ລກ຺ຂຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໘໓໗. ອິໂຕຕິ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓກຖາຍ ປຣໍ. ສພ຺ພຄນ຺ຕິ ສພ຺ພສິກ຺ຂາປທສາຘາຣຓໍ. ວທໂຕ ເມຕິ ວທໂຕ ມມ ວຈນໍ. ນິໂພຘຖາຕິ ນິສາເມຖ, ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສຸຓາຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘໓໘-໙. ‘‘ວິປຕ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ. ‘‘ອາຓຕ຺ຕິ ອງ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ. ວຊ຺ຊກມ຺ມປເຠທກນ຺ຕິ ວຊ຺ຊປເຠທກໍ ກມ຺ມປເຠທກໍ. ຕິກທ຺ວຍນ຺ຕິ ກຸສລຕ຺ຕິກເວທນາຕ຺ຕິກທ຺ວຍໍ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ອິທໍ ປນ ສຕ຺ຕຣສວິຘສພ຺ພສາຘາຣຓລກ຺ຂຓໍ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ສພ຺ເພສຸ ສິກ຺ຂາປເທສຸ.

໘໔໐. ອິຘ ອິມສ຺ມິໍ ສຕ຺ຕຣສວິເຘ ຍໍ ລກ຺ຂຓໍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນຍໍ, ຍຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕານໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຕ຺ຖໂຊຕນໍ ອຕ຺ຖປ຺ປກາສນໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ໂຍຊນາ.

໘໔໑. ນິທານໍ ນາມ ຣາຊຄຫາທິສິກ຺ຂາປທປຎ຺ຎຕ຺ຕິຏ຺ຐານຠູຕານິ ສຕ຺ຕ ນຄຣານິ, ຕໍ ປຸພ຺ເພ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ອວສິຏ຺ຐານິ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິອາທິ. ປຸຄ຺ຄໂລ ນາມ ກຕໂມ? ຍໍ ຍໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ, ຠິກ຺ຂຸຎ຺ຈ ອາຣພ຺ຠ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈ ສິກ຺ຂາປທປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອາທິກມ຺ມິໂກ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໘໔໒. ຘນິຍາທໂຍຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ, ວຄ຺ຄຸມຸທາຕີຣິຍາ ຠິກ຺ຂູ, ເສຍ຺ຍສໂກ, ອຸທາຍີ, ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ, ຉນ຺ໂນ, ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊກາ, ເທວທຕ຺ໂຕ, ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກາ ຠິກ຺ຂູ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ, ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ, ຫຕ຺ຖໂກ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ, ອນຸຣຸທ຺ໂຘ, ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ, ຈູຬປນ຺ຖໂກ, ເພລຏ຺ຐສີໂສ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ, ສາຄຕຕ຺ເຖໂຣ, ອຣິຏ຺ໂຐ ຠິກ຺ຂຸ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທຕິ ອິເມ ເອກວີສຕິ ສງ຺ຄຫິຕາ.

໘໔໓. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາທໂຍຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ, ຈຓ຺ຑກາຬີ, ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍຕິ ຉຍິເມ ສງ຺ຄຫິຕາ. ສພ຺ເພຕິ ອຸຠຍປາຕິໂມກ຺ເຂ ອາທິກມ຺ມິກາ ສພ຺ເພ ປຸຄ຺ຄລາ.

໘໔໔. ວຕ຺ຖູຕິ ວຕ຺ຖຸ ນາມ ສຸທິນ຺ນາທິໂນ ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເມຖຸນາທິກສ຺ສ ຈ ວຕ຺ຖຸໂນ ສພ຺ພປ຺ປກາເຣນ ອຊ຺ຌາຈາໂຣ ວີຕິກ຺ກໂມ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໘໔໕-໖. ເກວລາ ມູລຠູຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ອນຸ ຈ ອນຸປ຺ປນ຺ໂນ ຈ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຈ ປເທໂສ ຈ ອນ຺ວນຸປ຺ປນ຺ນສພ຺ພຕ຺ຖປເທສາ, ເຕເຍວ ປທານິ ອນ຺ວນຸປ຺ປນ຺ນສພ຺ພຕ຺ຖປເທສປທານິ, ຕານິ ປຸພ຺ພການິ ຍາສໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີນໍ ຕາ ອນ຺ວນຸປ຺ປນ຺ນສພ຺ພຕ຺ຖປເທສປທປຸພ຺ພິກາ. ຕເຖວ ສາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປເທສປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ເອກໂຕ ອຸຠໂຕ ປຸພ຺ພາ ກເຖວ ສາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອກໂຕປທໍ ອຸຠໂຕປທຎ຺ຈ ປຸພ຺ພມສ຺ສາຕິ ເອກໂຕອຸຠໂຕປຸພ຺ພາ, ເອກໂຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຸຠໂຕປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໘໔໗. ຕຕ຺ຖ ນວຘາສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີສຸ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ ກຕມາຕິ ອາຫ ‘‘ໂຍ ເມຖຸນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ‘‘ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ຈ ‘‘ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອທິນ຺ນໍ ອາທິເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ ຈ ເອວມາທິກາ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ມູລຠູຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໘໔໘. ອິຈ຺ເຈວມາທິກາຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ‘‘ສິກ຺ຂໍ ອປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອນາວິກຕ຺ວາ’’ຕິ ຈ ‘‘ຄາມາ ວາ ອຣຎ຺ຎາ ວາ’’ຕິ ຈ ເອວມາທີນໍ ສງ຺ຄໂຫ.

໘໔໙. ວຊ຺ຊເກ ອນຸປ຺ປນ຺ເນເຍວ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ສາ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ.

໘໕໐-໑. ຄຸຓງ຺ຄຸຓຸປາຫນສິກ຺ຂາປເທນ ສຫ ຈມ຺ມຕ຺ຖຣຓສິກ຺ຂາປທຎ຺ຈ ຘຸວນ຺ຫານໍ ຘຸວນຫານສິກ຺ຂາປທໍ, ປຎ຺ຈວຄ຺ເຄນ ອຸປສມ຺ປາທນສິກ຺ຂາປທຎ຺ຈາຕິ ເອສາ ຈຕຸພ຺ພິຘາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປເທສປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມາຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ. ມຊ຺ຌິມເທສສ຺ມິໍເຍວ ໂຫຕີຕິ ມຊ຺ຌິມເທສສ຺ມິໍເຍວ ອາປຕ຺ຕິກຣາ ໂຫຕິ. ນ ອຎ຺ຎໂຕຕິ ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຈ຺ຈນ຺ຕິເມສຸ ຊນປເທສຸ ເທສນ຺ຕເຣ ຐາເນ.

໘໕໒. ອິໂຕຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘປເທສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຠເທ. ສາຘາຣຓທຸກາທິກນ຺ຕິ ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ເອກໂຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຸຠໂຕປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ທຸກທ຺ວຍໍ. ອຕ຺ຖໂຕ ເອກເມວາຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສມານເມວ. ວິປຕ຺ຕາປຕ຺ຕານາປຕ຺ຕິວິນິຈ຺ຉໂຍ ວິຕ຺ຖາຣິໂຕຕິ ອິຘ ນ ທສ຺ສິໂຕ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ – ວິປຕ຺ຕີຕິ ສີລອາຈາຣທິຏ຺ຐິອາຊີວວິປຕ຺ຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣາ. ອາປຕ຺ຕີຕິ ປຸພ຺ພປໂຍຄາທິວເສນ ອາປຕ຺ຕິເຠໂທ. ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຊານນາທິວເສນ ອນາປຕ຺ຕິ.

໘໕໓. ອາປຕ຺ຕິ ປນ ສາຓຕ຺ຕິກາປິ ໂຫຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກາປິ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອາຓຕ຺ຕີຕິ ຈ ນາເມສາ ອາຓາປນາ’’ຕິ ອິມິນາ ອາຓຕ຺ຕິ-ສທ຺ທສ຺ສ ສຠາວສາຘາຣຓຕ຺ຕາຕິ ອິຘາຫ.

໘໕໔. ສພ຺ພສິກ຺ຂາປເທສຸປິ ສພ຺ພາສໍ ອາປຕ຺ຕີນໍ ສພ຺ໂພ ປນ ອງ຺ຄເຠໂທປິ ວິຠາວິນາ ຎາຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ.

໘໕໖. ‘‘ສາ ຈ ອກ຺ຣິຍສມຸຏ຺ຐານາ’’ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ. ກາເຍນ, ວາຈາຍ ວາ ທສາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຕິເຣກຈີວຣສ຺ສ ອນຘິຏ຺ຐາເນນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ປຐເມ ກຖິເນ ວິຍາ’’ຕິ ອຸທາຫຣຓໍ ກຕໍ.

໘໕໗. ກ຺ຣິຍາກ຺ຣິຍໂຕ ໂຫຕີຕິ ກິຣິຍໂຕ ຈ ອກິຣິຍໂຕ ຈ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸທາຫຣຓມາຫ ‘‘ຈີວຣຄ຺ຄຫເຓ ວິຍາ’’ຕິ. ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຫຕ຺ຖໂຕ ຈີວຣຄ຺ຄຫຓໍ ກ຺ຣິຍາ, ປາຣິວຕ຺ຕກສ຺ສ ອທານໍ ອກ຺ຣິຍາຕິ ເອວໍ ກິຣິຍາຍ ເຈວ ອກິຣິຍາຍ ຈ ອິມໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

໘໕໘. ສິຍາ ປນ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຍາ ປນ ອາປຕ຺ຕິ ສິຍາ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ, ສິຍາ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕິ, ອຍໍ ສິຍາ ກິຣິຍໂຕ, ສິຍາ ອກິຣິຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ. ສິຍາຕິ ຈ ກທາຈິ-ສທ຺ທຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ອຕ຺ໂຣທາຫຣຓມາຫ ‘‘ຣູປິໂຍຄ຺ຄຫເຓ ວິຍາ’’ຕິ. ຣູປິຍສ຺ສ ອຸຄ຺ຄຫເຓ, ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາປເນ ສິຍາ ກທາຈິ ກິຣິຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ສາທິຍເນ ກາຍວາຈາຫິ ກາຕພ຺ພສ຺ສ ອກຣເຓນ ກທາຈິ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ໂຫຕີຕິ.

໘໕໙. ຍາ ກໂຣໂຕ ອກຸພ຺ພໂຕ, ກທາຈິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຈ ໂຫຕິ, ສາ ອາປຕ຺ຕິ ສິຍາ ກິຣິຍາກິຣິຍໂຕ, ສິຍາ ກິຣິຍໂຕປິ ຈ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ກຸຏິກາຣາປຕ຺ຕິ ວິຍາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສາ ຫິ ວຕ຺ຖຸໍ ເທສາເປຕ຺ວາ ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ກໂຣໂຕ ກິຣິຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ອເທສາເປຕ຺ວາ ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕໍ, ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ ວາ ກໂຣໂຕ ກິຣິຍາກິຣິຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ.

໘໖໑. ຍໂຕ ອາປຕ຺ຕິໂຕ. ອຍໍ ອາປຕ຺ຕິ. ສຎ຺ຎາຍ ກຣຓຠູຕາຍ ວິໂມກ຺ໂຂ ເອຕາຍາຕິ ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວີຕິກ຺ກມສຎ຺ຎາ ອວິຊ຺ຊມານາປິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຈ຺ຈນສ຺ສ ສາຘກຕມຏ຺ເຐນ ຄຫິຕາ. ຍຖາ ວຸຏ຺ຐິຍາ ອຠາເວນ ຊາຕໍ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂໍ ‘‘ວຸຏ຺ຐິກຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ສຈິຕ຺ຕກາປຕ຺ຕິ.

໘໖໒-໔. ອິຕຣາ ປນ ອຈິຕ຺ຕກາປຕ຺ຕິ. ວີຕິກ຺ກມສຎ຺ຎາຍ ອຠາເວນ ນຕ຺ຖິ ວິໂມກ຺ໂຂ ເອຕາຍາຕິ ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂາ. ສຸຈິຕ຺ເຕນ ສວາສນກິເລສປ຺ປຫາເນນ, ສກລໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລສມ຺ປໂຍເຄນ ຈ ສຸນ຺ທຣຈິຕ຺ເຕນ ຠຄວຕາ ປກາສິຕາ ສພ຺ພາວ ອາປຕ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ທຸວິຘາ ສິຍຸນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ສຈິຕ຺ຕກສມຸຏ຺ຐານວເສນ ປນາຕິ ສຈິຕ຺ຕກສມຸຏ຺ຐານວເສເນວ. ສຈິຕ຺ຕກມິສ຺ສກວິວຊ຺ຊນຕ຺ຖາຍ ປນ-ສທ຺ໂທ ເອວກາຣຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ.

ຍາ ສຈິຕ຺ຕເກຫິ ວາ ອຈິຕ຺ຕກມິສ຺ສກສມຸຏ຺ຐານວເສນ ວາ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ອຍໍ ອຈິຕ຺ຕກາ.

໘໖໕. ສຸວິຊ຺ເຊນາຕິ ໂສຠມານາຫິ ຕີຫິ ວິຊ຺ຊາຫິ ວາ ອຏ຺ຐຫິ ວາ ວິຊ຺ຊາຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ສຸວິຊ຺ເຊນ. ອນວຊ຺ເຊນາຕິ ສວາສນກິເລສາວຊ຺ຊຣຫິຕຕ຺ຕາ ອນວຊ຺ເຊນ ຠຄວຕາ. ໂລກປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໂຕ ໂລກປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊວເສນ ສພ຺ພາວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ວຊ຺ຊວເສນ ທຸວິຘາ ທຸກາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ.

໘໖໖. ຍສ຺ສາ ສຈິຕ຺ຕເກ ປກ຺ເຂ, ຈິຕ຺ຕໍ ອກຸສລໍ ສິຍາຕິ ຍສ຺ສາ ສຈິຕ຺ຕກາຈິຕ຺ຕກສມຸຏ຺ຐານາຍ ອຈິຕ຺ຕກາຍ ສຸຣາປານາທິອາປຕ຺ຕິຍາ ສຈິຕ຺ຕກສມຸຏ຺ຐານປກ຺ເຂ ຈິຕ຺ຕໍ ອກຸສລເມວ ໂຫຕິ, ອຍໍ ໂລກວຊ຺ຊາ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ສາ ປນ ສຈິຕ຺ຕກສມຸຏ຺ຐານາຍ ປຐມປາຣາຊິກາທິອາປຕ຺ຕິຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ອກຸສລເມວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສາ ໂລກວຊ຺ຊຕາຍ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ອຈິຕ຺ຕກາປິ ວາ ອາປຕ຺ຕິ ສຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂ ກຸສລຈິຕ຺ເຕ ສຕິ ໂລກວຊ຺ຊຕາຍ ສິທ຺ຘາຍ ອຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂປິ ໂລກວຊ຺ໂຊ ໂຫຕິ, ກິມງ຺ຄໍ ປນ ອກຸສລຈິຕ຺ເຕເນວ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ໂລກວຊ຺ຊຕາຕິ ສາ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ຕາ.

ຍສ຺ມາ ປນ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊາຍ ວຕ຺ຖຸວີຕິກ຺ກມວຊ຺ຊາ ສິຍາ ກຸສລໍ, ສິຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສາ ສຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂ ຈິຕ຺ຕໍ ກຸສລເມວາຕິ ອຍໍ ນິຍໂມ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ເສສາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊກາ’’ຕິ. ‘‘ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊກາ’’ຕິ ອິມິນາ ຈ ລກ຺ຂເຓນ ວຕ຺ຖຸວິຊານນຈິຕ຺ເຕນ ສຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂ ຈິຕ຺ຕໍ ສິຍາ ກຸສລໍ, ສິຍາ ອກຸສລໍ, ສິຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສາ ສຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂ ຈິຕ຺ຕໍ ອກຸສລເມວາຕິ ອຍໍ ນິຍໂມ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຫ.

໘໖໗. ກາຍທ຺ວາເຣນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ ກາຍກມ຺ມໍ. ອຸຠຍຕ຺ຖ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ ຕທຸຠຍໍ ກາຍກມ຺ມໍ ວຈີກມ຺ມໍ. ມໂນທ຺ວາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ມໂນກມ຺ມໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ມໂນທ຺ວາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ຈ ອິທໍ ເຍຠຸຍ຺ຍວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕສາທິຍນາທີສຸ ມໂນທ຺ວາເຣປິ ອາປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂຕ’’ຕິ ອາຈຣິຍາ.

໘໖໘-໙. ກຸສລາທິຕິກທ຺ວຍນ຺ຕິ ກຸສລຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ ເວທນາຕ຺ຕິກຎ຺ຈ. ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ກຸສລາກຸສລຈິຕ຺ໂຕ, ຕຖາ ອພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ໂຕ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ທຸກ຺ຂາທິສໍຍຸໂຕຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອຸເປກ຺ຂາເວທນາສມງ຺ຄິໂນ ສງ຺ຄໂຫ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ສພ຺ພສິກ຺ຂາປເທສຸ ອກຸສລຈິຕ຺ຕວເສນ ເອກໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ກຸສລາພ຺ຍາກຕວເສນ ທ຺ເວ ຈິຕ຺ຕານິ, ສພ຺ເພສໍ ວເສນ ຕີຓິ ຈິຕ຺ຕານິ. ທຸກ຺ຂເວທນາວເສນ ເອກາ ເວທນາ, ສຸຂອຸເປກ຺ຂາວເສນ ທ຺ເວ, ສພ຺ພາສໍ ວເສນ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາຕິ ອຍເມວ ເຠໂທ ລພ຺ຠຕິ, ນ ອຎ຺ໂຎ ເຠໂທ.

ກຸສລຕ຺ຕິກໍ ສເຈປິ ຄຫິຕໍ, ນ ປນ ສພ຺ເພສເມວ ຈິຕ຺ຕານໍ ວເສນ ລພ຺ຠຕິ, ອຖ ໂຂ ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາປການໍ ພາຕ຺ຕິໍສຈິຕ຺ຕານເມວ ວເສນ ລພ຺ຠຕິ. ພາຕ຺ຕິໍເສວ ຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາປການິ. ທ຺ວາທສ ອກຸສລານິ, ອຏ຺ຐ ກາມາວຈຣກຸສລານິ, ທສ ກາມາວຈຣກິຣິຍຈິຕ຺ຕານິ, ກຸສລໂຕ, ກິຣິຍໂຕ ຈ ທ຺ເວ ອຠິຎ຺ຎາຈິຕ຺ຕານິ ຈາຕິ ເອວໍ ພາຕ຺ຕິໍສຈິຕ຺ເຕຫິ ສມຸຏ຺ຐິຕາປິ ອາປຕ຺ຕິ ອກຸສລາ ວາ ໂຫຕິ ອພ຺ຍາກຕາ ວາ, ນຕ຺ຖິ ອາປຕ຺ຕິ ກຸສລໍ. ຍຖາຫ ສມຖກ຺ຂນ຺ຘເກ ‘‘ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ສິຍາ ອກຸສລໍ ສິຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ, ນຕ຺ຖິ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໒໒; ປຣິ. ໓໐໓). ອຍໍ ປນ ປາໂຐ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ນ ໂລກວຊ຺ຊໍ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ປຖວິຂຓນຠູຕຄາມປາຕພ຺ຍຕາທິເກ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣເຓ ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສຕິ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ ‘‘ນຕ຺ຖິ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ນຍິທໍ ອງ຺ຄປໂຫນກຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ຕາວ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ໂລກວຊ຺ຊໍ, ຕໍ ເອກນ຺ຕໂຕ ອກຸສລເມວ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສິຍາ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ວິກປ຺ໂປ ນຕ຺ຖິ. ຍໍ ປນ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ຕໍ ຍສ຺ມາ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ‘‘ອິມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ວີຕິກ຺ກມາມີ’’ຕິ ວີຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ເສວ ອກຸສລໍ ໂຫຕິ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ປນ ກິຎ຺ຈິ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ສຫເສຍ຺ຍາທິວເສນ ອາປຊ຺ຊນໂຕ ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈາສຎ຺ຈິຈ຺ຈວເສນ ອິມໍ ວິກປ຺ປຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ສິຍາ ອກຸສລໍ ສິຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ, ນຕ຺ຖິ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ‘‘ຍໍ ກຸສລຈິຕ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍ, ອຈິຕ຺ຕການໍ ເອຬກໂລມປທໂສຘມ຺ມາທິສມຸຏ຺ຐານານມ຺ປິ ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ນ ຈ ຕຕ຺ຖ ວິຊ຺ຊມານມ຺ປິ ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອງ຺ຄໍ, ກາຍວຈີວິຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ ປນ ຈລິຕປວຕ຺ຕານໍ ກາຍວາຈານໍ ອຎ຺ຎຕຣເມວ ອງ຺ຄໍ, ຕຎ຺ຈ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ.

໘໗໐. ອິທໍ ຕຸ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອິທໍ ນິທານາທິສາຘາຣຓວິນິຈ຺ຉຍລກ຺ຂຓໍ.

໘໗໑. ‘‘ຕຣຸ’’ນ຺ຕິອາທິຄາຖາ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາວ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ຕຕ຺ຖ ‘‘ທ຺ວຍງ຺ກຸຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ‘‘ຈຕຸສ຺ສິຂ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ທ຺ວຍງ຺ກຸຣ’’ນ຺ຕິ ໂລກວຊ຺ຊປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊານໍ ຄຫຓໍ, ອິຘ ຈຕຸສ຺ສິຂນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ວິປຕ຺ຕີນໍ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ສີຂາ ອງ຺ກຸຣາ ເອຕສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຕຕ຺ຖ ວິປຕ຺ຕິ ‘‘ສຕ຺ຕຜລ’’ນ຺ຕິ ສຕ຺ຕຜເລສຸ ອນ຺ໂຕຄຘາ, ອິຘ ວິປຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນ ວຊ຺ຊໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຜລານິ.

໘໗໒. ອນຸຕ຺ຕຣຕໍ ຄຕໍ ອຕ຺ຕນາ ອຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ອຸຕ຺ຕມສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ອິມໍ ອຸຕ຺ຕຣໍ ອຸຕ຺ຕຣໍ ນາມ ປກຣຓໍ ໂຍ ເຖຣນວມຊ຺ຌິເມສຸ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປຣິຍາປຸຓາຕິ ປາຐສ຺ສ ປຄຸຓວາຈຸຄ຺ຄຕກຣເຓນ ອຘີຍຕິ, ປຣິປຸຈ຺ຉຕິ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ ສຸຕ຺ວາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ມນສາ ເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາຍ ສຸປ຺ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຘາເຣຕິ, ໂສ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈ-ສທ຺ເທນ ເອວເມວ ວິນຍວິນິຈ຺ຉເຍ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ຍຸຕ຺ໂຕ, ໂສ ຈ ກາຍວາຈວິນເຍ ກາຍວາຈາວີຕິກ຺ກມານໍ ວິນຍເນ ສໍວຣເຓ ວິນເຍ ວິນຍປິຏເກ ອນຸຕ຺ຕຣຕໍ ອຸປຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣສ຺ສ ອວິຊ຺ຊມານຕໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ. ເອຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ອຸຕ຺ຕຣໂຕ’’ຕິ, ປຄຸຓວາຈຸຄ຺ຄຕກຣເຓນ ອຘີເຕນ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ ສຸຕ຺ວາ ຘາຣເຓນ ສຸຏ຺ຐຸ ຘາຣິເຕນ ອິມິນາ ອຸຕ຺ຕຣປກຣເຓນ ເຫຕຸຠູເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິຕິ ອຸຕ຺ຕເຣ ລີນຕ຺ຖປກາສນິຍາ

ລກ຺ຂຓກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.