ວິນຍວິນິຈ຺ຉຍ-ຏີກາ (ທຸຕິໂຍ ຠາໂຄ)

ປາຏິເທສນີຍກຖາວຓ຺ຓນາ

໑໘໓໐-໑. ເອວໍ ນາຕິສງ຺ເຂປວິຕ຺ຖາຣນເຍນ ທ຺ເວນວຸຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ປາຏິເທສນີເຍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ໂຍ ຈນ຺ຕຣຆຣ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຕຣຆຣນ຺ຕິ ຣຖິກາທິມາຫ. ຍຖາຫ ‘‘ອນ຺ຕຣຆຣໍ ນາມ ຣຖິກາ ພ຺ຍູຫໍ ສິງ຺ຆາຏກໍ ຆຣ’’ນ຺ຕິ.

ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ອນ຺ຕຣຆຣໍ ປວິຏ຺ຐາຍ ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຫຕ຺ຖໂຕ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຂາທນໍ, ໂຠຊນມ຺ປິ ວາ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄຫເຓ ທຸກ຺ກຏໍ, ໂຠເຄ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ປາຏິເທສນີຍໍ ສິຍາຕິ ໂຍຊນາ.

ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ລິຂິຕາ, ຕາສໍ ອຍໍ ປຏິປາຏິ – ‘‘ເອຕ຺ຖນ຺ຕຣຆຣ’’ນ຺ຕິ ຕຕິຍາ, ‘‘ຕສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ’’ຕິ ຈຕຸຕ຺ຖີ, ‘‘ຣຖິກາທີສູ’’ຕິ ປຎ຺ຈມີ, ‘‘ຣຖິກາຍປິ ວາ’’ຕິ ຉຏ຺ຐີ. ປຏິປາຏິ ປນາຍໍ ມາຕິກຏ຺ຐກຖກ຺ກເມນ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິມາຍ ປຏິປາຏິຍາ ຕາສໍ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ໂຫຕິ –

໑໘໓໒-໓. ປຸຣິມຄາຖາທ຺ວເຍນ ປທຠາຊນາຄຕສາມຎ຺ຎວິນິຈ຺ຉຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຏ຺ຐກຖາຄຕໍ ວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ເອຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ເອຕ຺ຖາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປຐມປາຏິເທສນີຍສິກ຺ຂາປເທ. ຕສ຺ສາຕິ ອຎ຺ຎາຕິກຠິກ຺ຂຸນິຍາ. ວາກ຺ຍໂຕຕິ ‘‘ອນ຺ຕຣຆຣໍ ປວິຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ ວຈນໂຕ. ຫິ-ສທ຺ໂທ ເຫຕຸມ຺ຫິ. ຍສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຐິຕຏ຺ຐານໍ ນປ຺ປມາຓນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໕໓) ວຓ຺ຓິຕໍ, ຕສ຺ມາ ອາຣາມາທີສຸ ຐຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຫຕ຺ຖໂຕ ວີຖິອາທີສຸ ຐຕ຺ວາ ໂຍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ ເຈ, ເອວໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ໂທໂສຕິ ໂຍຊນາ. ປຣິໂຠຄສ຺ສ ປຏິຄ຺ຄຫຓມູລກຕ຺ຕາ ນ ໂທໂສ. ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ປຣິໂຠເຄ ປາຏິເທສນີຍາຠາໂວ ຈ ທີປິໂຕ ໂຫຕິ.

໑໘໓໔. ສເຈ ຠິກ຺ຂຸນີ ຣຖິກາທີສຸ ຐຕ຺ວາ ໂຠຊນໍ ເທຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອນ຺ຕຣາຣາເມ ຐຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ເຈ, ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິ ໂຠຊນ’’ນ຺ຕິ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ. ອາປຕ຺ຕີຕິ ຈ ປຏິຄ຺ຄຫຓປຣິໂຠເຄສຸ ທຸກ຺ກຏປາຏິເທສນີຍາປຕ຺ຕິໂຍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໘໓໕. ຣຖິກາທີສຸ ຐຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂຠຊນໍ ເທຕິ ເຈ, ຕໍ ຣຖິກາຍປິ ວາ…ເປ… ອຍໍ ນໂຍຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖ ຣຖິກາຕິ ຣຈ຺ຉາ. ພ຺ຍູຫນ຺ຕິ ອນິພ຺ພິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິຕາ ຄຕປຈ຺ຈາຄຕຣຈ຺ຉາ. ສນ຺ຘິ ນາມ ຆຣສນ຺ຘິ. ສິງ຺ຆາຏກນ຺ຕິ ຈຕຸກ຺ໂກຓໍ ວາ ຕິໂກຓໍ ວາ ມຄ຺ຄສໂມຘານຏ຺ຐານໍ. ອຍໍ ນໂຍຕິ ‘‘ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ອນນ຺ຕຣຄາຖາຍ ວຸຕ຺ຕນໂຍ.

໑໘໓໗. ອາມິເສນ ອສມ຺ຠິນ຺ນຣສໍ ສນ຺ຘາຍ ອິທໍ ທຸກ຺ກຏໍ ຠາສິຕໍ. ອາມິເສນ ສມ຺ຠິນ຺ເນ ເອກຣເສ ຍາມກາລິກາທິມ຺ຫິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ປາຏິເທສນີຍາປຕ຺ຕິ ສິຍາຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໓໘. ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນຫຕ຺ຖໂຕຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ຫຕ຺ຖໂຕ. ຍຖາຫ ‘‘ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໕໓). ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ປນ ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວາຕິ.

໑໘໓໙. ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຎາຕິກສຎ຺ຎິສ຺ສ, ຕເຖວ ວິມຕິສ຺ສ ຈ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໔໐. ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ທາເປນ຺ຕິຍາ ຠູມິຍາ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທທມານາຍ ວາ ອນ຺ຕຣາຣາມາທີສຸ ຐຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິຍາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອນ຺ຕຣາຣາມາທີສູຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍຕິຕ຺ຖິຍເສຍ຺ຍາປຏິກ຺ກມນາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ປຏິກ຺ກມນໍ ນາມ ໂຠຊນສາລາ.

໑໘໔໑. ຄາມໂຕ ພຫິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ເທຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໔໒. ຫຕ຺ຖໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຄຫເຓ’’ຕິ ເສໂສ. ຕຖາຕິ ອນາປຕ຺ຕິ. ສມຸຏ຺ຐານໍ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ເອຬກໂລເມນ ສມໍ ມຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ປຐມປາຏິເທສນີຍກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໘໔໓-໔. ອວຸຕ຺ເຕຕິ ວກ຺ຂມານນເຍນ ອວຸຕ຺ເຕ. ເອເກນປິ ຈ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອປສກ຺ກາຕິ ອປຄຈ຺ຉ. ອາທິ-ອຕ຺ຖວາຈິນາ ອິຕິ-ສທ຺ເທນ ‘‘ອປສກ຺ກ ຕາວ, ຠຄິນິ, ຍາວ ຠິກ຺ຂູ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ວາກ຺ຍເສໂສ ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອິມິນາ ອປສາທນາກາໂຣ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ. ‘‘ເອເກນປິ ຈ ຠິກ຺ຂຸນາ’’ຕິ ອິມິນາ ອວກໍໂສ ທສ຺ສິໂຕ. ອຸກ຺ກໍໂສ ປນ ‘‘ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອປສາເທຕພ຺ພາ’’ຕິ ປາຬິໂຕປິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ‘‘ອາມິສ’’ນ຺ຕິ ສາມຎ຺ຎວຈເນປິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ເສວ ຄຫຓໍ. ຍຖາຫ ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນາ’’ຕິ. ໂຠເຄຕິ ຈ ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

໑໘໔໕. ຕເຖວາຕິ ທຸກ຺ກຏໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ.

໑໘໔໖. ອຕ຺ຕໂນ ຠຕ຺ເຕ ທິນ຺ເນປິ ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕິ, ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທນ ປນ ອາປຕ຺ຕິສມ຺ຠວາ ‘‘ນ ເທຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາຫ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຠຕ຺ຕໍ ທາເປຕິ, ນ ເທຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈປິ ອຕ຺ຕໂນ ຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕິເຍວ, ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໕໘). ຕຖາຕິ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຸຠຍສິກ຺ຂາປເທຫິປິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ປເທຕິ ເຈ’’ຕິ. ຍຖາຫ ‘‘ອຎ຺ເຎສໍ ຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ນ ທາເປຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ສເຈປິ ທາເປຍ຺ຍ, ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິ ຠເວຍ຺ຍ, ເທນ຺ຕິຍາ ປນ ເນວ ອິມິນາ, ນ ປຸຣິເມນ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

໑໘໔໗. ຠິກ຺ຂຸນີ ຍໍ ນ ທິນ຺ນໍ, ຕໍ ທາເປຕິ, ຍຕ຺ຖ ວາ ນ ທິນ຺ນໍ, ຕຕ຺ຖ ທາເປຕິ, ຕມ຺ປິ ສພ຺ເພສໍ ມິຕ຺ຕາມິຕ຺ຕານໍ ສມໍ ທາເປຕິ, ຕຕ຺ຖາປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໘໔໘. ສິກ຺ຂມານາ ວາ ສາມເຓຣິກາ ວາ ‘‘ອິຘ ສູປໍ ເທຖ, ໂອທນໍ ເທຖາ’’ຕິ ໂວສາສນ຺ຕີ ວິຘານໍ ກໂຣນ຺ຕີ ຐິຕາ, ຕໍ ອນປສາເທນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ປຎ຺ເຈວ ໂຠຊນານິ ວິນາ ອຎ຺ຎໍ ໂວສາສນ຺ຕິໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອນປສາເທນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອນປສາເທນ຺ຕສ຺ສ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທິໂນປິ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໔໙. ສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອິມສ຺ສາ’’ຕິ ເສໂສ. ໂຠຊນໍ ກິຣິຍໍ, ໂວສາສນ຺ຕິຍາ ອນິວາຣຓໍ ອກິຣິຍນ຺ຕິ ເອວມິທໍ ກ຺ຣິຍາກ຺ຣິຍໍ.

ທຸຕິຍປາຏິເທສນີຍກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໘໕໐-໑. ເສກ຺ຂນ຺ຕິ ສມ຺ມເຕຕິ ‘‘ເສກ຺ຂສມ຺ມຕໍ ນາມ ກຸລໍ ຍໍ ກຸລໍ ສທ຺ຘາຍ ວຑ຺ຒຕິ, ໂຠເຄນ ຫາຍຕິ, ເອວຣູປສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ຎຕ຺ຕິທຸຕິເຍນ ກມ຺ເມນ ເສກ຺ຂສມ຺ມຸຕິ ທິນ຺ນາ ໂຫຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໖໗) ວຸຕ຺ຕໍ ອິທໍ ກຸລໍ ເສກ຺ຂສມ຺ມຕໍ ນາມ. ເຕນາຫ ‘‘ລທ຺ຘສມ຺ມຸຕິເກ ກຸເລ’’ຕິ. ລທ຺ຘາ ສມ຺ມຸຕິ ເຍນາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ຆຣູປຈາຣໍ ໂອກ຺ກນ຺ເຕ ນິມນ຺ຕິໂຕປິ ອນິມນ຺ຕິໂຕວ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຆຣູປຈາໂຣກ຺ກມນາ ປຸພ຺ເພວາ’’ຕິ. ຍຖາຫ ‘‘ອນິມນ຺ຕິໂຕ ນາມ ອຊ຺ຊຕນາຍ ວາ ສ຺ວາຕນາຍ ວາ ອນິມນ຺ຕິໂຕ, ຆຣູປຈາຣໍ ໂອກ຺ກມນ຺ເຕ ນິມນ຺ເຕຕິ, ເອໂສ ອນິມນ຺ຕິໂຕ ນາມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໖໗).

‘‘ອຄິລາໂນ ນາມ ໂຍ ສກ຺ໂກຕິ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂາຍ ຈຣິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ອຄິລາໂນ ນາມ. ຄເຫຕ຺ວາຕິ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ. ‘‘ອາມິສ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາຫ ‘‘ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໖໗). ຄຫເຓຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອາຫາຣຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ເສໂສ.

໑໘໕໓. ຕຕ຺ຖາຕິ ອເສກ຺ຂສມ຺ມເຕ ກຸເລ. ຕເຖວ ປຣິທີປິຕນ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏໍ ປຣິທີປິຕໍ.

໑໘໕໔. ນິມນ຺ຕິຕສ຺ສ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ວາ-ສທ຺ເທນ ນິມນ຺ຕິຕສ຺ສ ອວເສສໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ຍຖາຫ ‘‘ນິມນ຺ຕິຕສ຺ສ ວາ ຄິລານສ຺ສ ວາ ເສສກໍ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ. ອຎ຺ເຎສໍ ຠິກ຺ຂາ ຕຕ຺ຖ ທີຍຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ເສກ຺ຂສມ຺ມເຕ ກຸເລ.

໑໘໕໕. ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈີຕິ ອາສນສາລາທີສຸ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ. ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕາທິເກ ວາປີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສລາກຠຕ຺ຕປກ຺ຂິກອຸໂປສຖິກປາຏິປທິກຠຕ຺ຕານໍ ຄຫຓໍ.

໑໘໕໖. ທ຺ວາເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ ເສໂສ. ສມ຺ປຕ຺ເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຈ຺ຉາ’’ຕິ ເສໂສ. ຍຖາຫ ‘‘ສເຈປິ ອນາຄເຕ ຠິກ຺ຂຸມ຺ຫິ ປຐມໍເຍວ ນີຫຣິຕ຺ວາ ທ຺ວາເຣ ຐເປຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ສມ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ເທນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໖໙).

໑໘໕໗. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍາ(ປອາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໖໙) ຄຕວິນິຈ຺ຉຍໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ຠິກ຺ຂຸ’’ນ຺ຕິອາທິ. ສມຸຏ຺ຐາເນຬກູປມນ຺ຕິ ສມຸຏ຺ຐານໂຕ ເອຬກໂລມສິກ຺ຂາປທສທິສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕິຍປາຏິເທສນີຍກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໘໕໘-໙. ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຏິສໍວິທິຕໍ, ເອຕໍ ອປ຺ປຏິສໍວິທິຕໍ ນາມາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ຈ ອິຘາປິ ‘‘ສຫຘມ຺ມິກຎາປິຕ’’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ຈ ອຄຫຏ຺ຐ-ສທ຺ເທນ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ຄຫຓໍ. ວຸຕ຺ຕເມວ ນຍໍ ໂວຫາຣນ຺ຕເຣນ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ອິຕ຺ຖິຍາ ປຸຣິເສນ ວາ’’ຕິ. ‘‘ຍານິ ໂຂ ປນ ຕານິ ອາຣຎ຺ຎການິ ເສນາສນານີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໗໓) ວຈນໂຕ ອາຣາມນ຺ຕິ ອາຣຎ຺ຎກາຣາມມາຫ. ສເຈ ເອວມາໂຣຈິຕໍ ປຏິສໍວິທິຕນ຺ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ປທຠາຊເນຕິ (ປາຈິ. ໕໗໓) ໂຍຊນາ. ປຏິສໍວິທິຕນ຺ຕິ ປເຄວ ນິເວທິຕໍ.

໑໘໖໐. ປຈ຺ຉາ ຍຖາໂຣຈິຕໍ ຕເມວ ວາ ຕສ຺ສ ຈ ປຣິວາຣໍ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພຫຸໍ ວາ ອາຫຣີຍຕຸ, ຕມ຺ປິ ປຏິສໍເວທິຕໍ ນາມາຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໖໑. ຍາຄຸຍາ ວິທິຕໍ ກຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ ອິທໍ ສາມຕ຺ຖິຍາ ລພ຺ຠຕິ. ອິທມ຺ປິ ວິທິຕໍ ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໖໒. ປນາຕິ ອປິ-ສທ຺ທຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎານິປິ ກຸລານີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ອສຸກໍ ນາມ ກຸລໍ ປຏິສໍເວທິຕໍ ກຕ຺ວາ ຂາທນີຍາທີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ສຸຕ຺ວາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໗໓) ອຏ຺ຐກຖາເສໂສ. ເຕນາຕິ ກຕປຏິສໍເວທິເຕນ. ຕມ຺ປິ ຈ ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໖໓. ເອວໍ ຍໍ ອນາໂຣຈິຕນ຺ຕິ ‘‘ອາຣາມໍ ວາ ອຸປຈາຣໍ ວາ ປວິສິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຍໍ ປຐມໍ ອນິເວທິຕໍ. ‘‘ເອວ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ‘‘ຍໍ ອາຣາມມນາຠຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເອວນ຺ຕິ ‘‘ຕສ຺ສ ປຣິວາຣໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ ປກາເຣນ. ‘‘ຕໍ ອສໍວິທິຕໍ ນາມາ’’ຕິ ອິທໍ ‘‘ສຫຘມ຺ມິກຎາປິຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຍຖາຫ ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຏິສໍວິທິຕໍ, ເອຕໍ ອປ຺ປຏິສໍວິທິຕໍ ນາມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໗໓). ອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຈ ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຏິສໍວິທິຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຈສຸ ສຫຘມ຺ມິເກສຸ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເປເສຕ຺ວາ ‘ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ອາຫຣິສ຺ສາມາ’ຕິ ປຏິສໍວິທິຕໍ ກຕມ຺ປິ ອປ຺ປຏິສໍວິທິຕເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໗໓) ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໘໖໔. ກາຣາເປຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຏິສໍວິທິຕ’’ນ຺ຕິ ເສໂສ.

໑໘໖໕. ຠິກ຺ຂຸນາ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເອວມກຕ຺ວາຕິ ‘‘ພຫິອາຣາມໍ ເປເສຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕວິຘານໍ ອກຕ຺ວາ. ອຸປຈາຣໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ໂຕ-ປຈ຺ຈໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໑໘໖໘. ‘‘ປຏິສໍວິທິເຕ’’ຕິອາທີນໍ ປທານໍ ‘‘ອນາປຕ຺ເຕ ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຏິສໍວິທິເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຄິລານສ຺ສາ’’ຕິ ເສໂສ. ປຏິສໍວິທິເຕ ອນາປຕ຺ຕິ, ຄິລານສ຺ສາປິ ອນາປຕ຺ຕິ, ອປ຺ປຏິສໍວິທິເຕປິ ຕສ຺ສ ປຏິສໍວິທິຕສ຺ສ ອວເສສເກ ວາ ຄິລານສ຺ສ ອວເສສເກ ວາ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍຖາຫ ອນາປຕ຺ຕິວາເຣ ‘‘ປຏິສໍວິທິຕສ຺ສ ວາ ຄິລານສ຺ສ ວາ ເສສກໍ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໗໕). ພຫາຣາເມ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕເຍວ ຠຸຎ຺ຊໂຕ ອສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຄເຫຕ຺ວາ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ວາ-ສທ຺ໂທ ‘‘ຕສ຺ສາ’’ຕິອາທີສຸປິ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ.

໑໘໖໙. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາຣຎ຺ຎກາຣາເມ. ຂາທໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ ເອວາຕິ ໂຍຊນາ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຎ຺ເຎນ ກປ຺ປິຍໍ ກຕ຺ວາ ທິນ຺ນານີ’’ຕິ ເສໂສ.

ຈຕຸຕ຺ຖປາຏິເທສນີຍກຖາວຓ຺ຓນາ.

ອິຕິ ວິນຍຕ຺ຖສາຣສນ຺ທີປນິຍາ ວິນຍວິນິຈ຺ຉຍວຓ຺ຓນາຍ

ປາຏິເທສນີຍກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ເສຂິຍກຖາວຓ຺ຓນາ

໑໘໗໐. ເອວໍ ປາຏິເທສນີຍວິນິຈ຺ຉຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐານໍ ເສຂິຍານໍ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ໂຍ ອນາທຣິເຍເນວາ’’ຕິອາທິ. ໂຍຕິ ເຖໂຣ ວາ ນໂວ ວາ ມຊ຺ຌິໂມ ວາ. ເອຕ຺ຖ ອນາທຣິຍໍ ນາມ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິອາປຊ຺ຊນໍ, ນິວາສນາທິວຕ຺ຖສ຺ສ ອຸຄ຺ຄຫເຓ ນິຣຸສ຺ສາຫຎ຺ຈ. ປຈ຺ຉໂຕປິ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ວາ-ສທ຺ເທນ ‘‘ປສ຺ສໂຕປິ ວາ’’ຕິ ອິທໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕສ຺ສ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ-ສທ຺ໂທ ວກ຺ຂມານສມຸຈ຺ຈໂຍ.

໑໘໗໑. ນ ເກວລໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ເສວ ໂຫຕິ, ຂນ຺ຘກາຄຕຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑາທິອາກາເຣນາປິ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑາທີ’’ຕິອາທິ. ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑາທິນິວາສນໍ ປຣໂຕ ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖຸກ຺ຂນ຺ຘເກ (ຈູຬວ. ໒໘໐) ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຣິມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ມຓ຺ຑລໍ ກຕ຺ວາ. ວຕ຺ຖພ຺ພນ຺ຕິ ນິວຕ຺ຖພ຺ພໍ ນິວາເສຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໘໗໒. ຊາຓຸມຓ຺ຑລໂຕ ເຫຏ຺ຐາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຊງ຺ຆຏ຺ຐິສີສໂຕ ປຏ຺ຐາຍາ’’ຕິ ເສໂສ. ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລປ຺ປມາຓກນ຺ຕິ ວຑ຺ຒກິອງ຺ຄຸເລນ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຈຣິຍາ. ‘‘ໂຍ ປນ ສຸກ຺ຂຊງ຺ໂຆ ວາ ມຫາປິຓ຺ຑິກມໍໂສ ວາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ສາຣຸປ຺ປຕ຺ຖາຍ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໂຕ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາຘິກມ຺ປິ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໗໖) ອຏ຺ຐກຖໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິຕຸມາຫ ‘‘ຕໂຕ ອູນໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ.

໑໘໗໓. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອວມຸປຣິປິ. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິ ‘‘ອປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ, ອຖ ໂຂ ‘‘ປຣິມຓ຺ຑລໍເຍວ ນິວາເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອສຕິສ຺ສາປີຕິ ອຎ຺ຎວິຫິຕສ຺ສາປິ ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເກວລໍ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕຸໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອປິຈ ນິວາສນວຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຸຄ຺ຄຫິຕວຕ຺ໂຕປິ ສເຈ ‘‘ອາຣຸຬ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ໂອຣຸຬ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ວາ ນ ຊານາຕິ, ຕສ຺ສາປິ ອນາປຕ຺ຕິເຍວ. ຄິລານສ຺ສາຕິ ຍສ຺ສ ຊງ຺ຆາຍ ວາ ປາເທ ວາ ວໂຓ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ວາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ປາໂທຕິ ເຈຕ຺ຖ ປາທສມີປໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອາປທາສູຕິ ວາຬາ ວາ ໂຈຣາ ວາ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິ, ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ ອນາປຕ຺ຕິ.

ປຣິມຓ຺ຑລກຖາວຓ຺ຓນາ.

໑໘໗໔. ອຸໂຠ ໂກເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາຕິ ປາຣຸປນສ຺ສ ເອກໍເສ ກຕສ຺ສ ປິຏ຺ຐິປສ຺ເສ, ອຸທຣປສ຺ເສ ຈ ໂອລມ຺ພມາເນ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ເຐ ຄຓ຺ຑາ ວິຍ ສມໍ ກຕ຺ວາ. ປຣິມຓ຺ຑລໍ ກຕ຺ວາຕິ ເອຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຖປທໍ. ສາທຣນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກນິທ຺ເທໂສ. ສາທຣໍ ວາ ປາຣຸປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ, ສາທຣໍ ປາຣຸປນໍ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ປາຣຸປນວຕ຺ເຕ ອາທຣໍ ຊເນຕ຺ວາ ເອວໍ ອປາຣຸປນ຺ຕສ຺ສ.

໑໘໗໕. ‘‘ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂາ ກຣຓີຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໗໖) ວາ ‘‘ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂາ ກຣຓີຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໗໗) ວາ ‘‘ອນ຺ຕຣຆເຣ’’ຕິ ອວິເສເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທທ຺ວຍໍ ຍສ຺ມາ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຆເຣ, ວິຫາເຣ ວາ ກາຕພ຺ພໍ ປຣິມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຆເຣຕິ ອນ຺ຕຣຆເຣ. ວິຫາເຣ ວາຕິ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານາທິກາລໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິມຓ຺ຑລໍ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຣິມຓ຺ຑລເມວ ນິວາເສຕພ຺ພໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ທຸຕິຍໍ.

໑໘໗໖. ອຸໂຠ ໂກເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຄີວເມວ ຈ ອນຸວາເຕນ ຉາເທຕ຺ວາຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໗໗. ຕຖາ ອກຕ຺ວາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕວິຘານໍ ອກຕ຺ວາ. ຊຕ຺ຕູນິປີຕິ ອຸໂຠ ອໍສກູຏານິປິ. ອຸຣມ຺ປິ ຈາຕິ ຫທຍມ຺ປິ. ວິວຣິຕ຺ວາຕິ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ. ຍຖາກາມນ຺ຕິ ອິຈ຺ຉານຸຣູປໍ. ຄຈ຺ຉໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອນ຺ຕຣຆເຣ’’ຕິ ເສໂສ. ອນ຺ຕຣຆຣໍ ນາມ ຄາເມ ວາ ໂຫຕຸ ວິຫາເຣ ວາ, ປຈິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຄິຫີນໍ ວສນຏ຺ຐານໍ.

ຕຕິຍໍ.

໑໘໗໘-໙. ‘‘ມຓິພນ຺ຘໂຕ’’ຕິ ອິມິນາປິ ‘‘ເຫຏ຺ຐາ’’ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ວາສູປຄສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ກາຍໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ນິສີທໂຕ’’ຕິ ເສໂສ. ວາສູປໂຄ ນາມ ຣຕ຺ຕິວາສຕ຺ຖາຍ ອຸປຄໂຕ, ເອເຕນ ວາສຕ຺ຖາຍ ອນ຺ຕຣຆຣໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນເນວ ອຸປຄນ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ, ເອເຕເນວ ວາສູປຄຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປຄຕສ຺ສ ຍຖາກາມໍ ຄມເນ ນ ໂທໂສຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ຄຓ຺ຐິປເທ ‘‘ເອກທິວສມ຺ປິ ວາສູປຄຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຍຖາສຸຂໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ໂກ ປນ ວາໂທ ຈຕຸປຎ຺ຈາຫໍ ວາສມຘິຏ຺ຐາຍ ວສິຕຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໑໘໘໐. ສຸວິນີເຕນາຕິ ຫຕ຺ຖປາທານໍ ອກີຬາປເນເນວ ສຸຏ຺ຐຸ ວິນີເຕນ.

ປຎ຺ຈມໍ.

໑໘໘໑. ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ‘‘ສຕີມຕາ’’ຕິ ທີໂຆ ກໂຕ. ອວິກາເຣນາຕິ ຕໍຕທວໂລກາສຫິເຕນ. ຍຸຄໍ ມຕ຺ຕາ ປມາຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ຍຸຄມຕ຺ຕໍ, ຣຖຍຸຄໍ ຈຕຸຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ, ຕຕ຺ຕກໍ ປເທສໍ. ເປກ຺ຂິນາຕິ ໂອໂລເກນ຺ເຕນ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸນາ ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາ’’ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ.

໑໘໘໒. ອນ຺ຕຣຆເຣ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິປິ ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ຐາເນ ຐຕ຺ວາຕິ ໂຍຊນາ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕປິ ຕຖາຣູເປ ອນ຺ຕຣາເຍ ສຕິ ຄຈ຺ຉໂຕປິ ໂອໂລເກຕຸໍ ລພ຺ຠຕິ. ເອກສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ຐຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ປຣິສ຺ສຍາຠາວໍ ໂອໂລເກຕຸໍ ລພ຺ຠຕິເຍວ. ‘‘ຕຖາ ຄາເມ ປູຊ’’ນ຺ຕິ ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ປິ-ສທ຺ໂທ ປນ-ສທ຺ທຕ຺ໂຖ, ໂອໂລເກຕຸໍ ປນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໘໘໓. ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຕຫໍ ຕຫນ຺ຕິ ໂຍ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ຕໍ ຕໍ ທິສາຠາຄໍ ປາສາທໍ ກູຏາຄາຣໍ ວີຖິໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ.

ສຕ຺ຕມໍ.

໑໘໘໔. ເອກໂຕ ວາປີຕິ ເອກອໍສກູຏໂຕ ວາ. ອຸຠໂຕ ວາປີຕິ ອຸຠຍໍສກູຏໂຕ ວາ. ອິນ຺ທຂີລກໂຕ ອນ຺ໂຕຕິ ຄາມທ຺ວາຣິນ຺ທຂີລໂຕ ອນ຺ໂຕ, ຆເຣຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ນວມໍ.

໑໘໘໕. ຕຖາ ນິສິນ຺ນກາເລປີຕິ ອິນ຺ທຂີລສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ນິສິນ຺ນກາເລປິ. ກຸຓ຺ຑິກໍ ນີຫຣນ຺ເຕນ ຈ ຈີວຣໍ ອນຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພາ ກຸຓ຺ຑິກາຕິ ໂຍຊນາ. ກຸຓ຺ຑິກນ຺ຕິ ຈ ອຸປລກ຺ຂຓມຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມກຣຓາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ທສມໍ.

ປຐໂມ ວຄ຺ໂຄ.

໑໘໘໖. ຄນ຺ຕຸຎ຺ເຈວ ນິສີທິຕຸຎ຺ຈ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຈ-ສທ຺ໂທ ກິຣິຍາສມຸຈ຺ຈໂຍ. ຫສນີຍສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິນ຺ຕິ ຫາສຊນເກ ກາຣເຓ. ສິຕມຕ຺ຕນ຺ຕິ ມນ຺ທຫາສໍ.

ປຐມທຸຕິຍານິ.

໑໘໘໗. ອປ຺ປສທ຺ເທນາຕິ ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ອປ຺ປສທ຺ໂທ ໂຫຕິ? ທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖ ເຄເຫ ອາທິມ຺ຫິ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ, ມຊ຺ເຌ ທຸຕິຍຕ຺ເຖໂຣ, ອນ຺ເຕ ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣຕິ ເອວໍ ນິສິນ຺ເນສຸຍໍ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ ທຸຕິຍຕ຺ເຖເຣນ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ເຕຕິ, ທຸຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ສທ຺ທຎ຺ເຈວ ສຸຓາຕິ, ກຖຎ຺ຈ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ປນ ສທ຺ທເມວ ສຸຓາຕິ, ກຖໍ ນ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອປ຺ປສທ຺ໂທ ໂຫຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໘໘) ວຸຕ຺ຕອປ຺ປສທ຺ທຍຸຕ຺ເຕນ. ສເຈ ປນ ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ກຖຎ຺ຈ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ມຫາສທ຺ໂທ ນາມ ໂຫຕີຕິ.

ຕຕິຍໍ.

໑໘໘໘. ກາຍປ຺ປຈາລກໍ ກຕ຺ວາຕິ ກາຍໍ ຈາເລຕ຺ວາ ຈາເລຕ຺ວາ. ອຸປຣິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຫຕ຺ຖສ຺ສ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ ‘‘ພາຫູ’’ຕິ ມຓິພນ຺ຘໂຕ ຍາວ ອໍສກູຏາ ຄເຫຕພ຺ພາ.

໑໘໘໙. ອຸຊຸໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອຸຊຸໍ ຐເປຕ຺ວາ. ອາສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ‘‘ສເມນ ອິຣິຍາປເຖນ ຕູ’’ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ.

໑໘໙໐. ອິຕ຺ຖມ຺ຠູເຕ ກຣຓວຈນໍ. ຄມນປຏິສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ຄມນສ຺ສ ອສມ຺ຠໂວຕິ ອາຫ ‘‘ນິສີທເນນ ຍຸຕ຺ເຕສູ’’ຕິ.

ປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມຏ຺ຐມນວມານິ.

ທຸຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

໑໘໙໑. ຂມ຺ຠໍ ກຕ຺ວາຕິ ກຏິຍາ ເອກປສ຺ເສ ວາ ທ຺ວີສຸ ວາ ປສ຺ເສສຸ ກປ຺ປຣສນ຺ຘິໂຕ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ. ຍຖາຫ – ‘‘ຂມ຺ຠກໂຕ ນາມ ກຏິຍໍ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ກຕຂມ຺ໂຠ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໕໙໖). ອຸກ຺ກຸຏິກາຍ ວາ ຄຈ຺ຉໂຕຕິ ໂຍຊນາ. ອຸກ຺ກຸຏິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຓ຺ຫິໂຍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄປາເທຫິ ວາ ອຄ຺ຄປາເທ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຓ຺ຫີຫິ ເອວ ວາ ຠູມິໍ ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ຄມນໍ.

໑໘໙໒. ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍາຕິ ອາໂຍຄປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ. ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທນ຺ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໙໓. ທຸຕິເຍ ຈາຕິ ‘‘ນ ຂມ຺ຠກໂຕ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິສ຺ສາມີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໙໗) ສິກ຺ຂາປເທ ຈ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈາຕິ ‘‘ນ ໂອຄຸຓ຺ຐິໂຕ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິສ຺ສາມີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໕໙໙) ສິກ຺ຂາປເທ ຈ. ຉຏ຺ເຐຕິ ‘‘ນ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ອນ຺ຕຣຆເຣ’’ອິຈ຺ຈາທິ (ປາຈິ. ໖໐໑) ສິກ຺ຂາປເທ ຈ. ອິຕິ ເອວໍ ສາຣຸປ຺ປາ ສມຓາຈາຣານຸຈ຺ຉວິກາ ຉພ຺ພີສຕິ ສິກ຺ຂາປທານິ ປກາສິຕານິ.

ປຐມທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐານິ.

໑໘໙໔. ວິຎ຺ຎຸນາ ຠິກ຺ຂຸນາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສຕິຍຸຕ຺ເຕນ, ປຕ຺ຕສຎ຺ຎິນາ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ສມສູໂປວ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ. ເອວໍ ເອຕາຍ ຄາຖາຍ ສິກ຺ຂາປທຕ຺ຕຍໍ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ‘‘ສຕິຍຸຕ຺ເຕນາ’’ຕິ ອິທໍ ‘‘ສກ຺ກຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖປທໍ. ‘‘ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໐໒) ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຕ຺ເຕ ສຎ຺ຎາ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ສາ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີ, ອນຎ຺ຎວິຫິເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ຠາຊເນເຍວ ອຸປນິພທ຺ຘສຎ຺ຎິນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໘໙໕. ຠຕ຺ຕຈຕຸພ຺ຠາໂຄຕິ ຠຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸພ຺ຠາຄປ຺ປມາໂຓ. ຕໂຕ ອຘິກໍ ຄຓ຺ຫໂຕ ທຸກ຺ກຏໍ.

໑໘໙໖. ‘‘ຣສຣເສ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ຣເສຣເສ’’ຕິ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ທ຺ເວ ສູເປ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສານິ ໂອໂລຓິສາກສູເປຍ຺ຍມຈ຺ຉຣສມໍສຣສາທີນິ ຣສຣສາຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ໂອໂລຓີຕິ ທຘິກຕໍ ໂຄຣສ’’ນ຺ຕິ ເກຈິ. ‘‘ເອກາ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິກຕີ’’ຕິ ອປເຣ. ‘‘ໂຍ ໂກຈິ ສຸທ຺ໂຘ ກຎ຺ຊິກຕກ຺ກາທິຣໂສ’’ຕິ ອຎ຺ເຎ. ສາກສູເປຍ຺ຍຄ຺ຄຫເຓນ ຍາ ກາຈິ ສູເປຍ຺ຍສາເກຫິ ກຕາ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິກຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ມໍສຣສາທີນີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອວເສສາ ສພ຺ພາປິ ພ຺ຍຎ຺ຊນວິກຕິ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຎາຕກາທີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສນ຺ຕກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ເສໂສ. ອຎ຺ຎຕ຺ຖາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ກຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ເສໂສ. ຘເນນາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ’’ຕິ ຈ ‘‘ກີຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ຈ ເສໂສ. ຎາຕກາທີນໍ ສນ຺ຕກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ, ອຎ຺ຎຕ຺ຖາຍ ກຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ, ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ ກີຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສຕ຺ຕມຏ຺ຐມນວມານິ.

໑໘໙໗. ອຘິຏ຺ຐານູປຄສ຺ສ ປຕ຺ຕສ຺ສ ມຸຂວຏ຺ຏິຍາ ອນ຺ໂຕເລຂາປມາເຓນ ປູຣິໂຕວ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ.

໑໘໙໘. ອນາປຕ຺ຕິວິສຍໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິວິສຍໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ອຘິຏ຺ຐານູປເຄ ປຕ຺ເຕ. ຖູປີກຕໍ ກຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ທິຍ຺ຍມານ’’ນ຺ຕິ ເສໂສ. ຍຖາວຸຕ຺ຕເລຂາຕິກ຺ກໂມ ຍຖາ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຖູປີກຕໍ ທິຍ຺ຍມານໍ ຄຓ຺ຫໂຕ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິມິນາ ປຐມໍ ຖູປີກຕສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານູປຄປຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຉາ ປຏິຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ ປຐມປຏິຄ຺ຄຫິຕປຕ຺ເຕ ປຈ຺ຉາ ໂຠຊນສ຺ສ ຖູປີກຕສ຺ສ ປຏິຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ ນິວາຣິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໑໘໙໙. ກາລິກຕ຺ຕຍເມວ ຈ ຖູປີກຕໍ ວຏ຺ຏເຕວາຕິ ໂຍຊນາ. ເສເສຕິ ອນຘິຏ຺ຐານູປເຄ ປຕ຺ເຕ. ສພ຺ພນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ກາລິກໍ ຖູປີກຕໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໙໐໐. ເປເສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ເສໂສ. ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂູນໍ ຍທິ ເປເສຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ວິຫາຣໍ ເປເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໐໕) ອຏ຺ຐກຖາຍ ອຘິປ຺ປາຍໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຠິກ຺ຂູນ’’ນ຺ຕິ ວຈເນນ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ອວິຊຫິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອວ ເປສິຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຖາ ‘‘ປູເຣຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ.

໑໙໐໑. ປກ຺ຂິປ຺ປມານນ຺ຕິ ມຸຂວຏ຺ຏິໂຕ ອຸຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌ ປກ຺ຂິປິຍມານໍ. ຜລາທິກນ຺ຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ໂອທນາທິມ຺ປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ໂອໂຣຫຕີຕິ ສມນ຺ຕາ ໂອກາສສມ຺ຠວໂຕ ຈາລິຍມານໍ ມຸຂວຏ຺ຏິປ຺ປມາຓໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຠສ຺ສຕິ.

໑໙໐໒. ຕກ຺ໂກລກາທີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ປູຄຜລາທີນໍ ສງ຺ຄໂຫ. ຐເປຕ຺ວາຕິ ຠຕ຺ຕມຕ຺ຖເກ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ວຏໍສກນ຺ຕິ ອວຏໍສກໍ.

໑໙໐໓. ປູວສ຺ສາຕິ ວິກາຣສມ຺ພນ຺ເຘ ສາມິວຈນໍ, ປູວວຏໍສກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປູວສ຺ສ ຍາວກາລິກຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ອິທໍ ຖູປີກຕໍ ສິຍາ’’ຕິ.

໑໙໐໔. ປຓ຺ຓານໍ ວິສຸໍ ຠາຊນຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ.

໑໙໐໕. ອສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ. ຕໍ ຕຸ ສພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ຖູປີກຕຕ຺ຕາ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ຕໍ ປນ ສພ຺ພໍ. ຄຫິຕໍ ສຸຄຫິຕນ຺ຕິ ວິຣາເຘຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ເຈ, ສຸປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ.

ທສມໍ.

ຕຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

໑໙໐໖. ‘‘ອຸປຣິ ໂອຘິ’’ນ຺ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ. ອຸປຣີຕິ ຠຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຣິ. ໂອຘິນ຺ຕິ ປຣິຈ຺ເຉທໍ. ປຏິປາຏິຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ທິສາຍ ປຣິຍນ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນຸກ຺ກເມນ.

໑໙໐໗. ອຎ຺ເຎສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ເທນ຺ໂຕ’’ຕິ ເສໂສ. ອຕ຺ຕໂນ ຠຕ຺ຕໍ ອຎ຺ເຎສໍ ເທນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠາຊເນ ອາກິຣໍ ອາກິຣນ຺ໂຕ ປນ ປຏິປາຏິໍ ວິນາປິ ຕຫິໍ ຕຫິໍ ໂອມສຕິ ເຈ, ນຕ຺ຖິ ໂທໂສຕິ ໂຍຊນາ. ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ຄກໍ ຕຖາ ອາກິຣນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ໂອມສຕິ, ນຕ຺ຖິ ໂທໂສຕິ ໂຍຊນາ. ຠຸຎ຺ຊນຕ຺ຖາຍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕປິ ເຈຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ຄໍ ນາມ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ.

ຕຕິຍໍ.

໑໙໐໘. ມຕ຺ຖກໍ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊໂຕ ໂທໂສຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຖູປກໂຕຕິ ມຕ຺ຖກໂຕ, ເວມຊ຺ຌໂຕ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໑໐) ອຏ຺ຐກຖາວຈນໂຕ ມຕ຺ຖກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠຕ຺ຕມຕ຺ຖກມາຫ. ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາຕິ ຫຕ຺ເຖນ ຠຕ຺ຕໍ ອວມທ຺ທິຕ຺ວາ.

໑໙໐໙. ເສສເກ ປຣິຕ຺ເຕປິ ຈາຕິ ອວສິຏ຺ເຐ ອປ຺ປເກປິ ຈ. ສໍກຑ຺ຒິຕ຺ວານາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ຐິຕໍ ສໍຫຣິຕ຺ວາ. ເອກໂຕ ປນ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊໂຕ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ປຎ຺ຈມໍ.

໑໙໑໐. ຠິຍ຺ໂຍກມ຺ຍຕາເຫຕູຕິ ປຸນ ຄຓ຺ຫິຕຸກາມຕາເຫຕຸ. ສູປໍ ວາຕິ ມຸຄ຺ຄາທິສູປໍ ວາ. ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ວາຕິ ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ຄໍ ວາ.

ຉຏ຺ຐໍ.

໑໙໑໑. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ. ‘‘ຎາຕການໍ ວາ ປວາຣິຕານໍ ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ ວາ’’ຕິ ອິທໍ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ອຘິກໍ. ຄິລາໂນປິ ຫຸຕ຺ວາ ປເຣສໍ ປຕ຺ຕໍ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎາຍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຸຊ຺ຌາເນ ຄິລາໂນປິ ນ ມຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ອຸຊ຺ຌາເນຕິ ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມໍ.

໑໙໑໒. ທສ຺ສາມີຕິ ອິມສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ຍໍ ຕຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ, ຕໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ‘‘ທາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ. ອວມຎ຺ຎິຕ຺ວາ ອຸຊ຺ຌາຍນຈິຕ຺ຕໍ ອຸຊ຺ຌານໍ, ອຸຊ຺ຌາເນ ສຎ຺ຎາ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎາ, ສາ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ນອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎິໂນ ຈ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ຎາຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ສຕ຺ຕມຏ຺ຐມານິ.

໑໙໑໓. ‘‘ເຕສໍ ມຊ຺ຌປ຺ປມາເຓນາ’’ຕິ ອິມິນາ ອສາຣຸປ຺ປວເສນ ຂຸທ຺ທກປຏິກ຺ເຂໂປ ກໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ‘‘ນາຕິມຫນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ອຕິມຫນ຺ຕສ຺ເສວ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຂຸທ຺ທເກ ອາປຕ຺ຕິ ນ ທິສ຺ສຕີຕິ. ກພໂຬຕິ ອາໂລໂປ.

໑໙໑໔. ມູລຂາທນີຍາທິເກ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຂຊ຺ຊເກ ປນາຕິ ໂຍຊນາ. ຜລາຜເລຕິ ຂຸທ຺ທເກ, ມຫນ຺ເຕ ຈ ຜເລ.

ນວມໍ.

໑໙໑໕. ທສເມ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ທສມໍ.

ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວຄ຺ໂຄ.

໑໙໑໖. ‘‘ອນາຫເຏ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖປທໍ ‘‘ມຸຂທ຺ວາຣໍ ອປ຺ປຕ຺ເຕ’’ຕິ. ຍຖາຫ ‘‘ອນາຫເຏຕິ ອນາຫຣິເຕ, ມຸຂທ຺ວາຣໍ ອສມ຺ປາປິເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໑໗). ‘‘ມຸຂທ຺ວາຣໍ ວິວຣນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕເກ ວຸຕ຺ເຕ ມຸຂທ຺ວາຣ-ສທ຺ທສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘິສທ຺ທຕ຺ຕາ ກສ຺ສາຕິ ອເປກ຺ຂາຍ ‘‘ມຸຂທ຺ວາຣໍ ວິວຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນປເທກວຈເນນ ພ຺ຍຎ຺ຊິຕເມວຕ຺ຖໍ ປກາເສຕຸໍ ອຕ຺ຕໂນ-ຄຫຓໍ ກຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຈ-ສທ຺ໂທ ເອວກາຣຕ຺ໂຖ, ອປ຺ປຕ຺ເຕ ວາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ, ອສມ຺ປຕ຺ເຕເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຐມໍ.

໑໙໑໗. ສກລໍ ຫຕ຺ຖນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖ-ສທ຺ໂທ ຕເທກເທເສສຸ ອງ຺ຄຸລີສຸ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ‘‘ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ສມຸທາເຍ ປວຕ຺ຕໂວຫາຣສ຺ສ ອວຍເວປິ ປວຕ຺ຕນໂຕ ເອກງ຺ຄຸລິມ຺ປິ ມຸເຂ ປກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໑໙໑໘. ອສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ພ຺ຍາຫຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ.

ທຸຕິຍຕຕິຍານິ.

໑໙໒໐. ປິຓ຺ຑຸກ຺ເຂປກນ຺ຕິ ປິຓ຺ຑໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ອິຘາປິ ຂຊ຺ຊກຜລາຜເລສຸ ອນາປຕ຺ຕິ. ກພຬຈ຺ເຉທກມ຺ປິ ວາຕິ ກພຬໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ. ອິຘ ຂຊ຺ຊກຜລາຜເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ເຄປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ຄຓ຺ເຑ ກຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຜລາຜລມຕ຺ເຕເຍວ ອນາປຕ຺ຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐານິ.

໑໙໒໑-໒. ຫຕ຺ຖໍ ນິທ຺ຘຸນິຕ຺ວານາຕິ ຫຕ຺ຖໍ ນິທ຺ຘຸນິຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊໂຕຕິ ຈ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສິຕ຺ຖາວກາຣກນ຺ຕິ ສິຕ຺ຖານິ ອວກິຣິຕ຺ວາ ອວກິຣິຕ຺ວາ. ຊິວ຺ຫານິຈ຺ຉາຣກໍ ວາປີຕິ ຊິວ຺ຫໍ ນິຈ຺ຉາເຣຕ຺ວາ ນິຈ຺ຉາເຣຕ຺ວາ. ຈປຸ ຈປູຕິ ວາຕິ ‘‘ຈປຸ ຈປູ’’ຕິ ເອວໍ ສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ. ສຕ຺ຕເມຕິ ‘‘ນ ຫຕ຺ຖນິທ຺ຘຸນກ’’ນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາປເທ. ອຏ຺ຐເມຕິ ‘‘ນ ສິຕ຺ຖາວກາຣກ’’ນ຺ຕິ ສິກ຺ຂາປເທ. ກຈວຣຸຊ຺ຌເນຕິ ກຈວຣາປນຍເນ.

ສຕ຺ຕມຏ຺ຐມນວມທສມານິ.

ປຎ຺ຈໂມ ວຄ຺ໂຄ.

໑໙໒໓. ‘‘ສຸຣຸ ສຸຣູ’’ຕິ ເອວໍ ສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ນ ໂຠຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຫຕ຺ຖນິລ຺ເລຫກໍ ວາປີຕິ ຫຕ຺ຖໍ ນິລ຺ເລຫິຕ຺ວາ ນິລ຺ເລຫິຕ຺ວາ.

໑໙໒໔. ຜາຓິຕໍ, ຆນຍາຄຸໍ ວາ ອງ຺ຄຸລີຫິ ຄເຫຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ມຸເຂ ປເວເສຕ຺ວາປິ ຕໍ ໂຠຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໙໒໕. ເອກາຍ ອງ຺ຄຸລິກາຍປິ ປຕ຺ໂຕ ນ ເລຫິຕພ຺ໂພວ. ຊິວ຺ຫາຍ ເອກໂອຏ຺ໂຐປິ ນ ນິລ຺ເລຫິຕພ຺ພໂກຕິ ໂຍຊນາ. ພຫິ ໂອຏ຺ຐຎ຺ຈ ຊິວ຺ຫາຍ ນ ເລຫິຕພ຺ພໍ. ໂອຏ຺ເຐ ລຄ຺ຄໍ ສິຕ຺ຖາທິໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອຸໂຠຫິ ໂອຏ຺ຐມໍເສຫິເຍວ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ປຐມທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖານິ.

໑໙໒໖-໘. ນ ຈ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ປຏິກ຺ກູລວເສນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຫິ-ອິຕິ ‘‘ຍສ຺ມາ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ເຖ, ເຕເນວ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິ. ‘‘ປານີຍຖາລກ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອຸປລກ຺ຂຓມຕ຺ຕໍ ສງ຺ຂາທີນມ຺ປິ ຕຖາ ນຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ສຣາວໍ ວາຕິ ຕຏ຺ຏກໍ ວາ.

ອນາມິເສນ ຫຕ຺ເຖນາຕິ ອາມິສຣຫິເຕນ ຫຕ຺ເຖກເທເສນ. ຍຖາຫ ‘‘ສເຈ ປນ ຫຕ຺ຖສ຺ສ

ເອກເທໂສ ອາມິສມກ຺ຂິໂຕ ນ ໂຫຕິ, ເຕນ ປເທເສນ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໓໑). ອາມິສມກ຺ຂິເຕເນວ ຫຕ຺ເຖນ ‘‘ໂຘວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ‘‘ໂຘວາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ປນ ອນາປຕ຺ຕິ.

ປຎ຺ຈມໍ.

໑໙໒໙. ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາຕິ ສສິຕ຺ຖກາ ປຕ຺ຕໂຘວນາ ສິຕ຺ຖການິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຕໍ ປຕ຺ຕໂຘວໂນທກໍ ຆຣາ ພຫິ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ຠິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ສສິຕ຺ຖເກ ປຕ຺ຕໂຘວເນ ສິຕ຺ຖການິ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ອຸທເກນ ສມ຺ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸທກຄຕິກາເນວ ກຕ຺ວາ ຕໍ ອຸທກໍ ຆຣາ ພຫິ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ຄເຫຕ຺ວາຕິ ສສິຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ຕໂຘວໂນທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ສສິຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ຕໂຘວໂນທກໍ ຆຣາ ພຫິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຊ຺ຌາຫາຣໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄໂຫ ນາມ ເຂຬມລ຺ລາທິໂກ ອຸຈ຺ຉິຏ຺ຐຫຕ຺ຖໂຘວນຠາຊນວິເສໂສ.

ຉຏ຺ຐໍ.

໑໙໓໐. ຉຕ຺ຕໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈີຕິ ‘‘ຉຕ຺ຕໍ ນາມ ຕີຓິ ຉຕ຺ຕານິ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ກິລຎ຺ຊຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ມຓ຺ຑລພທ຺ຘໍ ສລາກພທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໖໓໔) ວຸຕ຺ເຕສຸ ຕີສຸ ຉຕ຺ເຕສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຕ຺ຖປລິຄຸຓ຺ຐິຕໍ ປຓ຺ຑຣຈ຺ຉຕ຺ຕໍ. ກິລຎ຺ຊຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ວິລີວຈ຺ຉຕ຺ຕໍ. ປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕາລປຓ຺ຓາທີຫິ ເຍຫິ ເກຫິຈິ ກຕໍ. ‘‘ມຓ຺ຑລພທ຺ຘໍ ສລາກພທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ຉຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຊຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕານິ ຫິ ມຓ຺ຑລພທ຺ຘານິ ເຈວ ໂຫນ຺ຕິ ສລາກພທ຺ຘານິ ຈ. ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ ອນວເສສປຣິຄ຺ຄຫວຈເນນ ‘‘ຍມ຺ປິ ຈ ຕຕ຺ຖຊາຕທຓ຺ເຑນ ກຕໍ ເອກປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕມ຺ປິ ຉຕ຺ຕເມວາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໓໔) ອຏ຺ຐກຖາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ຉຕ຺ຕວິເສສໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ຫຕ຺ເຖນາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ’’ຕິ ເສໂສ. ສຣີຣາວຍເວນາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ເສໂສ. ວາ-ສທ຺ໂທ ອປິ-ສທ຺ທຕ຺ໂຖ. ອໍສກູຏາທິສຣີຣາວຍເວນ ຄເຫຕ຺ວາປິ ຫຕ຺ເຖນ ອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຘາເຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສເຈ ປນສ຺ສ ອຎ຺ໂຎ ຉຕ຺ຕໍ ຘາເຣຕິ, ຉຕ຺ຕປາທຸກາຍ ວາ ຐິຕໍ ໂຫຕິ, ປສ຺ເສ ວາ ຐິຕໍ ໂຫຕິ,

ຫຕ຺ຖໂຕ ອປຄຕມຕ຺ເຕ ຉຕ຺ຕປາຓິ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ນ ຉຕ຺ຕປາຓິສ຺ສ ອຄິລານສ຺ສາ’’ຕິ ວຈນໂຕ, ອິຘ ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຄິລານສ຺ສາ’’ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ຈ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຄິລານສ຺ສາ’’ຕິ ລພ຺ຠຕິ. ຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉໂທ ເຈຕ຺ຖ ປທໂສຘມ຺ເມ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວມຸປຣິປິ.

ສຕ຺ຕມໍ.

໑໙໓໑. ທຓ຺ຑປາຓິມ຺ຫີຕິ ເອຕ຺ຖ ທຓ຺ໂຑ ປາຓິມ຺ຫິ ອສ຺ສາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ກິຕ຺ຕກປ຺ປມາໂຓ ທຓ຺ໂຑຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕຸຫຕ຺ຖປ຺ປມາໂຓ’’ຕິອາທິ. ມຊ຺ຌິມຫຕ຺ຖໂຕຕິ ປມາຓມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ, ໂຍ ‘‘ວຑ຺ຒກິຫຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ອຏ຺ຐມໍ.

໑໙໓໒. ສຕ຺ຖປາຓິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ວິຄ຺ຄໂຫ ວຸຕ຺ຕນໂຍວ. ວກ຺ຂມານໍ ສກລໍ ຘນຸວິກຕິໍ, ສຣວິກຕິຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສໍ ຂຄ຺ຄາທິ ສຕ຺ຖໍ ນາມ. ຂຄ຺ຄໍ ສນ຺ນຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕປິ ສຕ຺ຖປາຓິ ນຸ ໂຂຕິ ອາສງ຺ກາຍ ນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖມາຫ ‘‘ສຕ຺ຖປາຓີ’’ຕິອາທິ. ‘‘ນ ໂຫຕິ ອສິ’’ນ຺ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ.

ນວມໍ.

໑໙໓໓-໕. ສເຣນ ສທ຺ຘິໍ ຘນຸໍ ວາ ສຸທ຺ຘຘນຸໍ ວາ ສຸທ຺ຘສຣໍ ວາ ສຊິຍໍ ຘນຸທຓ຺ຑໍ ວາ ນິຊິຍໍ ຘນຸທຓ຺ຑໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສາປິ ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສາປິ ວາ ນິປນ຺ນສ຺ສາປິ ວາ ສເຈ ໂຍ ຕຖາ ປທໂສຘມ຺ເມ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ສເຈ ປນສ຺ສ ຘນຸ ຂນ຺ເຘ ປຏິມຸກ຺ກໍ ໂຫຕິ, ຍາວ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕາວ ວຏ຺ຏຕິ. ຊິຍາຍ ສຫ ວຕ຺ຕຕີຕິ ສຊິຍໍ.

ທສມໍ.

ຉຏ຺ໂຐ ວຄ຺ໂຄ.

໑໙໓໖. ປາທຸກາຣຸຬ຺ຫກສ຺ສາຕິ ປາທຸກໍ ອາຣຸຬ຺ໂຫ ປາທຸກາຣຸຬ຺ໂຫ, ໂສເຍວ ປາທຸກາຣຸຬ຺ຫໂກ, ຕສ຺ສ. ກຖໍ ອາຣຸຬ຺ຫສ຺ສາຕິ ອາຫ ‘‘ອກ຺ກມິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສາຕິ ຉຕ຺ຕທຓ຺ຑເກ ອງ຺ຄຸລນ຺ຕຣໍ ອປ຺ປເວເສຕ຺ວາ ເກວລໍ ປາທຸກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ. ປຏິມຸກ຺ກສ຺ສ ວາຕິ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ. ເອຕໍ ທ຺ວຍມ຺ປິ ‘‘ປາທຸກາຣຸຬ຺ຫກສ຺ສາ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖປທໍ. ຍຖາຫ ‘‘ນ ປາທຸກາຣຸຬ຺ຫສ຺ສ ອຄິລານສ຺ສ ຘມ຺ໂມ ເທເສຕພ຺ໂພ. ໂຍ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ອກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ວາ ປຏິມຸກ຺ກສ຺ສ ວາ ໂອມຸກ຺ກສ຺ສ ວາ ອຄິລານສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໓໘).

ປຐມໍ.

໑໙໓໗-໔໐. ອຸປາຫນຄຕສ຺ສາປີຕິ ອກ຺ກນ຺ຕາທິອາກາເຣນ ອຸປາຫນາຣຸຬ຺ຫສ຺ສ ຈ. ຍຖາຫ ‘‘ອກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ວາ ປຏິມຸກ຺ກສ຺ສ ວາ’’ຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ຉຕ຺ຕປາຓິອາທີສຸ ສພ຺ພສິກ຺ຂາປເທສຸ. ອຄິລານສ຺ສາຕິ ອິທໍ ໂຍເຊຕພ຺ພນ຺ຕິ ເສໂສ. ຍາເນ ວາ ຄຕສ຺ສ ອຄິລານສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖ ຍາເນ ວາ ຄຕສ຺ສາຕິ ສເຈ ທ຺ວີຫິ ຊເນຫິ ຫຕ຺ຖສງ຺ຆາເຕນ ຄຫິໂຕ, ສາຏເກ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ວໍເສນ ວຍ຺ຫຕິ, ອຍຸຕ຺ເຕ ວາ ວຍ຺ຫາທິເກ ຍາເນ, ວິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ວາ ຐປິເຕ ຈກ຺ກມຕ຺ເຕປິ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຍານຄໂຕຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ສຍເນປິ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ກຏສາຣເກ ວາ ຉມາຍ ວາ ນິປນ຺ນສ຺ສາປິ ອຄິລານສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ. ຍຖາຫ ‘‘ສຍນຄຕສ຺ສາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ກຏສາຣເກປິ ປກຕິຠູມິຍມ຺ປິ ນິປນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໖໔໑). ອຸຈ຺ເຈ ປີເຐ ວາ ອຸຈ຺ເຈ ມຎ຺ເຈປິ ວາ ນິສິນ຺ເນນ, ຐິເຕນ ວາ ນິປນ຺ນສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຐຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ນິສີທິຕ຺ວາ’’ຕິ ອິທຎ຺ຈ ສງ຺ຄຫິຕເມວ. ສຍເນສຸ ຄຕສ຺ສ ຈ ເທເສນ຺ເຕນ ສຍເນສຸ ຄເຕນາປິ ສມາເນ ວາປິ ອຸຈ຺ເຈ ວາ ນິປນ຺ເນເນວ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໑໙໔໑. ‘‘ຕເຖວ ຈາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອິທໍ ຄຫິຕໍ.

ທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖານິ.

໑໙໔໒. ‘‘ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ນິສິນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ຍກາຣສ຺ສ ໂລປໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ປລ຺ລຕ຺ຖິກາ ນິສິນ຺ນສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອາໂຍຄປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ຫຕ຺ຖປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ຍາຍ ກາຍຈິ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ນິສິນ຺ນສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວຐິຕສີສສ຺ສາຕິ ທຸສ຺ສເວຐເນນ ວາ ໂມລິອາທີຫິ ວາ ຍຖາ ເກສນ຺ໂຕ ນ ທິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ເວຐິຕສີສສ຺ສ.