ທຸຕິຍຊ຺ຌານກຖາ

ວູປສມາຕິ ວູປສມເຫຕຸ. ວູປສໂມຕິ ເຈຕ຺ຖ ປຫານໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ຕຎ຺ຈ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ອຕິກ຺ກໂມ ອຕ຺ຖໂຕ ທຸຕິຍຊ຺ຌານກ຺ຂເຓ ອນຸປ຺ປາໂທຕິ ອາຫ ‘‘ສມຕິກ຺ກມາ’’ຕິອາທິ. ກຕເມສໍ ປເນຕ຺ຖ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສໂມ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ກິໍ ປຐມຊ຺ຌານິການໍ, ອຸທາຫຸ ທຸຕິຍຊ຺ຌານິການນ຺ຕິ, ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ – ຍທິ ປຐມຊ຺ຌານິການໍ, ນຕ຺ຖິ ເຕສໍ ວູປສໂມ. ນ ຫິ ກທາຈິ ປຐມຊ຺ຌານໍ ວິຕກ຺ກວິຈາຣຣຫິຕໍ ອຕ຺ຖິ. ອຖ ທຸຕິຍຊ຺ຌານິການໍ, ເອວມ຺ປິ ນຕ຺ເຖວ ວູປສໂມ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ອຠາວໂຕຕິ ອິມໍ ອນຸໂຍຄໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປີ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມາ ທິຏ຺ຐາທີນວສ຺ສ ຕໍຕໍຌານກ຺ຂເຓ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕາປາທນໍ ວູປສມນໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ວິຕກ຺ກາທໂຍ ເອວ ຈ ຌານງ຺ຄຠູຕາ ຕຖາ ກຣີຍນ຺ຕິ, ນ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຜສ຺ສາທໂຍ, ຕສ຺ມາ ວິຕກ຺ກາທີນໍເຍວ ວູປສມາຘິວຈນໍ ຌາເນ ອາຄຕໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ວິຕກ຺ກາທີນໍ ວິຍ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານມ຺ປິ ‘‘ເອເຕນ ເອຕໍ ໂອຬາຣິກ’’ນ຺ຕິ ອາທີນວທສ຺ສນໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕໍ, ຕສ຺ມາ ອວິເສເສນ ວິຕກ຺ກາທີນໍ ຕໍສຫຄຕານຎ຺ຈ ວູປສມາທິເກ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ວິຕກ຺ກາທີນໍເຍວ ວູປສໂມ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ອຘິກວຈນໍ ອຎ຺ຎມຕ຺ຖໍ ໂພເຘຕີຕິ ກຕ຺ວາ ກຎ຺ຈິ ວິເສສໍ ທີເປຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂອຬາຣິກສ຺ສ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ເຍຫິ ວິຕກ຺ກວິຈາເຣຫິ ປຐມຊ຺ຌານສ຺ສ ໂອຬາຣິກຕາ, ເຕສໍ ສມຕິກ຺ກມາ ທຸຕິຍຊ຺ຌານສ຺ສ ສມຘິຄໂມ, ນ ສຠາວໂຕ ອໂນຬາຣິການໍ ຜສ຺ສາທີນໍ ສມຕິກ຺ກມາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ‘‘ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ’’ຕິ ເອເຕນ ທີປິໂຕ, ຕສ຺ມາ ‘‘ກິໍ ປຐມຊ຺ຌານິການໍ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສໂມ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ, ອຸທາຫຸ ທຸຕິຍຊ຺ຌານິການ’’ນ຺ຕິ ເອທິສີ ໂຈທນາ ອໂນກາສາວ. ‘‘ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ’’ຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕສ຺ມາ ວິຕກ຺ກວິຈາຣປີຕິສຸຂສມຕິກ຺ກມວຈນານິ ໂອຬາຣິໂກຬາຣິກງ຺ຄສມຕິກ຺ກມາ ທຸຕິຍາທິອຘິຄມທີປການີຕິ ເຕສໍ ເອກເທສຠູຕໍ ວິຕກ຺ກວິຈາຣສມຕິກ຺ກມວຈນໍ ອວຍເວນ ສມຸທາໂຍປລກ຺ຂຓນເຍນ ຕໍ ທີປກໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຐິເຕປິ ຫິ ວິຕກ຺ກວິຈາຣສມຕິກ຺ກມວຈນາທິເກ ປເຫຍ຺ຍງ຺ຄນິທ຺ເທສຕາສາມຎ຺ເຎນ ຈິຕ຺ເຕນ ສມູຫໂຕ ຄຫິເຕ ວິຕກ຺ກວິຈາຣວູປສມວຈນສ຺ສ ຕເທກເທສຕາ ໂຫຕີຕິ. ອຖ ວາ ວິຕກ຺ກວິຈາຣວູປສມວຈເນເນວ ຕໍສມຕິກ຺ກມາ ທຸຕິຍາທິອຘິຄມທີປເກນ ປີຕິວິຣາຄາທິວຈນານໍ ປີຕິອາທິສມຕິກ຺ກມາ ຕຕິຍາທິອຘິຄມທີປກຕາ ທີປິຕາ ໂຫຕີຕິ ຕສ຺ສ ຕໍທີປກຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ເອວຎ຺ຫິ ອວຍເວນ ສມຸທາໂຍປລກ຺ຂຓໍ ວິນາ ວິຕກ຺ກວິຈາຣວູປສມວຈເນນ ປີຕິວິຣາຄາທິວຈນານໍ ສວິສເຍ ສມານພ຺ຍາປາຣຕາ ທສ຺ສິຕາ ໂຫຕິ.

ອຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ນິຍກຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຊ຺ຌຕ຺ຕາທີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ນິຍກຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຘິປ຺ເປຕ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ວິຠງ຺ເຄ ປນາ’’ຕິອາທິ. ປນ-ສທ຺ໂທປິ ອປິສທ຺ທຕ຺ໂຖ, ວິຠງ຺ເຄປີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ.

ນີລວຓ຺ຓໂຍຄໂຕ ນີລວຕ຺ຖໍ ວິຍາຕິ ນີລໂຍຄໂຕ ວຕ຺ຖໍ ນີລໍ ວິຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປຕິ ‘‘ເຈໂຕ ສມ຺ປສາທຍຕີ’’ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ. ເຈຕໂສຕິ ຈ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ. ປຸຣິມສ຺ມິນ຺ຕິ ‘‘ສມ຺ປສາທນໂຍຄໂຕ ຌານມ຺ປິ ສມ຺ປສາທນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕປກ຺ເຂ. ເຈຕໂສຕິ ສມ຺ພນ຺ເຘ ສາມິວຈນໍ. ‘‘ຍາວ ນ ປເຣ ເອກຄເຕ ກໂຣມີ’’ຕິອາທີສຸ ເສຏ຺ຐວຈໂນປິ ເອກສທ຺ໂທ ໂລເກ ທິສ຺ສຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເສຏ຺ໂຐປິ ຫິ ໂລເກ ເອໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອກາກີຫິ ຂຸທ຺ທເກຫິ ຊິຕ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ອສຫາຍຕ຺ໂຖປິ ເອກສທ຺ໂທ ທິຏ຺ໂຐຕິ ອາຫ ‘‘ເອໂກ ອສຫາໂຍ ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິ. ສທ຺ຘາທໂຍປິ ກາມໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ສາຘາຣຓໂຕ ຈ ອສາຘາຣຓໂຕ ຈ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິເຍວ, ສມາຘິ ປນ ຌານກ຺ຂເຓ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ອວິກ຺ເຂປລກ຺ຂເຓ ອິນ຺ທຏ຺ຐກຣເຓນ ສາຕິສຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ…ເປ… ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

‘‘ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວ’’ນ຺ຕິ ວິເສສນທ຺ວຍໍ ຌານສ຺ສ ອຕິສຍວຈນິຈ຺ຉາວເສນ ຄຫິຕໍ. ສ຺ວາຍມຕິສໂຍ ຍຖາ ອິມສ຺ມິໍ ຌາເນ ລພ຺ຠຕິ, ນ ຕຖາ ປຐມຊ຺ຌາເນຕິ ອິມໍ ວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນນຸ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຣມ຺ມເຓ ອາຫນນປຣິຍາຫນນວເສນ ອນຸມຊ຺ຊນອນຸຍຸຊ຺ຊນວເສນ ຈ ປວຕ຺ຕມານາ ຘມ຺ມາ ສຕິປິ ນີວຣຓປ຺ປຫາເນນ ກິເລສກາລຸສ຺ສິຍາປຄເມ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ກິຎ຺ຈິ ໂຂຠໍ ກໂຣນ຺ຕາ ວິຍ ເຕຫິ ຈ ເຕ ນ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິຕກ຺ກວິຈາຣກ຺ໂຂເຠນ…ເປ… ນ ສຸປ຺ປສນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຂຸທ຺ທິກາ ອູມິໂຍ ວີຈິໂຍ, ມຫຕິໂຍ ຕຣງ຺ຄາ. ສມາຘິປິ ນ ສຸຏ຺ຐຸ ປາກໂຏຕິ ສຕິປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມຕ຺ເຕ ວີຣິຍສມຕາຍ ຈ ເຕເນວ ໂຂເຕນ ສມ຺ປສາທາຠາເວນ ຈ ພຫເລ ວິຍ ຊເລ ມຈ຺ໂຉ ສມາຘິປິ ນ ສຸຏ຺ຐຸ ປາກໂຏ. ວິຕກ຺ກວິຈາຣປລິໂພຘາຠາເວນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຖາວຸຕ຺ຕໂຂໂຠ ເອວ ປລິໂພໂຘ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕນາຕິ ຍສ຺ສາ ສທ຺ຘາຍ ວເສນ ສມ຺ປສາທນໍ, ຍສ຺ສາ ຈ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາຍ ວເສນ ເອໂກທິຠາວນ຺ຕິ ຈ ຌານໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕາສໍ ເອວ ‘‘ສທ຺ທຫນາ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໕໗໔) ປວຕ຺ຕິອາກາຣວິເສສວິຠາວນວເສນ ວຸຕ຺ເຕນ ເຕນ ວິຠງ຺ຄປາເຐນ. ອຍໍ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຕິ ‘‘ສມ຺ປສາທນໂຍຄໂຕ, ສມ຺ປສາທນໂຕ ວາ ສມ຺ປສາທນໍ. ເອໂກທິໍ ຠາເວຕີຕິ ເອໂກທິຠາວນ຺ຕິ ຌານໍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕາ ອຍໍ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ. ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ສໍສນ຺ທຕິ ເຈວ ສເມຕິ ຈ, ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ກຖໍ ປນາຍໍ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ເຕນ ວິຠງ຺ຄປາເຐນ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທຕິ ສເມຕິ, ນນຸ ຌານວິຠງ຺ເຄ ‘‘ສມ຺ປສາທນ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ‘‘ຍາ ສທ຺ຘາ ສທ຺ທຫນາ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໕໗໔) ສທ຺ຘາເຍວ ວຸຕ຺ຕາ, ‘‘ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວ’’ນ຺ຕິ ຈ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ‘‘ຍາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຐິຕິ ສຓ຺ຐິຕິ ອວຏ຺ຐິຕີ’’ຕິອາທິນາ ສມາຘິສ຺ເສວ ນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ສມ຺ປສາທນໍ ເອໂກທິຠາວ’’ນ຺ຕິ ຌານເມວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍ ວິຠງ຺ຄປາເຐນ ສທ຺ຘິໍ ວິໂຣໂຘ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ? ນາປຊ຺ຊຕິ ວິຠງ຺ເຄປິ ອິມິນາວ ອຘິປ຺ປາເຍນ ນິທ຺ເທສສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ເຍນ ສມ຺ປສາທເນນ ໂຍຄາ ຌານໍ ‘‘ສມ຺ປສາທນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມິໍ ‘‘ຍາ ສທ຺ຘາ ສທ຺ທຫນາ’’ຕິອາທິນາ ທສ຺ສິເຕ ສມ຺ປສາທນໍ ຌານນ຺ຕິ ສມານາຘິກຣຓນິທ຺ເທເສເນວ ຕໍໂຍຄາ ຌາເນ ຕໍສທ຺ທປ຺ປວຕ຺ຕິ ທສ຺ສິຕາ ໂຫຕິ. ‘‘ເອໂກທິຠາວ’’ນ຺ຕິ ຈ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ເອໂກທິມ຺ຫິ ທສ຺ສິເຕ ເອໂກທິຠາວໍ ຌານນ຺ຕິ ສມານາຘິກຣຓນິທ຺ເທເສເນວ ຌານສ຺ສ ເອໂກທິວຑ຺ຒນຕາ ວຸຕ຺ຕາວ ໂຫຕີຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິຈາຣໍ ອກຕ຺ວາ ຘມ຺ມມຕ຺ຕເມວ ນິທ຺ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ອວິໂຣໂຘ ຍຸຕ຺ໂຕ.

ຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ຏີກາກາເຣຫິ ອາຈຣິຍຘມ຺ມປາລຕ຺ເຖຣາທີຫິ ‘‘ຍທິ ເອໂກທີຕິ ສມາຘິສ຺ສ ຄຫຓໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ຕທາ ‘ເອໂກທິຠາວ’ນ຺ຕິ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ສມາຘິສ຺ສ ນິທ຺ເທໂສ ນ ກຕ຺ຕພ຺ໂພ ສິຍາ. ຕສ຺ມາ ເອໂກທິຠາວສທ຺ໂທ ເອວ ສມາຘິມ຺ຫິ ປວຕ຺ໂຕ ສມ຺ປສາທນສທ຺ໂທ ວິຍ ຌາເນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ, ຕໍ ອຏ຺ຐກຖາຍ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຕສ຺ມາ ໂສ ອຏ຺ຐກຖານິຣເປກ຺ໂຂ ວິສຸໍເຍເວໂກ ອຕ຺ຖວິກປ຺ໂປຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຍຎ຺ຫິ ເນສໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ວິຕກ຺ກວິຈາເຣຫິ ອນຊ຺ຌາຣຸຬ຺ຫຕ຺ຕາ ເອກໍ ອຸເທຕີຕິ ເອໂກທີຕິ ຕຖາວິຘສມາຘິຍຸຕ຺ຕໍ ຌານຈິຕ຺ຕເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ເອໂກທິສ຺ສ ຠາໂວ ເອໂກທິຠາໂວຕິ ສມາຘິສ຺ສ ຄຫຓໍ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ. ໂຍ ປນາຍໍ ເຕສມຠິນິເວໂສ ‘‘ເອໂກທີຕິ ສມາຘິສ຺ສ ຄຫເຓ ສຕິ ‘ເອໂກທິຠາວ’ນ຺ຕິ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ສມາຘິສ຺ສ ນິທ຺ເທໂສ ນ ກຕ຺ຕພ຺ໂພ ສິຍາ’’ຕິ, ໂສ ອເນກນ຺ຕິກຕ຺ຕາ ອຍຸຕ຺ໂຕ. ອຎ຺ຎຕ຺ຖປິ ຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິຈາຣໍ ອກຕ຺ວາ ອຕ຺ຖມຕ຺ຕສ຺ເສວ ພາຫຸລ຺ເລນ ວິຠງ຺ເຄ ນິທ຺ເທໂສ ທິສ຺ສຕິ.

ສນ຺ຕາຕິ ສມໍ ນິໂຣຘໍ ຄຕາ. ສມິຕາຕິ ຠາວນາຍ ສມໍ ຄມິຕາ ນິໂຣຘິຕາ. ວູປສນ຺ຕາຕິ ຕໂຕ ເອວ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸປສນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖງ຺ຄຕາຕິ ອຕ຺ຖໍ ວິນາສໍ ຄຕາ. ອພ຺ຠຕ຺ຖງ຺ຄຕາຕິ ອຸປສຄ຺ເຄນ ປທໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປ຺ປິຕາຕິ ຄມິຕາ ວິນາສໍ ຄຕາ. ໂສສິຕາຕິ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສນ຺ຕານສ຺ສ ອຠາເວນ ໂສສໍ ສຸກ຺ຂຠາວໍ ຄຕາ. ພ຺ຍນ຺ຕີກຕາຕິ ວິຄຕນ຺ຕາ ກຕາ.

ອຍມຕ຺ໂຖຕິ ຠາວນາຍ ປຫີນຕ຺ຕາ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ອຠາວສງ຺ຂາໂຕ ອຕ຺ໂຖ. ໂຈທເກນ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຣິຫຣິຕຸໍ ‘‘ເອວເມຕໍ ສິທ຺ໂຘວາຍມຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ນ ປເນຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເອຕນ຺ຕິ ‘‘ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ’’ຕິ ເອຕໍ ວຈນໍ. ຕທຕ຺ຖທີປກນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ວິຕກ຺ກວິຈາຣາຠາວມຕ຺ຕສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ທີປກໍ. ນ ກິເລສກາລຸສ຺ສິຍສ຺ສາຕິ ອຸປຈາຣກ຺ຂເຓ ວິຍ ນີວຣຓສງ຺ຂາຕສ຺ສ ກິເລສສງ຺ໂຂຠສ຺ສ ວູປສມາ ນ ສມ຺ປສາທນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນນຸ ຈ ‘‘ປຸຣິມໍ ວຕ຺ວາປິ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວາ’’ຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ທຸຕິຍຊ຺ຌານາທິອຘິຄມູປາຍທີປເກນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນຕາຍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວຕາຍ ຈ ເຫຕຸທີປເກນ ອວິຕກ຺ກອວິຈາຣຠາວເຫຕຸທີປເກນ ຈ ວິຕກ຺ກວິຈາຣວູປສມວຈເນເນວ ວິຕກ຺ກວິຈາຣາຠາໂວ ທີປິໂຕຕິ, ກິໍ ປຸນ ອວິຕກ຺ກອວິຈາຣວຈເນນ ກເຕນາຕິ? ນ, ອທີປິຕຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ວິຕກ຺ກວິຈາຣວູປສມວຈເນນ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ວິຕກ຺ກວິຈາເຣສຸ ຫິ ຕຓ຺ຫາປ຺ປຫານໍ ເອເຕສໍ ວູປສມນໍ. ໂອຬາຣິກງ຺ຄມຸເຂນ ຫິ ຕໍຕໍຌານນິກນ຺ຕິຍາ ວິກ຺ຂມ຺ຠນໍ ວິຕກ຺ກວິຈາຣວູປສມວຈນາທີຫິ ປກາສິຕໍ. ຍໂຕ ວິຕກ຺ກວິຈາເຣສຸ ວິຣຕ຺ຕຠາວທີປກໍ ວິຕກ຺ກວິຈາຣວູປສມວຈນໍ, ເຍ ຈ ສງ຺ຂາເຣສຸ ຕຓ຺ຫາປ຺ປຫານໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ເຕສຸ ມຄ຺ເຄສຸ ປຫີນຕຓ຺ເຫສຸ ຈ ຜເລສຸ ສງ຺ຂາຣປ຺ປວຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ເອວມິຘາປິ ວິກ຺ຂມ຺ຠິຕວິຕກ຺ກວິຈາຣຕຓ຺ຫສ຺ສ ທຸຕິຍຊ຺ຌານສ຺ສ ວິຕກ຺ກວິຈາຣສມ຺ປໂຍໂຄ ປຸຣິເມນ ນ ນິວາຣິໂຕ ສິຍາຕິ ຕນ຺ນິວາຣຓຕ຺ຖໍ ອາວຊ຺ຊິຕຸກາມຕາທິອຕິກ຺ກໂມ ຈ ເຕສໍ ວູປສໂມຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈ ‘‘ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຐມຊ຺ຌານໍ ທຸຕິຍຊ຺ຌານສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຐມຊ຺ຌານສມາຘິໂຕ’’ຕິ. ປຐມມ຺ປີຕິ ປຐມຊ຺ຌານມ຺ປິ.

ຄຓນານຸປຸພ຺ພໂຕຕິອາທິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ທຸຕິຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິປິ ທຸຕິຍ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຠງ຺ຄປາເຐນ ສາເຘນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຍຖາຫາ’’ຕິອາທິ. ຍໍ ປນ ວິຠງ຺ເຄ (ວິຠ. ໕໘໐) ‘‘ຌານນ຺ຕິ ສມ຺ປສາໂທ ປີຕິ ສຸຂໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ເສກຄ຺ຄຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ສປຣິກ຺ຂາຣໍ ຌານໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣຖສ຺ສ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພລໍ ວິຍ ຫິ ສມ຺ປສາໂທ ຌານສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາໂຣ, ນ ຌານງ຺ຄນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຣິຍາໂຍເຍວ ເຈໂສ’’ຕິ. ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ປນ ອຸປນິຊ຺ຌານລກ຺ຂຓປ຺ປຕ຺ຕານໍ ອງ຺ຄານໍ ວເສນ ຕິວງ຺ຄິກເມເວຕໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສມ຺ປສາທນໍ ປນ ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ.

ທຸຕິຍຊ຺ຌານກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.