸຠຍມ຺ປິ ອນວເສສປ຺ປຫານເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ຫິ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ເຄຫິປິ ປຫີຍມານາ ກິເລສາ ເຕນ ເຕນ ໂອຘິນາ ອນວເສສເມວ ປຫີຍນ຺ຕິ, ເຍ ປນ ອວສິຏ຺ຐາ ຠິນ຺ທິຕພ຺ພາ, ເຕ ໂລຠາທິກິເລສຠາວສາມຎ຺ຎໂຕ ປຸນ ວິຣຸຬ຺ຫາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ. ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄ ປນ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ນ ເອວໍ ອວສິຏ຺ຐາຠາວໂຕ. ຕທຸປຈາເຣນ ນິສ຺ສຍໂວຫາເຣນ. ກຸສເລຫິ ຕາເປຕພ຺ພາຕິ ວາ ຕປນິຍາ, ຕທງ຺ຄາທິວເສນ ພາຘິຕພ຺ພາ ປຫາຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມານຕ຺ຖານິ ອຘິວຈນາທີນໍ ສງ຺ຂາທິຠາວໂຕ. ‘‘ສພ຺ເພວ ຘມ຺ມາ ອຘິວຈນປຖາ’’ຕິອາທິນາ ອຘິວຈນາທີນໍ ວິສຍຠາເວ ນ ໂກຈິ ຘມ຺ໂມ ວຊ຺ຊິໂຕ, ວຈນຠາໂວ ເອວ ຈ ອຘິວຈນາທີນໍ ວກ຺ຂມາເນນ ນເຍນ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ ‘‘ສພ຺ພຎ຺ຈ ວຈນໍ ອຘິວຈນາທິຠາວໍ ຠຊຕີ’’ຕິ.

໑໐໙-໑໑໘. ອຎ຺ຎໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ສຍເມວ ອຕ຺ຕໂນ ນາມກຣຓສຠາໂວ ນາມກຣຓຏ຺ໂຐຕິ, ເຕນ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ວິຍ ໂອປປາຕິກນາມຕາຍ ປຖວີອາທີນມ຺ປິ ນາມຠາໂວ ສິຍາຕິ ອາສງ຺ກາຍ ນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ‘‘ນາມນ຺ຕຣານາປຊ຺ຊນໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ນ ຫິ ວິນາ ປຖວີອາທິນາເມນປິ ຣູປຘມ຺ມາ ວິຍ ເກສາທິນາເມຫິ ວິນາ ເວທນາທິນາເມຫິ ອຎ຺ເຎນ ນາເມນ ອຣູປຘມ຺ມາ ປິຓ຺ຑາກາຣໂຕ ໂວຫຣີຍນ຺ຕີຕິ. ຍໍ ປນ ປຣສ຺ສ ນາມໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາເປກ຺ຂໍ ນາມກຣຓນ຺ຕິ ນາມກຣຓສຠາວຕາ ນຕ຺ຖີຕິ ສາມຎ຺ຎນາມາທິກຣຓານໍ ນາມຠາໂວ ນາປຊ຺ຊຕິ. ຍສ຺ສ ຈຎ຺ເຎຫິ ນາມໍ ກຣີຍຕິ, ຕສ຺ສ ນາມກຣຓສຠາວຕາຍ ອຠາໂວເຍວາຕິ ນຕ຺ຖິ ນາມຠາໂວ. ເຍ ປນ ອນາປນ຺ນນາມນ຺ຕຣາ ສຠາວສິທ຺ຘນາມາ ຈ, ເຕ ເວທນາທໂຍວ ນາມໍ ນາມາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຕ຺ຕນາວາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຜສ຺ສາທີນໍ ອາຣມ຺ມຓາຠິມຸຂຕາ ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິເຍວາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອວິນາຠາວໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຘິວຈນສມ຺ຜສ຺ໂສ ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ, ໂສ ນາມມນ຺ຕເຣນ ຄເຫຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍ ປາກໂຏຕິ ນິທສ຺ສນຠາເວນ ວຸຕ຺ໂຕ. ຣຸປ຺ປນສຠາເວນາຕິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປກາສກປກາສິຕພ຺ພຠາເວນປິ ຫິ ວິນາປິ ນາເມນ ຣູປຘມ຺ມາ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ອຖ ວາ ປກາສກປກາສິຕພ຺ພຠາໂວ ວິສຍິວິສຍຠາໂວ ຈກ຺ຂຸຣູປາທີນໍ ສຠາໂວ, ໂສ ຣຸປ຺ປນສຠາເວ ສາມຎ຺ເຎ ອນ຺ໂຕຄໂຘຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໑໑໙-໑໒໓. ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ປຣິກມ຺ມນ຺ຕິອາທິນາ ສມາປຕ຺ຕິວຸຏ຺ຐານກຸສລຕາ ວິຍ ສມາປຕ຺ຕິກຸສລຕາປິ ຌານລາຠີນໍເຍວ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ. ‘‘ອິຕເຣສມ຺ປິ ອນຸສ຺ສວວເສນ ສມາປຕ຺ຕີນໍ ອປ຺ປນາປຣິຈ຺ເຉທປຎ຺ຎາ ລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ເອວໍ ສີລວິໂສຘນາທິນາ ສມາປຕ຺ຕິໍ ອປ຺ເປຕີຕິ ຊານນກປຎ຺ຎາ ສຫ ປຣິກມ຺ເມນ ອປ຺ປນາປຣິຈ຺ເຉທຊານນກປຎ຺ຎາ’’ຕິ ເກຈິ. ວຸຏ຺ຐາເນ ກຸສລຠາໂວ ວຸຏ຺ຐານວສິຕາ. ປຸພ຺ເພຕິ ສມາປຊ຺ຊນໂຕ ປຸພ຺ເພ.

໑໒໔-໑໓໔. ໂສຠເນ ຣໂຕ ສຸຣໂຕ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ໂສຣຈ຺ຈນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ໂສຠນກມ຺ມຣຕຕາ’’ຕິ. ສຸຏ຺ຐຸ ວາ ໂອຣໂຕ ວິຣໂຕ ໂສຣໂຕ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ໂສຣຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອຍໍ ປນຕ຺ໂຖ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ ເອວ. ອປ຺ປຏິສງ຺ຂານໍ ໂມໂຫ. ກຸສລຠາວນາ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມານໍ ວຑ຺ຒນາ. ສຎ຺ຎາຓໍ ອຸປລກ຺ຂຓໍ. ສວິຄ຺ຄຫໍ ສພິມ຺ພກໍ. ອຸປລກ຺ເຂຕພ຺ພາກາຣໍ ຘມ຺ມຊາຕໍ, ອາຣມ຺ມຓໍ ວາ. ອວິກ຺ເຂໂປຕິ ຈິຕ຺ຕວິກ຺ເຂປປຏິປກ຺ໂຂ. ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກຕາຍ ຫິ ປຫານວຸຏ຺ຐາເນນ ຈ ອວິກ຺ເຂໂປ ວິກ຺ເຂປໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ນ ເທຕີຕິ.

໑໓໕-໑໔໒. ກາຣຓສີລໍ ໂລກິຍໍ. ຜລສີລໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ເຕນ ສິຊ຺ຌຕີຕິ ກຕ຺ວາ, ໂລກິຍສ຺ສປິ ວາ ສີລສ຺ສ ກາຣຓຜລຠາໂວ ປຸພ຺ພາປຣຠາເວນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສມ຺ປນ຺ນສມຸທາຍສ຺ສ ປຣິປຸຓ຺ຓສມູຫສ຺ສ. ອກຸສລາ ສີລາ ອກຸສລາ ສມາຈາຣາ. ສີລສມ຺ປທາ ສີລສມ຺ປຕ຺ຕິ ສີລຄຸຓາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສໂຫຕ຺ຕປ຺ປໍ ຎາຓນ຺ຕິ ໂອຕ຺ຕປ຺ປສ຺ສ ຎາຓປ຺ປຘານຕໍ ອາຫ, ນ ປນ ຎາຓສ຺ສ ໂອຕ຺ຕປ຺ປສຫິຕຕາມຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຣຫິຕໍ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖີຕິ. ອຘິມຸຕ຺ຕຕາ ອຠິຣຕິວເສນ ນິຣາສງ຺ກາປວຕ຺ຕິ. ນິສ຺ສຏຕາ ວິສໍຍຸຕ຺ຕຕາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອຘິມຸຕ຺ຕຕານິສ຺ສຏຕາວຈເນຫິ ຕທຸຠຍປຣິຍາຍາ ທ຺ເວ ວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ເອກເສສນເຍນ ອິຘ ‘‘ວິມຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຘິມຸຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານຎ຺ຈາ’’ຕິ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເອເຕນາຕິ ອຸປ຺ປາໂທ, ນ ອຸປ຺ປາໂທຕິ ອນຸປ຺ປາໂທ, ຕພ຺ຠູເຕ ອນຸປ຺ປາທປຣິໂຍສາເນ ວິໂມກ຺ຂນ຺ເຕ ອນຸປ຺ປາທສ຺ສ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ກິເລສານໍ ວາ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນສ຺ສ ປຣິໂຍສາເນຕິ ຐານຜເລຫິ ອຣິຍຜລເມວ ອຸປລກ຺ຂີຍຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ມາຕິກາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.