໗. ວິຫາຣກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໖໕. ສຕ຺ຕເມ ເອວໍນາມເກ ນຄເຣຕິ ໂກສມ຺ພີນາມເກ. ຕສ຺ສ ກິຣ ນຄຣສ຺ສ ອາຣາມໂປກ຺ຂຣຓີອາທີສຸ ເຕສຸ ເຕສຸ ຐາເນສຸ ໂກສມ຺ພຣຸກ຺ຂາວ ອຸສ຺ສນ຺ນາ ອເຫສຸໍ, ຕສ຺ມາ ໂກສມ຺ພີຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ອຄມາສິ. ກຸສຸມ຺ພສ຺ສ ນາມ ອິສິໂນ ອສ຺ສມໂຕ ອວິທູເຣ ມາປິຕຕ຺ຕາຕິ ເອເກ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ກຸສຸມ຺ພສ຺ສ ອິສິໂນ ນິວາສຠູມິ ໂກສມ຺ພີ, ຕສ຺ສ ຈ ອວິທູເຣ ຠວຕ຺ຕາ ນຄຣໍ ໂກສມ຺ພີຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຕນ຺ຕິ. ໂຆສິຕນາມເກນ ກິຣ ເສຏ຺ຐິນາ ໂສ ກາຣິໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ໂກ ໂຆສິຕເສຏ຺ຐິ, ກຖຎ຺ຈາເນນ ໂສ ອາຣາໂມ ກາຣິໂຕຕິ? ປຸພ຺ເພ ກິຣ ອທ຺ທິລຣຏ຺ຐໍ ນາມ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ໂກຕູຫລໂກ ນາມ ທລິທ຺ໂທ ຉາຕກຠເຍນ ສປຸຕ຺ຕທາໂຣ ສຸຠິກ຺ຂໍ ຣຏ຺ຐໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຸຕ຺ຕໍ ວຫິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ອຄມາສິ. ມາຕາ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຕາ. ເຕ ເອກໍ ໂຄປາລກຄາມໍ ປວິສິໍສຸ. ໂຄປາລການຎ຺ຈ ຕທາ ພຫຸປາຍາໂສ ປຏິຍຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ປາຍາສໍ ລຠິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິໍສຸ. ອຖ ໂສ ປຸຣິໂສ ພຫຸຕຣໍ ປາຍາສໍ ຠຸຕ຺ໂຕ ຊີຣາເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ສຸນຂິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກຸກ຺ກຸໂຣ ຊາໂຕ, ໂສ ໂຄປາລກສ຺ສ ປິໂຍ ອໂຫສິ. ໂຄປາລໂກ ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘປິ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈກາເລ ກຸກ຺ກຸຣສ຺ສ ເອກໍ ປິຓ຺ຑໍ ເທຕິ. ໂສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ສິເນຫໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ໂຄປາລເກນ ສທ຺ຘິໍ ປຓ຺ຓສາລມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂຄປາລເກ ອສນ຺ນິຫິເຕ ຠຕ຺ຕເວລາຍໍ ສຍເມວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກາລາໂຣຈນຕ຺ຖໍ ປຓ຺ຓສາລທ຺ວາເຣ ຠຸສ຺ສຕິ, ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄປິ ຈຓ຺ຑມິເຄ ທິສ຺ວາ ຠຸສ຺ສິຕ຺ວາ ປລາເປຕິ. ໂສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ມຸທຸເກນ ຈິຕ຺ເຕນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣາສ຺ສ ‘‘ໂຆສກເທວປຸຕ຺ໂຕ’’ຕ຺ເວວ ນາມໍ ອໂຫສິ.

ໂສ ເທວໂລກໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ໂກສມ຺ພິຍໍ ເອກສ຺ມິໍ ກຸລຆເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕໍ ອປຸຕ຺ຕໂກ ກິຣ ເສຏ຺ຐິ ຕສ຺ສ ມາຕາປິຕູນໍ ຘນໍ ທຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອຄ຺ຄເຫສິ. ອຖ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ເຕ ຊາເຕ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຆາຕາເປຕຸໍ ອຸປກ຺ກມິ. ໂສ ປຸຎ຺ຎວນ຺ຕຕາຍ ສຕ຺ຕສຸປິ ຐາເນສຸ ມຣຓໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອວສາເນ ເອກາຍ ເສຏ຺ຐິຘີຕາຍ ເວຍ຺ຍຕ຺ຕິເຍນ ລທ຺ຘຊີວິໂກ ອປຣຠາເຄ ປິຕຸ ອຈ຺ຈເຍນ ເສຏ຺ຐິຏ຺ຐານໍ ປຕ຺ວາ ໂຆສິຕເສຏ຺ຐິ ນາມ ຊາໂຕ. ອຎ຺ເຎປິ ໂກສມ຺ພິຍໍ ກຸກ຺ກຸຏເສຏ຺ຐິ, ປາວາຣິຍເສຏ຺ຐີຕິ ທ຺ເວ ເສຏ຺ຐິໂນ ອຕ຺ຖິ, ອິມິນາ ສທ຺ຘິໍ ຕໂຍ ອເຫສຸໍ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ເຕສໍ ສຫາຍການໍ ເສຏ຺ຐີນໍ ກຸລູປກາ ປຎ຺ຈສຕາ ອິສໂຍ ປພ຺ພຕປາເທ ວສິໍສຸ. ເຕ ກາເລນ ກາລໍ ໂລຓມ຺ພິລເສວນຕ຺ຖໍ ມນຸສ຺ສປຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອເຖກສ຺ມິໍ ວາເຣ ຄິມ຺ຫສມເຍ ມນຸສ຺ສປຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ນິຣຸທກໍ ມຫາກນ຺ຕາຣໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ກນ຺ຕາຣປຣິໂຍສາເນ ມຫນ຺ຕໍ ນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ຂໍ ທິສ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສຸໍ ‘‘ຍາທິໂສ ອຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ, ອທ຺ຘາ ເອຕ຺ຖ ມເຫສກ຺ຂາຍ ເທວຕາຍ ຠວິຕພ຺ພໍ, ສາຘຸ ວຕສ຺ສ, ສເຈ ໂນ ປານີຍໍ ວາ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ວາ ທເທຍ຺ຍາ’’ຕິ. ເທວຕາ ອິສີນໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ‘‘ອິເມສໍ ສງ຺ຄຫໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວນ ວິຏປນ຺ຕຣໂຕ ນງ຺ຄລສີສມຕ຺ຕໍ ອຸທກຘາຣໍ ປວຕ຺ເຕສິ. ອິສິຄໂຓ ຣຊຕກ຺ຂນ຺ຘສທິສໍ ອຸທກວຏ຺ຏິໍ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຠາຊເນຫິ ອຸທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ເທວຕາຍ ອມ຺ຫາກໍ ປຣິໂຠຄຸທກໍ ທິນ຺ນໍ, ອິທໍ ປນ ອຄາມກໍ ມຫາຣຎ຺ຎໍ, ສາຘຸ ວຕສ຺ສ, ສເຈ ໂນ ອາຫາຣມ຺ປິ ທເທຍ຺ຍາ’’ຕິ. ເທວຕາ ອິສີນໍ ອຸປກປ຺ປນວເສນ ທິພ຺ພານິ ຍາຄຸຂຊ຺ຊກາທີນິ ທຕ຺ວາ ສນ຺ຕປ຺ເປສິ.

ອິສໂຍ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ ‘‘ເທວຕາຍ ອມ຺ຫາກໍ ປຣິໂຠຄຸທກມ຺ປິ ໂຠຊນມ຺ປິ ສພ຺ພໍ ທິນ຺ນໍ, ສາຘຸ ວຕສ຺ສ, ສເຈ ໂນ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ. ເທວຕາ ເຕສໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸປຑ຺ຒກາຍໍ ທສ຺ເສສິ. ເທວເຕ ມຫຕີ ເຕ ສມ຺ປຕ຺ຕິ, ກິໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອິມໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອຘິຄຕາສີຕິ. ນາຕິມຫນ຺ຕໍ ປຣິຕ຺ຕກໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາຕິ. ອຸປຑ຺ຒຸໂປສຖກມ຺ມໍ ນິສ຺ສາຍ ຫິ ເທວຕາຍ ສມ຺ປຕ຺ຕິ ລທ຺ຘາ. ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ກິຣ ເຄເຫ ອຍໍ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ກມ຺ມກາໂຣ ອໂຫສິ. ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຫິ ເຄເຫ ອຸໂປສຖທິວເສສຸ ອນ຺ຕມໂສ ທາສກມ຺ມກາເຣ ອຸປາທາຍ ສພ຺ໂພ ຊໂນ ອຸໂປສຖິໂກ ໂຫຕິ. ເອກທິວສໍ ອຍໍ ກມ຺ມກາໂຣ ເອກໂກວ ປາໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍ ກມ຺ມນ຺ຕໍ ຄໂຕ. ມຫາເສຏ຺ຐິ ນິວາປໍ ລຠມານມນຸສ຺ເສ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ໂຕ ເອຕສ຺ເສເວກສ຺ສ ອຣຎ຺ຎໍ ຄຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອສ຺ສ ສາຍມາສຕ຺ຖາຍ ນິວາປໍ ອທາສິ. ຠຕ຺ຕກາຣທາສີ ເອກສ຺ເສວ ຠຕ຺ຕໍ ປຈິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໂຕ ອາຄຕສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອທາສິ. ກມ຺ມກາໂຣ ຈິນ຺ຕຍິ ‘‘ອຎ຺ເຎສຸ ທິວເສສຸ ອິມສ຺ມິໍ ກາເລ ເຄຫໍ ເອກສທ຺ທໍ ອໂຫສິ, ອຊ຺ຊ ອຕິວິຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນໍ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ເອຕ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ສາ ອາຈິກ຺ຂິ ‘‘ອຊ຺ຊ ອິມສ຺ມິໍ ເຄເຫ ສພ຺ເພ ມນຸສ຺ສາ ອຸໂປສຖິກາ, ມຫາເສຏ຺ຐິ ຕຸຍ຺ເຫເວກສ຺ສ ນິວາປໍ ອທາສີ’’ຕິ. ເອວໍ ອມ຺ມາຕິ. ອາມ ສາມີຕິ. ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ກາເລ ອຸໂປສຖໍ ສມາທິນ຺ນສ຺ສ ອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ມຫາເສຏ຺ຐິໍ ປຸຈ຺ຉ ອມ຺ມາຕິ. ຕາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ມຫາເສຏ຺ຐິ ອາຫ – ‘‘ສກລອຸໂປສຖກມ຺ມໍ ນ ໂຫຕິ, ອຸປຑ຺ຒກມ຺ມໍ ປນ ໂຫຕິ, ອຸໂປສຖິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ. ກມ຺ມກາໂຣ ຠຕ຺ຕໍ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມຸຂໍ ວິກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ອຸໂປສຖິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ວສນຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິ. ຕສ຺ສ ອາຫາຣປຣິກ຺ຂີຓກາຍສ຺ສ ຣຕ຺ຕິໍ ວາໂຕ ກຸປ຺ປິ. ໂສ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ອຸປຑ຺ຒຸໂປສຖກມ຺ມນິສ຺ສນ຺ເທນ ມຫາວຕ຺ຕນິອຏວິທ຺ວາເຣ ນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ຂເທວປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ.

ໂສ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອິສີນໍ ອາໂຣເຈສິ. ອິສໂຍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ ‘‘ຕຸມ຺ເຫຫິ ມຍໍ ‘ພຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ໂມ ສງ຺ໂຆ’ຕິ ອສ຺ສຸຕປຸພ຺ພໍ ສາວິຕາ, ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ນຸ ໂຂ ໂລເກ ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ. ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ. ອິທານິ ກຸຫິໍ ວສຕີຕິ. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ນິສ຺ສາຍ ເຊຕວເນ, ຠນ຺ເຕຕິ. ອິສໂຍ ‘‘ຕິຏ຺ຐຖ ຕຸມ຺ເຫ, ມຍໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ຐາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ໂກສມ຺ພີນຄຣໍ ສມ຺ປາປຸຓິໍສຸ. ມຫາເສຏ຺ຐິໂນ ‘‘ອິສໂຍ ອາຄຕາ’’ຕິ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ສ຺ເວ ອມ຺ຫາກໍ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ອິສິຄຓສ຺ສ ມຫາທານໍ ອທໍສຸ. ອິສໂຍ ‘‘ຠຸຕ຺ວາວ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ອາປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ກາເລ ເອກມ຺ປິ ມາສໍ ທ຺ເວປິ ຕໂຍປິ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ມາເສ ວສິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຖ, ອິມສ຺ມິໍ ປນ ວາເຣ ຫິຍ຺ໂຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ເຊວ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ວທຖ, ກິໍ ອິທນ຺ຕິ. ອາມ ຄຫປຕໂຍ ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ນ ໂຂ ປນ ສກ຺ກາ ຊີວິຕນ຺ຕຣາໂຍ ຊານິຕຸໍ, ເຕນ ມຍໍ ຕຸຣິຕາ ຄຈ຺ຉາມາຕິ. ເຕນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ມຍມ຺ປິ ອາຄຈ຺ຉາມ, ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍເຍວ ຄຈ຺ຉຖາຕິ. ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ອຄາຣິຍາ ນາມ ມຫາຊຏາ, ຕິຏ຺ຐຖ ຕຸມ຺ເຫ, ມຍໍ ປຸເຣຕຣໍ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ເອກຏ຺ຐາເນ ທ຺ເວ ທິວສານິ ອວສິຕ຺ວາ ຕຸຣິຕຄມເນນ ສາວຕ຺ຖິໍ ປຕ຺ວາ ເຊຕວນວິຫາເຣ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກເມວ ອຄມໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ມຘຸຣຘມ຺ມກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ສພ຺ເພວ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິໍສຸ.

ເຕປິ ຕໂຍ ເສຏ຺ຐິໂນ ປຎ຺ຈຫິ ປຎ຺ຈຫິ ສກຏສເຕຫິ ສປ຺ປິມຘຸຜາຓິຕາທີນິ ເຈວ ປຏ຺ຏຸຓ຺ຓທຸກູລາທີນິ ຈ ອາທາຍ ໂກສມ຺ພິໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ສາວຕ຺ຖິໍ ປຕ຺ວາ ເຊຕວນສາມນ຺ເຕ ຂນ຺ຘາວາຣໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ສຫາຍານໍ ມຘຸຣຘມ຺ມກຖໍ ກເຖສິ. ເຕ ພລວໂສມນສ຺ສຊາຕາ ສຕ຺ຖາຣໍ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ມຫາທານໍ ອທໍສຸ, ປຸນ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຸນທິວເສຕິ ເອວໍ ອຑ຺ຒມາສໍ ທານໍ ທຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ຊນປທໍ ອາຄມນາຍ ປຏິຎ຺ຎໍ ເທຖາ’’ຕິ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິໍສຸ. ຠຄວາ ‘‘ສຸຎ຺ຎາຄາເຣ ໂຂ ຄຫປຕໂຍ ຕຖາຄຕາ ອຠິຣມນ຺ຕີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຏິຎ຺ຎາ ທິນ຺ນາ ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ ຄຫປຕໂຍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘‘ທິນ຺ນາ ໂນ ຠຄວຕາ ປຏິຎ຺ຎາ’’ຕິ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ທສພລໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ໂຍຊເນ ໂຍຊເນ ວິຫາຣໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ໂກສມ຺ພິໍ ປຕ຺ວາ ‘‘ໂລເກ ພຸທ຺ໂຘ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ກຖຍິໍສຸ. ຕໂຍ ຊນາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອາຣາເມ ມຫນ຺ຕໍ ຘນປຣິຈ຺ຈາຄໍ ກຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ວິຫາເຣ ກາຣາເປສຸໍ. ຕຕ຺ຖ ກຸກ຺ກຸຏເສຏ຺ຐິນາ ກາຣິໂຕ ກຸກ຺ກຸຏາຣາໂມ ນາມ ອໂຫສິ. ປາວາຣິກເສຏ຺ຐິນາ ອມ຺ພວເນ ກາຣິໂຕ ປາວາຣິກມ຺ພວນໍ ນາມ. ໂຆສິເຕນ ກາຣິໂຕ ໂຆສິຕາຣາໂມ ນາມ ອໂຫສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂຆສິຕນາມເກນ ກິຣ ເສຏ຺ຐິນາ ໂສ ກາຣິໂຕ’’ຕິ.

ໂຍ ອຠິນິກ຺ຂມນກາເລ ສທ຺ຘິໍ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ, ຍສ຺ສ ຈ ສຕ຺ຖາຣາ ປຣິນິພ຺ພານກາເລ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ໂຑ ອາຓຕ຺ໂຕ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ໂພຘິສຕ຺ຕກາເລ ອຸປຏ຺ຐາກຉນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິ. ອິມິນາ ຈ ໂຍ ມຊ຺ຌິມນິກາເຍ ຉນ຺ໂນວາທສຸຕ຺ເຕ (ມ. ນິ. ໓.໓໘໙ ອາທໂຍ) ຄິລາໂນ ຫຸຕ຺ວາ ຘມ຺ມເສນາປຕິນາ ໂອວທິຍມາໂນປິ ມາຣຓນ຺ຕິກເວທນໍ ອຘິວາເສຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຕິຓ຺ເຫນ ສຕ຺ເຖນ ກຓ຺ຐນາຬິໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ມຣຓຠເຍ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຄຕິນິມິຕ຺ເຕ ຈ ອຸປຏ຺ຐິເຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ສໍວິຄ຺ໂຄ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ສມສີສີ ຫຸຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ, ອຍໍ ໂສ ນ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປູຊາວຈນປ຺ປໂຍເຄ ກຕ຺ຕຣິ ສາມິວຈນສ຺ສປິ ອິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ຄາມສ຺ສ ວາ ປູຊິຕ’’ນ຺ຕິ. ລກ຺ຂຓໍ ປເນຕ຺ຖ ສທ຺ທສຕ຺ຖານຸສາຣໂຕ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອເກໂກ ໂກຏ຺ຐາໂສຕິ ເອເກໂກ ຠາໂຄ.

໓໖໖. ກິຣິຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐານຠາໂວຕິ ເກວລໍ ກິຣິຍາມຕ຺ຕໂຕ ສມຸຏ຺ຐານຠາວໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ວຕ຺ຖຸໂນ ປນ ອເທສນາຍ ກຸຏິກຣຓກິຣິຍາຍ ຈ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ກິຣິຍາກິຣິຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິມສ຺ມິໍ ສິກ຺ຂາປເທ ຠິກ຺ຂູ ວາ ອນຠິເນຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ວາ-ສທ຺ໂທ ‘‘ອຍໍ ວາ ໂສ ມຫານາໂຄ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອວຘາຣຓຕ຺ໂຖຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ວິຫາຣກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.