໘. ຣູປິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໘໓-໕໘໔. ຣູປິຍສິກ຺ຂາປເທ ປນ ສຕ຺ຖຸວຓ຺ໂຓຕິ ສຕ຺ຖຸນາ ສມານວຓ຺ໂຓ. ສຕ຺ຖຸໂນ ວຓ຺ໂຓ ສຕ຺ຖຸວຓ຺ໂຓ, ສຕ຺ຖຸວຓ຺ໂຓ ວິຍ ວຓ຺ໂຓ ອສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຖຸວຓ຺ໂຓຕິ ມຊ຺ຌປທໂລປີສມາໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ປາກຕິໂກ ນາມ ເອຕຣຫິ ປກຕິກຫາປໂຓ. ຣຸກ຺ຂຜລພີຊມໂຍຕິ ຕິນ຺ຕິຓິກາທິຣຸກ຺ຂານໍ ຜລພີເຊນ ກໂຕ. ອິຈ຺ເຈຕໍ ສພ຺ພມ຺ປີຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕເຠທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຊາຕຣູປມາສໂກຕິ ສຸວຓ຺ຓກຫາປໂຓ.

ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ທີຍມານໍ ວາ ກຕ຺ຖຈິ ຐິຕໍ ວາ ນິປ຺ປຣິຄ຺ຄຫໍ ທິສ຺ວາ ສຍໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ. ‘‘ອິທໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ໂຫຕູ’’ຕິ ເອວໍ ສມ຺ມຸຂາ ວາ ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຐາເນ ມມ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໍ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ເອວໍ ປຣມ຺ມຸຂາ ຐິຕໍ ວາ ເກວລໍ ວາຈາຍ ວາ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ວາ ‘‘ຕຸຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕສ຺ສ ກາຍວາຈາຫິ ອປ຺ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ເຕນ ສາທິຍນໍ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕສາທິຍນໍ ນາມ. ‘‘ສາທິຍຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕິ ‘‘ຄຓ຺ຫິຕຸກາໂມ ໂຫຕີ’’ຕິ. ‘‘ອິທໍ ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍປຣິໂຠຄໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ‘‘ອິຘ ນິກ຺ຂິປາຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຍ຺ຍ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂເຓນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ອິຘ ນິກ຺ຂິປາຫີຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ປຣໂຕ ‘‘ອິມໍ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕເມວ ໂຫຕີຕິ ຍສ຺ມາ ຕໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍປຣິໂຠໂຄ ກປ຺ປຕິ, ຕສ຺ມາ ກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ທຸພ຺ພິຈາຣຓາຍ ຕໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍປຣິໂຠໂຄປິ ນ ກປ຺ປຕິ, ຕສ຺ມາ ອກປ຺ປິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ນ ເຕນ ກິຎ຺ຈິ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ເຈຕາປິຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຈຕາປິຕໍ ເຈ, ນຕ຺ຖິ ປຣິໂຠຄຸປາໂຍ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອກປ຺ປິຍຎ຺ຫິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາວ ເຈຕາປິຕໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຏ຺ຐມ຺ປິ ສພ຺ເພສໍ ນ ກປ຺ປຕິ. ເກຈິ ປນ ‘‘ຍສ຺ມາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເຈຕາປິຕໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາມີຕິ ນິສ຺ສຏ຺ຐໍ ວິນາວ ອຸປາຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ‘ນ ເຕນ ກິຎ຺ຈິ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ເຈຕາປິຕ’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ອາຣາມິການໍ ວາ ປຕ຺ຕຠາຄນ຺ຕິ ອິທໍ ຄິຫີນໍ ຫຕ຺ຖຄໂຕປິ ໂສເຍວ ຠາໂຄຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ສເຈ ປນ ເຕນ ອຎ຺ຎໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອາຣາມິກາ ເທນ຺ຕິ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ມຊ຺ຌິມຄຓ຺ຐິປເທ ຈູຬຄຓ຺ຐິປເທ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໂຕ ຫຣິຕ຺ວາຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ປຕ຺ຕຠາຄໂຕ ຫຣິຕ຺ວາ. ກສິຓປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ອາໂລກກສິຓປຣິກມ຺ມໍ. ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຕໂຕ ຄຫິຕມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ເຈ ຄຫິຕໍ, ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຉາຍາປີຕິ ໂຠຊນສາລາທີນໍ ຉາຍາປິ. ປຣິຈ຺ເຉທາຕິກ຺ກນ຺ຕາຕິ ເຄຫປຣິຈ຺ເຉທໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ, ຉາຍາຍ ຄຕຄຕຏ຺ຐານໍ ເຄຫໍ ນາມ ນ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ມຄ຺ເຄນປີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສເຈ ອຎ຺ໂຎ ມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖິ, ມຄ຺ຄໍ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ກີຕາຍາຕິ ເຕນ ວຕ຺ຖຸນາ ກີຕາຍ. ອຸປນິກ຺ເຂປໍ ຐເປຕ຺ວາ ສງ຺ໂຆ ປຈ຺ຈເຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ສເຈ ອຸປາສໂກ ‘‘ອຕິພຫຸ ເອຕໍ ຫິຣຎ຺ຎໍ, ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຊ຺ເຊວ ນ ວິນາເສຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ສຍໍ ອຸປນິກ຺ເຂປໍ ຐເປຕິ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ຐປາເປຕິ, ເອຕໍ ອຸປນິກ຺ເຂປໍ ຐເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ອຸທຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ສງ຺ໂຆ ປຈ຺ຈເຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ເຕນ ວຕ຺ຖຸນາ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ອກປ຺ປິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໘໕. ປຕິໂຕກາສໍ ອສມນ຺ນາຫຣນ຺ເຕນ ປາເຕຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທໍ ນິຣເປກ຺ຂຠາວທສ຺ສນປຣນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ ປຕິຕຏ຺ຐາເນ ຎາເຕປິສ຺ສ ຄູຖໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ນິຣເປກ຺ຂຠາໂວເຍເວຕ຺ຖ ປມາຓນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອສນ຺ຕສມ຺ຠາວນາຍາຕິ ອຕ຺ຕນິ ອວິຊ຺ຊມານອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມາໂຣຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຖຍ຺ຍປຣິໂຠໂຄ ນາມ ອນຣຫສ຺ສ ປຣິໂຠໂຄ. ຠຄວຕາ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ສາສເນ ສີລວໂຕ ປຈ຺ຈຍາ ອນຸຎ຺ຎາຕາ, ນ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ. ທາຍການມ຺ປິ ສີລວໂຕ ເອວ ປຣິຈ຺ຈາໂຄ, ນ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ກາຣານໍ ມຫປ຺ຜລຠາວສ຺ສ ປຈ຺ຈາສີສນໂຕ. ອິຕິ ສຕ຺ຖາຣາ ອນນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ທາຍເກຫິ ຈ ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕຕ຺ຕາ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ປຣິໂຠໂຄ ເຖຍ຺ຍປຣິໂຠໂຄ. ອິຓວເສນ ປຣິໂຠໂຄ ອິຓປຣິໂຠໂຄ, ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິຍາ ອຠາວໂຕ ອິຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຠໂຄ ວິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ມາຕິ ‘‘ສີລວໂຕ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ກາຣຓຠາເວນ ປຈ຺ຈາມສຕິ. ຈີວຣໍ ປຣິໂຠເຄ ປຣິໂຠເຄຕິ ກາຍໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ໂມເຈຕ຺ວາ ປຣິໂຠເຄ. ປຸເຣຠຕ຺ຕ…ເປ… ປຈ຺ຉິມຍາເມສຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຖາ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ຍຖາວຸຕ຺ຕກາລວິເສສວເສນ ເອກສ຺ມິໍ ທິວເສ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສກິໍເຍວ ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

ສຈສ຺ສ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕວ ອຣຸໂຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ອິຓປຣິໂຠຄຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຫິຍ຺ໂຍ ຍໍ ມຍາ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຍາວເທວ ສີຕສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍ…ເປ… ຫິຣິໂກປີນປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ, ຫິຍ຺ໂຍ ໂຍ ມຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ປຣິຠຸຕ຺ໂຕ, ໂສ ເນວ ທວາຍາຕິອາທິນາ ສເຈ ອຕີຕປຣິໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ອິຓປຣິໂຠຄຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ວີມໍສິຕພ຺ພໍ. ເສນາສນມ຺ປິ ປຣິໂຠເຄ ປຣິໂຠເຄຕິ ປເວເສ ປເວເສ. ເອວໍ ປນ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ປຸເຣຠຕ຺ຕາທີສຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຕຸນ຺ຕິ ອິຘ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕິປຈ຺ຈຍຕາຕິ ສຕິຍາ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ, ປຏິຄ຺ຄຫຓສ຺ສ ປຣິໂຠຄສ຺ສ ຈ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓສຕິຍາ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາວ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເນວາຫ ‘‘ສຕິໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປີຕິ ຍທິປິ ທ຺ວີສຸປິ ຐາເນສຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ຍຸຕ຺ຕາ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ. ອປເຣ ປນາຫຸ ‘‘ສຕິປຈ຺ຈຍຕາຕິ ສຕິເຠສຊ຺ຊປຣິໂຠຄສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາເວ ປຈ຺ຈເຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປີຕິ ປຈ຺ຈເຍ ສຕິປີ’’ຕິ, ຕໍ ເຕສໍ ມຕິມຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ປຈ຺ຈຍສນ຺ນິສ຺ສິຕສີລໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ນ ປຈ຺ຈຍສພ຺ຠາວມຕ຺ເຕນ.

ນນຸ ຈ ‘‘ປຣິໂຠເຄ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຈຍສນ຺ນິສ຺ສິຕສີລສ຺ສ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລສ຺ສ ຈ ໂກ ວິເສໂສຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ປຸຣິເມສຸ ຕາວ ຕີສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ວິເສໂສ ປາກໂຏເຍວ, ຄິລານປຈ຺ຈເຍ ປນ ຍຖາ ວຕິໍ ກຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ໂຄປິເຕ ຕສ຺ສ ຜລານິປິ ຣກ຺ຂິຕານິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວເມວ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຍ ປຈ຺ຈຍສນ຺ນິສ຺ສິຕສີເລ ຣກ຺ຂິເຕ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລມ຺ປິ ນິປ຺ຜນ຺ນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຄິລານປຈ຺ຈຍໍ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ສີລໍ ຠິຊ຺ຊມານໍ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລເມວ ຠິຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຈຍສນ຺ນິສ຺ສິຕສີລໍ ປນ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕປຸຣິມຍາມາທີສຸ ຍາວ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ເສວ ຠິຊ຺ຊຕິ. ປຸເຣຠຕ຺ຕຎ຺ຫິ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາປິ ຄິລານປຈ຺ຈຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ອິທເມເຕສໍ ນານາກຣຓໍ.

ເອວໍ ປຈ຺ຈຍສນ຺ນິສ຺ສິຕສີລສ຺ສ ວິສຸທ຺ຘິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເຕເນວ ປສງ຺ເຄນ ສພ຺ພາປິ ສຸທ຺ຘິໂຍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈຕຸພ຺ພິຘາ ຫິ ສຸທ຺ຘີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຸຊ຺ຌຕິ ເອຕາຍາຕິ ສຸທ຺ຘິ, ຍຖາຘມ຺ມໍ ເທສນາວ ສຸທ຺ຘິ ເທສນາສຸທ຺ຘິ. ວຸຏ຺ຐານສ຺ສປິ ເຈຕ຺ຖ ເທສນາຍ ເອວ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຉິນ຺ນມູລາປຕ຺ຕີນໍ ປນ ອຠິກ຺ຂຸຕາປຏິຎ຺ຎາວ ເທສນາ. ອຘິຏ຺ຐານວິສິຏ຺ໂຐ ສໍວໂຣວ ສຸທ຺ຘິ ສໍວຣສຸທ຺ຘິ. ຘມ຺ເມນ ສເມນ ປຈ຺ຈຍານໍ ປຣິເຍຏ຺ຐິ ເອວ ສຸທ຺ຘິ ປຣິເຍຏ຺ຐິສຸທ຺ຘິ. ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ວຸຕ຺ຕວິຘິນາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາວ ສຸທ຺ຘິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓສຸທ຺ຘິ. ເອສ ຕາວ ສຸທ຺ຘີສຸ ສມາສນໂຍ. ສຸທ຺ຘິມນ຺ເຕສຸ ສີເລສຸ ເທສນາ ສຸທ຺ຘິ ເອຕສ຺ສາຕິ ເທສນາສຸທ຺ຘິ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນ ປຸນ ເອວໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ເອຕ຺ຖ ເອວນ຺ຕິ ສໍວຣເຠທໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ປຫາຍາຕິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ, ອກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທາຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ທາຍໍ, ຕໍ ອາທິຍນ຺ຕີຕິ ທາຍາທາ, ອນນຸຎ຺ຎາເຕສຸ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ປຣິໂຠຄາຠາວໂຕ ອນຸຎ຺ຎາເຕສຸເຍວ ຈ ປຣິໂຠຄສພ຺ຠາວຠາວໂຕ ຠິກ຺ຂູຫິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພປຈ຺ຈຍາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕກາ. ຘມ຺ມທາຍາທສຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕ຺ຖ ສາຘກນ຺ຕິ –

‘‘ຘມ຺ມທາຍາທາ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠວຖ, ມາ ອາມິສທາຍາທາ. ອຕ຺ຖິ ເມ ຕຸມ຺ເຫສຸ ອນຸກມ຺ປາ, ‘ກິນ຺ຕິ ເມ ສາວກາ ຘມ຺ມທາຍາທາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ, ໂນ ອາມິສທາຍາທາ’’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໙) –

ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມທາຍາທສຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ເອຕ຺ຖ ເອຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ສາຘກໍ.

ອວີຕຣາຄານໍ ຕຓ຺ຫາປຣວສຕາຍ ປຈ຺ຈຍປຣິໂຠເຄ ສາມິຠາໂວ ນຕ຺ຖິ, ຕທຠາເວນ ວີຕຣາຄານໍ ຕຕ຺ຖ ສາມິຠາໂວ ຍຖາຣຸຈິ ປຣິໂຠຄສພ຺ຠາວໂຕ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ປຏິກູລມ຺ປິ ອປ຺ປຏິກູລາກາເຣນ ອປ຺ປຏິກູລມ຺ປິ ປຏິກູລາກາເຣນ ຕທຸຠຍມ຺ປິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນາກາເຣນ ປຈ຺ຈເຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ທາຍການຎ຺ຈ ມໂນຣຖໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ເຕນາຫ – ‘‘ເຕ ຫິ ຕຓ຺ຫາຍ ທາສພ຺ຍໍ ອຕີຕຕ຺ຕາ ສາມິໂນ ຫຸຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂຍ ປນາຍໍ ສີລວໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕປຣິໂຠໂຄ, ໂສ ອິຓປຣິໂຠຄສ຺ສ ປຈ຺ຈນີກຕ຺ຕາ ອາຓຓ຺ຍປຣິໂຠໂຄ ນາມ ໂຫຕິ. ຍຖາ ຫິ ອິຓາຍິໂກ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ອິຈ຺ຉິຕເທສໍ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ລຠຕິ, ເອວໍ ອິຓປຣິໂຠຄຍຸຕ຺ໂຕ ໂລກໂຕ ນິສ຺ສຣິຕຸໍ ນ ລຠຕີຕິ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຕ຺ຕາ ສີລວໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕປຣິໂຠໂຄ ອາຓຓ຺ຍປຣິໂຠໂຄຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ຈຕຸປຣິໂຠຄວິນິມຸຕ຺ໂຕ ວິສຸໍເຍວາຍໍ ປຣິໂຠໂຄຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ໂສ ອິຘ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ໂຕ, ທາຍຊ຺ຊປຣິໂຠເຄເຍວ ວາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ. ສີລວາປິ ຫິ ອິມາຍ ສິກ຺ຂາຍ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ເສກ຺ໂຂຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສພ຺ເພສນ຺ຕິ ອຣິຍານໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານຎ຺ຈ.

ກຖໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ອິເມ ປຣິໂຠຄາ ສມ຺ຠວນ຺ຕີຕິ? ອຸປຈາຣວເສນ. ໂຍ ຫິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສປິ ສລ຺ເລຂປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ຐິຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍເຄຘໍ ປຫາຍ ຕຕ຺ຖ ອນຸປລິຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ປຣິໂຠໂຄ, ໂສ ສາມິປຣິໂຠໂຄ ວິຍ ໂຫຕິ. ສີລວໂຕ ປນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕປຣິໂຠໂຄ ທາຍຊ຺ຊປຣິໂຠໂຄ ວິຍ ໂຫຕິ ທາຍການໍ ມໂນຣຖສ຺ສ ອວິຣາຘນໂຕ. ເຕເນວ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທາຍຊ຺ຊປຣິໂຠເຄເຍວ ວາ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ກລ຺ຍາຓປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ປຣິໂຠເຄ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ເສກ຺ຂສງ຺ຄຫໂຕ. ເສກ຺ຂສຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ສາຘກໍ.

ລຊ຺ຊິນາ ສທ຺ຘິໍ ປຣິໂຠໂຄ ນາມ ລຊ຺ຊິສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຠໂຄ. ອລຊ຺ຊິນາ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫິ ອລຊ຺ຊີ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ອິມິນາ ທິຏ຺ຐທິຏ຺ເຐສຸເຍວ ອາສງ຺ກາ ນ ກາຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ຠາຣຠູຕາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາທໂຍ. ໂສປິ ນິວາເຣຕພ຺ໂພຕິ ໂຍ ປສ຺ສຕິ, ເຕນ ນິວາເຣຕພ຺ໂພ. ຍສ຺ມາ ອລຊ຺ຊີປຣິໂຠໂຄ ນາມ ລຊ຺ຊິໂນ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ອາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ອລຊ຺ຊີຠາວໂຕ, ‘‘ອລຊ຺ຊີປຣິໂຠໂຄ’’ຕິ ອິທໍ ນາມມຕ຺ຕເມວ ນ ລພ຺ຠຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິ ປນ ອຕ຺ຖິເຍວາຕິ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ ຕີສຸປິ ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຘມ຺ມິໂຍຕິ ອເນສນາທີຫິ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ຘມ຺ມິໂຍຕິ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາທີຫິ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ສງ຺ຆສ຺ເສວ ເທຕີຕິ ຠຕ຺ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘສລາກໍເຍວ ເທຕິ. ສເຈ ປນ ລຊ຺ຊີ ອລຊ຺ຊິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ…ເປ… ອນ຺ຕຣຘາເປຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ເກວລໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸກາມຕາຍ ເອວໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ປນ ສາສນສ຺ສ ໂສຕູນຎ຺ຈ ອນຸຄ຺ຄຫຕ຺ຖາຍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຸຣິມນເຍນ ‘‘ໂສ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອິມສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິເຍວາຕິ ວທນ຺ຕິ. ອຸທ຺ເທສຄ຺ຄຫຓາທິນາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິໂຠໂຄ ຘມ຺ມປຣິໂຠໂຄ. ຘມ຺ມານຸຄ຺ຄເຫນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຠາເວປິ ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ອລຊ຺ຊິຠາວໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ປາໂປ ກິຣາຍ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສ ປນ ສນ຺ຕິເກຕິ ມຫາຣກ຺ຂິຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ.

໕໘໖. ຣາໂຊໂຣຘາທໂຍຕິອາທິ ‘‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຈຕນາມຕ຺ຕສມ຺ຠວໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສ຺ສຕິຍາ ທິນ຺ນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອສ຺ສຕິຍາ ທິນ຺ນໍ ນາມ ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ທສນ຺ເຕ ພທ຺ຘກຫາປຓາທິ ອສ຺ສຕິຍາ ທິນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນາ ວຕ຺ຖສຎ຺ຎາຍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຎ຺ຈ, ຕໂຕ ເນວ ຣູປິຍໍ ທິນ຺ນໍ, ນາປິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຎ຺ຈ ໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິເທສນາກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ຕໍ ປນ ທາຍການເມວ ປຏິທາຕພ຺ພໍ. ເຕນ ອກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸນາ ເຕ ເຈ ທາຍກາ ສປ຺ປິອາທີນິ ກິຓິຕ຺ວານ ສງ຺ຆສ຺ສ ຕສ຺ສ ຈ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເທນ຺ຕິ, ສພ຺ເພສໍ ກປ຺ປຕິ ທາຍການໍເຍວ ສນ຺ຕກຕ຺ຕາ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ປຸຎ຺ຎກາເມຫິ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ທິນ຺ນເມວ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ປຸຎ຺ຎກາມາ…ເປ… ຣູປິເຍ ອຣູປິຍສຎ຺ຎີ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ ວຕ຺ຖສຎ຺ຎາຍ ຄຓ຺ຫໂຕປິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍເມວ. ເຕນ ຍທິ ເຕ ທາຍກາ ໂນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ທາຍເກ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ເຈ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ, ສງ຺ເຆ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິ ເທເສຕພ຺ພາ. ຕວ ໂຈຬກໍ ປສ຺ສາຫີຫິ ອິມິນາ ຄິຫິສນ຺ຕເກປິ ‘‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິອາທິອກປ຺ປິຍໂວຫາເຣນ ວິຘານໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ກປ຺ປຕີຕິ ທີເປຕິ. ເອກປຣິຈ຺ເຉທານີຕິ ກິຣິຍາກິຣິຍຠາວໂຕ ເອກປຣິຈ຺ເຉທານິ. ຊາຕຣູປຣຊຕຠາໂວ, ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສິກຕາ, ກຫາປຓາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣຠາໂວຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ຣູປິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.