ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖຸກ຺ຂນ຺ຘກກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໗໘໓. ກຸຏ຺ເຏຕິ ອິຏ຺ຐກາສິລາທາຣຸກຸຏ຺ຏານໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ. ອຏ຺ຏາເນຕິ ເອຕ຺ຖ ອຏ຺ຏານໍ ນາມ ຣຸກ຺ເຂ ຜລກໍ ວິຍ ຕຈ຺ເຉຕ຺ວາ ອຏ຺ຐປທາກາເຣນ ຣາຊິໂຍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ນຫານຕິຕ຺ເຖ ນິຂຓນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຈຸຓ຺ຓານິ ອາກິຣິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສາ ກາຍໍ ຆໍສນ຺ຕິ.

໒໗໘໔. ຄນ຺ຘພ຺ພຫຕ຺ເຖນາຕິ ນຫານຕິຕ຺ເຖ ຐປິເຕນ ທາຣຸມຍຫຕ຺ເຖນ. ເຕນ ກິຣ ຈຸຓ຺ຓານິ ຄເຫຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສາ ສຣີຣໍ ຆໍສນ຺ຕິ. ກຸຣຸວິນ຺ທກສຸຕ຺ຕິຍາຕິ ກຸຣຸວິນ຺ທກປາສາຓຈຸຓ຺ຓານິ ລາຂາຍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ກຕຄຸຬິກກລາປໂກ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ອຸໂຠສຸ ອນ຺ເຕສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ສຣີຣໍ ຆໍສນ຺ຕິ. ມລ຺ລເກນາຕິ ມກຣທນ຺ຕກໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ມລ຺ລກມູລສຓ຺ຐາເນນ ກເຕນ ມລ຺ລເກນ, ອິທໍ ຄິລານສ຺ສາປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາຍໂຕຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສຣີເຣນ ຆໍເສຍ຺ຍ.

໒໗໘໕. ອກຕໍ ມລ຺ລກໍ ນາມ ມກຣທນ຺ເຕ ອຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ກຕໍ, ອິທໍ ອຄິລານສ຺ສ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໗໘໖. ກປາລິຏ຺ຐກຂຓ຺ຑານີຕິ ກປາລຂຓ຺ຑອິຏ຺ຐກຂຓ຺ຑານິ. ສພ຺ພສ຺ສາຕິ ຄິລານາຄິລານສ຺ສ ສຣີເຣ ຆໍສິຕ຺ວາ ອຸພ຺ພຏ຺ເຏຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ປຸຖຸປາຓິກ’’ນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖປຣິກມ຺ມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພສ຺ສ ຫຕ຺ເຖນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ວຕ຺ຖວຏ຺ຏີ’’ຕິ ອິທໍ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕອຸກ຺ກາສິກສ຺ສ ປຣິຍາຍໍ, ຕສ຺ມາ ນຫາຍນ຺ຕສ຺ສ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ນຫານສາຏກວຏ຺ຏິຍາປິ ຆໍສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໗໘໗. ເຜຓກໍ ນາມ ສມຸທ຺ທເຜຓໍ. ກຖລນ຺ຕິ ກປາລຂຓ຺ຑໍ. ປາທຆໍສເນ ວຸຕ຺ຕາ ອນຸຎ຺ຎາຕາ. ກຕກໍ ນາມ ປທຸມກຓ຺ຓິກາກາຣໍ ປາທຆໍສນຕ຺ຖໍ ກຓ຺ຏເກ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ກຕໍ, ເອຕໍ ເນວ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ, ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໗໘໘. ຍໍ ກິຎ຺ຈິປິ ອລງ຺ກາຣນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖູປຄາທິອລງ຺ກາເຣສຸ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອລງ຺ກາຣໍ.

໒໗໘໙. ໂອສຓ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ ອລງ຺ກາຣຕ຺ຖໍ ສງ຺ຂໂຣນ຺ໂຕ ນເມຍ຺ຍ. ຫຕ຺ຖຜຓເກນາຕິ ຫຕ຺ເຖເນວ ຜຓກິຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕາ ອງ຺ຄຸລີຫິ ໂອສຓ຺ເຐນ຺ຕິ. ຜຓເກນາຕິ ທນ຺ຕມຍາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ. ໂກຈ຺ເຉນາຕິ ອຸສິຣມເຍນ ວາ ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊມເຍນ ວາ ໂກຈ຺ເຉນ.

໒໗໙໐. ສິຕ຺ຖເຕໂລທເຕເລຫີຕິ ສິຕ຺ຖເຕລຎ຺ຈ ອຸທກເຕລຎ຺ຈາຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ, ເຕຫິ. ຕຕ຺ຖ ສິຕ຺ຖເຕລໍ ນາມ ມຘຸສິຕ຺ຖກນິຍ຺ຍາສາທິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຈິກ຺ກຓໍ. ຈິກ຺ກຓໍ ນາມ ນິຍ຺ຍາສໍ. ອຸທກເຕລໍ ນາມ ອຸທກມິສ຺ສກໍ ເຕລໍ. ກຕ຺ຖຈິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ສິຏ຺ຐາ’’ຕິ ປາໂຐ, ໂສເຍວຕ຺ໂຖ. ອນຸໂລມນິປາຕຕ຺ຖນ຺ຕິ ນລາຏາຠິມຸຂໍ ອນຸໂລເມນ ປາຕນຕ຺ຖໍ. ອຸທ຺ຘໂລເມນາຕິ ອຸທ຺ຘຄ຺ຄໍ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕໂລເມນ.

໒໗໙໑. ຫຕ຺ຖໍ ເຕເລນ ເຕເມຕ຺ວາຕິ ກຣຕລໍ ເຕເລນ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ. ສິໂຣຣຸຫາ ເກສາ. ອຸຓ຺ຫາຠິຕຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຸຓ຺ຫາຠິຕຕ຺ຕຣຊສິຣສ຺ສ. ອລ຺ລຫຕ຺ເຖນ ສິໂຣຣຸເຫ ປຸຎ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໙໒. ອາທາເສ ອຸທປຕ຺ເຕ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ກໍສປຕ຺ຕາທີນິປິ, ເຍສຸ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ສພ຺ພານິ ອາທາສສງ຺ຂເມວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ກຎ຺ຊິຍາທີນິປິ ຈ ອຸທປຕ຺ຕສງ຺ຂເມວ, ຕສ຺ມາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ.

໒໗໙໓. ເຍນ ເຫຕຸນາ ມຸຂໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ສຎ຺ຉວິ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອາພາຘປຈ຺ຈຍາ ‘‘ເມ ມຸເຂ ວໂຓ ສຎ຺ຉວິ ນຸ ໂຂ, ອຸທາຫຸ ນ ສຎ຺ຉວີ’’ຕິ ມຸຂໍ ທຏ຺ຐຸຎ຺ຈ ‘‘ອຫໍ ຊິຓ຺ໂຓ ນຸ ໂຂ, ອຸທາຫຸ ໂນ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາຣຊານນຕ຺ຖຎ຺ຈ ມຸຂໍ ທຏ຺ຐຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໙໔. ນຈ຺ຈໍ ວາຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ນຈ຺ຈໍ ອນ຺ຕມໂສ ໂມຣນຈ຺ຈມ຺ປິ. ຄີຕນ຺ຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ນຏຄີຕໍ ວາ ສາຘຸຄີຕໍ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ທນ຺ຕຄີຕມ຺ປິ, ຍໍ ‘‘ຄາຍິສ຺ສາມາ’’ຕິ ປຸພ຺ພຠາເຄ ໂອກູຊນ຺ຕາ ກໂຣນ຺ຕິ, ເອຕມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ວາທິຕນ຺ຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວາທິຕໍ. ທຏ຺ຐຸໍ ວາ ປນ ໂສຕຸໍ ວາຕິ ນຈ຺ຈໍ ທຏ຺ຐຸໍ ວາ ຄີຕໍ ວາທິຕໍ ໂສຕຸໍ ວາ.

໒໗໙໕. ສຍໍ ນຈ຺ຈນ຺ຕສ຺ສ ວາ ນຈ຺ຈາເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ຄາຍນ຺ຕສ຺ສ ວາ ຄາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ວາເທນ຺ຕສ຺ສ ວາ ວາທາເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ທຸກ຺ກຏເມວ ອຏ຺ຐກຖາຍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໔໘) ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕເທກເທສໍ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ທຏ຺ຐຸມນ຺ຕມໂສ’’ຕິອາທິ.

໒໗໙໖. ສຸຓາຕີຕິ ຄີຕໍ ວາ ວາທິຕໍ ວາ. ປສ຺ສຕີຕິ ນຈ຺ຈໍ ປສ຺ສຕິ.

໒໗໙໗. ປສ຺ສິສ຺ສາມີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ສຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເສໂສ. ‘‘ນຈ຺ຈໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມິ, ຄີຕໍ, ວາທິຕໍ ວາ ສຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິຫາຣໂຕ ວິຫາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ ວາປິ ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໙໘. ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວານ ຄຈ຺ຉໂຕຕິ ‘‘ນຈ຺ຈໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ, ‘‘ຄີຕໍ, ວາທິຕໍ ວາ ສຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕວິຫາເຣປິ ຕໍ ຕໍ ທິສໍ ຄຈ຺ຉໂຕ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ວີຖິຍໍ ຐຕ຺ວາ ຄີວໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ປສ຺ສໂຕປິ ຈ ອາປຕ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໙໙. ທີຆາຕິ ທ຺ວງ຺ຄຸລໂຕ ທີຆາ. ນ ຘາເຣຍ຺ຍາຕິ ນ ຘາເຣຕພ຺ພາ. ທ຺ວງ຺ຄຸລໍ ວາ ທຸມາສໍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວ ອງ຺ຄຸລານິ ປຣິມາຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ທ຺ວງ຺ຄຸໂລ, ເກໂສ. ທ຺ເວ ມາສາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉໂທ ອສ຺ສາຕິ ທຸມາໂສ. ເກສໍ ຘາເຣນ຺ໂຕ ທ຺ວງ຺ຄຸລໍ ວາ ຘາເຣຍ຺ຍ ທຸມາສໍ ວາ. ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຕໂຕ ທ຺ວງ຺ຄຸລໂຕ ວາ ທຸມາສໂຕ ວາ ເກສໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ເກສໍ ຘາເຣຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

ອຖ ວາ ທ຺ເວ ອງ຺ຄຸລານິ ສມາຫຏານິ ທ຺ວງ຺ຄຸລໍ, ທ຺ເວ ມາສາ ສມາຫຏາ ທຸມາສໍ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ອຈ຺ຈນ຺ຕສໍໂຍເຄ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ເກເສ ຘາເຣນ຺ໂຕ ທ຺ວງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ວາ ຘາເຣຍ຺ຍ ທຸມາສມຕ຺ຕໍ ວາ, ຕໂຕ ກາລປຣິມາຓໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ເກເສ ຘາເຣຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສເຈ ເກເສ ອນ຺ໂຕທ຺ເວມາເສ ທ຺ວງ຺ຄຸເລ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ອນ຺ໂຕທ຺ເວມາເສເຍວ ຉິນ຺ທິຕພ຺ພາ. ທ຺ວງ຺ຄຸເລ ຫິ ອຕິກ຺ກເມຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈປິ ນ ທີຆາ, ທ຺ເວມາສໂຕ ເອກທິວສມ຺ປິ ອຕິກ຺ກເມຕຸໍ ນ ລຠຕິເຍວ. ເອວມຍໍ ອຸຠເຍນປິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉເທເນວ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕໂຕ ໂອຣໍ ປນ ນວຏ຺ຏນຠາໂວ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

໒໘໐໐. ທີເຆ ນເຂ, ທີຆານິ ນາສິກໂລມານິ ຈ ນ ຘາຣເຍຕິ ໂຍຊນາ, ນ ຘາເຣຍ຺ຍ, ຉິນ຺ເທຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວີສຕິມຏ຺ຐນ຺ຕິ ວີສຕິຍາ ນຂານໍ ມຏ຺ຐໍ ລິຂິຕມຏ຺ຐຠາວໍ ກາຕຸໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ສຕ຺ຖເກນ ຕຈ຺ເຉຕ຺ວາ ຈຸຓ຺ຓເກນ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຜລິກມຓີນໍ ວິຍ ອຸຊ຺ຊລກຣຓໍ ລິຂິຕມຏ຺ຐໍ ນາມ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມລມຕ຺ຕໍ ອປກຑ຺ຒິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໗໔) ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ມຸຄ຺ຄຜລຕຈາທີຫິ ນຂມລໍ ອປເນຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໘໐໑. ກປ຺ປາເປຍ຺ຍ ວິສຸໍ ມສ຺ສຸນ຺ຕິ ໂຍ ເກສຈ຺ຉິນ຺ໂນ ວິສຸໍ ມສ຺ສຸໍ ກປ຺ປາເປຍ຺ຍ. ທາຐິກໍ ຐເປຍ຺ຍາຕິ ເກເສ ຉິນ຺ທາເປຕ຺ວາ ມສ຺ສຸໍ ອກປ຺ປາເປຕ຺ວາ ວິສຸໍ ຐເປຍ຺ຍ. ສມ຺ພາເຘຕິ ອຸປກຈ຺ຉກມຸຕ຺ຕກຣຓສງ຺ຂາເຕ ສມ຺ພາຘຏ຺ຐາເນ. ໂລມໍ ສໍຫຣາເປຍ຺ຍວາຕິ ສຕ຺ເຖນ ວາ ສຓ຺ຑາເສນ ວາ ອຎ຺ເຎນ ເຍນ ເກນຈິ ປເຣນ ຉິນ຺ທາເປຍ຺ຍ, ສຍໍ ວາ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາພາຘປຈ຺ຈຍາ ສມ຺ພາເຘ ໂລມໍ ສໍຫຣາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໗໕) ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ຍຖາວຸຕ຺ຕສມ຺ພາເຘ ຄຓ຺ຑປິຬກວຓາທິເກ ອາພາເຘ ສຕິ ໂລມໍ ສໍຫຣາເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໘໐໒. ອຄິລານສ຺ສ ຉິນ຺ທໂຕ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ເຎນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ຕຖາ ກຕ຺ຕຣິຍາ ຉິນ຺ທາເປນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໒໘໐໓. ເສສງ຺ຄເຉທເນຕິ ອງ຺ຄຸລິຍາທິອວເສສສຣີຣາວຍວານໍ ເຉທເນ. ອຕ຺ຕວເຘຕິ ອຕ຺ຕຸປກ຺ກເມນ ວາ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ອຸປກ຺ກເມນ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຊີວິຕນາເສ.

໒໘໐໔. ອງ຺ຄນ຺ຕິ ອງ຺ຄຊາຕໂຕ ອວເສສໍ ສຣີຣາວຍວໍ. ອຫິກີຏາທິທຏ຺ຐສ຺ສ ຕປ຺ປຏິກາຣວເສນ ອງ຺ຄໍ ຉິນ຺ທໂຕ ນ ໂທໂສ. ຕາທິສາພາຘປຈ຺ຈຍາ ຕປ຺ປຏິກາຣວເສນ ອງ຺ຄໍ ຉິນ຺ທໂຕ ນ ໂທໂສ. ໂລຫິຕໍ ໂມເຈນ຺ຕສ຺ສາປິ ນ ໂທໂສຕິ ໂຍຊນາ.

໒໘໐໕. ອປຣິສ຺ສາວໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສເຈ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ມຄ຺ເຄ ອທ຺ຘາເນ ຕໍ ປຣິສ຺ສາວນໍ ຍາຈມານສ຺ສ ໂຍ ນ ທທາຕິ, ຕສ຺ສ ອທທໂຕ ອເທນ຺ຕສ຺ສາປິ ຕເຖວ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ ໂຍຊນາ. ໂຍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ເຖ ປຣິສ຺ສາວເນ ວິຊ຺ຊມາເນປິ ຍາຈຕິ, ຕສ຺ສ ນ ອກາມາ ທາຕພ຺ພໍ.

໒໘໐໖. ‘‘ນຄ຺ໂຄ’’ຕິ ປທໍ ‘‘ນ ຠຸຎ຺ເຊ’’ຕິອາທິ ກິຣິຍາປເທຫິ ປຈ຺ເຈກໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ນ ຠຸຎ຺ເຊຕິ ຠຕ຺ຕາທິໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ ນ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ. ນ ປິເວຕິ ຍາຄຸອາທິໍ ປາຕພ຺ພໍ ນ ປິເວຍ຺ຍ. ນ ຈ ຂາເທຕິ ມູລຂາທນີຍາທິກໍ ຂາທນີຍໍ ນ ຂາເທຍ຺ຍ. ນ ສາຍເຍຕິ ຜາຓິຕາທິກໍ ສາຍິຕພ຺ພຎ຺ຈ ນ ສາເຍຍ຺ຍ ນ ລິເຫຍ຺ຍ. ນ ທເທຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠຕ຺ຕາທິໍ ກິຎ຺ຈິ ນ ທເທຍ຺ຍ. ນ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາຕິ ຕຖາ ສຍໍ ນຄ຺ໂຄ ຫຸຕ຺ວາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ. ອຎ຺ຊສໍ ມຄ຺ຄໍ.

໒໘໐໗. ປຣິກມ຺ມໍ ນ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມາທິປຣິກມ຺ມໍ ນ ກາຕພ຺ພໍ. ກາຣເຍຕິ ສຍໍ ນຄ຺ໂຄ ຫຸຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມາທິປຣິກມ຺ມໍ ນ ກາຣາເປຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໘໐໘. ປິຏ຺ຐິກມ຺ມາທິເກ ປຣິກມ຺ເມ ຊນ຺ຕາຆຣາທິກາ ຕິສ຺ໂສ ປຏິຈ຺ຉາທີ ວຸຕ຺ຕາ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິສ຺ໂສ ປຏິຈ຺ຉາທິໂຍ ຊນ຺ຕາຆຣປຏິຈ຺ຉາທິໍ ອຸທກປຏິຈ຺ຉາທິໍ ວຕ຺ຖປຏິຈ຺ຉາທິ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໖໑) ອນຸຎ຺ຎາຕາຕິ ໂຍຊນາ. ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ ຫິຣິໂກປິນນ຺ຕິ ປຏິຈ຺ຉາທິ, ຊນ຺ຕາຆຣເມວ ປຏິຈ຺ຉາທິ ຊນ຺ຕາຆຣປຏິຈ຺ຉາທິ. ອຸທກເມວ ປຏິຈ຺ຉາທິ ອຸທກປຏິຈ຺ຉາທິ. ວຕ຺ຖເມວ ປຏິຈ຺ຉາທິ ວຕ຺ຖປຏິຈ຺ຉາທິ. ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ປນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ອິຕຣປຏິຈ຺ຉາທິທ຺ວຍໍ ປຣິກມ຺ເມເຍວ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທີເປຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ໂຠຊນາທິສພ຺ພກິຈ຺ເຈສຸ.

໒໘໐໙. ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ເປຬາຍນ຺ຕິ ຕມ຺ພໂລຫວຏ຺ຏໂລຫກໍສໂລຫກາຬໂລຫສຸວຓ຺ຓຣຊຕາທີຫິ ກຕາຍ ວາ ທາຣຸມຍາຍ ວາ ຍາຍ ກາຍຈິ ເປຬາຍ ອາສິຕ຺ຕກູປຘາເນ. ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ຈ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຠາຊນໍ ຐເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ອາສິຕ຺ຕກູປຘານໍ ນາມ ຕມ຺ພໂລເຫນ ວາ ຣຊເຕນ ວາ ກຕາຍ ເປຬາຍ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ, ‘ນ ຠິກ຺ຂເວ ອາສິຕ຺ຕກູປຘາເນ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ສາມຎ຺ເຎນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ທາຣຸມຍາປິ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໖໔). ‘‘ອນຸຊານາມິ ຠິກ຺ຂເວ ມໂຬຣິກ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໖໔) ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ມໂຬຣິກາຍ ຐເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ມໂຬຣິກາ’’ຕິ ຈ ທຓ຺ຑາຘາຣໂກ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຍໍ ຕໂຍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ, ພຫູ ວາ ທຓ຺ຑເກ ອຸປຣິ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ຈ ວິຕ຺ຖຕໍ ມຊ຺ເຌ ສງ຺ກຸຈິຕໍ ກຕ຺ວາ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອາຘາຣກໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ຍຏ຺ຐິອາຘາຣກປຓ຺ຓາຘາຣກປຈ຺ຉິກປິຏ຺ຐຆຏກກວາຏກາທິຠາຊນມຸຂອຸທຸກ຺ຂລາທີນິປິ ເອຕ຺ເຖວ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍຏ຺ຐິອາຘາຣໂກຕິ ຍຏ຺ຐິໍເຍວ ອຸຊຸກໍ ຐເປຕ຺ວາ ພນ຺ຘີກຕອາຘາຣໂກ.

ເອກຠາຊເນ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ໂຠຊນສ຺ສາປິ ສມ຺ຠວໂຕ ‘‘ຠຸຎ຺ຊໂຕ ເອກຠາຊເນ’’ຕິ ເອຕ຺ຕເກເຍວ ວຸຕ຺ເຕ ຕສ຺ສາປິ ປສງ຺ໂຄ ສິຍາຕິ ຕນ຺ນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖມາຫ ‘‘ເອກໂຕ’’ຕິ. ‘‘ຠຸຎ຺ຊໂຕ’’ຕິ ອິທໍ ອຸປລກ຺ຂຓໍ. ເອກໂຕ ເອກຠາຊເນ ຍາຄຸອາທິປານມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຖາລເກ ປາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໖໔). ອຖ ວາ ຠຸຎ຺ຊໂຕຕິ ອຊ຺ໂຌຫາຣສາມຎ຺ເຎນ ປານມ຺ປິ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຍເມຕ຺ຖ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ສເຈ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຠາຊນໂຕ ຜລໍ ວາ ປູວໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມິໍ ອປຄເຕ ອິຕຣສ຺ສ ເສສກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິຕຣສ຺ສາປິ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ປຸນ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ.

໒໘໑໐. ເຍ ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາ ຠິກ຺ຂູ ເອກປາວຸຣຓາ ວາ ເອກຕ຺ຖຣຓາ ວາ ເອກຕ຺ຖຣຓປາວຸຣຓາ ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕສຎ຺ຈ, ເຍ ເອກມຎ຺ເຈປິ ເອກໂຕ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕສຎ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໒໘໑໑. ສງ຺ຆາຏິປລ຺ລຕ຺ຖິກມຸປາຄໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຆາຏີຕິ ສງ຺ຆາຏິນາເມນ ອຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣມາຫ. ສງ຺ຆາຏິປລ຺ລຕ຺ຖິກໍ ອຸປຄເຕນ ຍຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ນິສີເທຍ຺ຍາຕິ ວິຫາເຣ ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ວາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ນ ນິສີເທຍ຺ຍ. ‘‘ສງ຺ຆາຏີຕິ ນາເມນ ອຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣໂວຫາຣປ຺ປຕ຺ຕມຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣໍ ‘ສງ຺ຆາຏີ’ຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ນິສ຺ສນ຺ເທເຫ, ຂຸທ຺ທສິກ຺ຂາວຓ຺ຓນາຍມ຺ປິ ‘‘ສງ຺ຆາຏິຍາ ນ ປລ຺ລຕ຺ເຖຕິ ອຘິຏ຺ຐິຕຈີວເຣນ ວິຫາເຣ ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ວາ ປລ຺ລຕ຺ຖິໂກ ນ ກາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ອນ຺ໂຕຄາເມ ວາສຕ຺ຖາຍ ອຸປຄເຕນ ອຘິຏ຺ຐິຕໍ ສງ຺ຆາຏິໍ ວິນາ ເສສຈີວເຣຫິ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ນິສີທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ກິຎ຺ຈິ ກີຬໍ ນ ກີເຬຍ຺ຍາຕິ ຊຸຕກີຬາທິກໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກາຍິກວາຈສິກກີຬິກໍ ນ ກີເຬຍ຺ຍ. ນ ຈ ຄາຫເຍຕິ ນ ຈ ຄາຫາເປຍ຺ຍ, ນ ຫຣາເປຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໘໑໒. ທາຐິກາຍປີຕິ ມສ຺ສຸມ຺ຫິ. ອຸຄ຺ຄຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ພີຠຈ຺ຉ’’ນ຺ຕິ ເສໂສ. ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ອປລິຕໍ. ຕາທິສນ຺ຕິ ພີຠຈ຺ຉໍ.

໒໘໑໓. ‘‘ອຄິລາໂນ’’ຕິ ອິມິນາ ຄິລານສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິຠາວໍ ທີເປຕິ. ‘‘ຘາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕຸນິທ຺ເທເສນ ອຄິລານສ຺ສປິ ປຣໍ ຘາຣາປເນ, ປຣສ຺ສ ຘາຣຓສາທິຍເນ ຈ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖໍ, ຈີວຣາທີນໍ ຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖຎ຺ຈ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໗໐) – ຍສ຺ສ ກາຍທາໂຫ ວາ ປິຕ຺ຕໂກໂປ ວາ ໂຫຕິ, ຈກ຺ຂຸ ວາ ທຸພ຺ພລໍ, ອຎ຺ໂຎ ວາ ໂກຈິ ອາພາໂຘ ວິນາ ຉຕ຺ເຕນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຄາເມ ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວາ ຉຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວາຬມິຄໂຈຣຠເຍສຸ ອຕ຺ຕຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖໍ, ວສ຺ເສ ປນ ຈີວຣຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ເອກປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ປນ ສພ຺ພຕ຺ເຖວ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ເອກປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ນາມ ຕາລປຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ.

໒໘໑໔. ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑາກາໂຣ ອເຠໂທປຈາເຣນ ‘‘ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອວມຸປຣິປິ. ຈີວຣສ຺ສ ນາມເຘຍ຺ຍໍ ‘‘ວສນ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ. ‘‘ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ປທທ຺ວຍຎ຺ຈ ‘‘ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑ’’ນ຺ຕິອາທີຫິ ສພ຺ພປເທຫິ ປຈ຺ເຈກໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເວລ຺ລິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ສໍ-ສທ຺ທໂລໂປ, ສໍເວລ຺ລິຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑໍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໘໐) ນາມ ນາຠິມູລໂຕ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑສຓ຺ຐານໍ ໂອລມ຺ພກໍ ກຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ ໂຈຬິກິຕ຺ຖີນໍ ນິວາສນໍ ວິຍ. ຈຕຸກ຺ກຓ຺ຓໍ ນາມ ອຸປຣິໂຕ ທ຺ເວ, ເຫຏ຺ຐໂຕ ທ຺ເວຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກຓ຺ເຓ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ມຈ຺ຉວາຬກໍ ນາມ ເອກໂຕ ທສນ຺ຕໍ ເອກໂຕ ປາສນ຺ຕໍ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ສໍເວລ຺ລິຍນ຺ຕິ ມລ຺ລກມ຺ມກາຣາທໂຍ ວິຍ ກຈ຺ຉໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ນິວາສນໍ. ຕາລວຓ຺ຏກໍ ນາມ ຕາລວຓ຺ຏາກາເຣນ ສາຏກໍ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວາສນໍ. ຈ-ສທ຺ເທນ ສຕວລິກໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ສຕວລິກໍ ນາມ ທີຆສາຏກໍ ອເນກກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂອຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ໂອວຏ຺ຏິກໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ນິວຕ຺ຖໍ, ວາມທກ຺ຂິຓປສ຺ເສສຸ ວາ ນິຣນ຺ຕຣໍ ວລິໂຍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ສເຈ ປນ ຊາຓຸໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເອກາ ວາ ທ຺ເວ ວາ ວລິໂຍ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ເອວໍ ນິວາເສຕຸໍ ຄິລານສ຺ສປິ ມຄ຺ຄປຏິປນ຺ນສ຺ສປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

ຍມ຺ປິ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ເອກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ໂກເຓ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣວາສກສ຺ສ ອຸປຣິ ລຄ຺ເຄນ຺ຕິ, ອນ຺ໂຕ ວາ ເອກໍ ກາສາວໍ ຕຖາ ນິວາເສຕ຺ວາ ພຫິ ອປຣໍ ນິວາເສນ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຄິລາໂນ ປນ ອນ຺ໂຕກາສາວສ຺ສ ໂອວຏ຺ຏິກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອປຣໍ ອຸປຣິ ນິວາເສຕຸໍ ລຠຕິ. ອຄິລາເນນ ທ຺ເວ ນິວາເສນ຺ເຕນ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພານິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຈ ອິຘ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ຍຎ຺ຈ ເສຂິຍວຓ຺ຓນາຍໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນິພ຺ພິກາຣໍ ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕພ຺ພໍ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິກາຣໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ທຸກ຺ກຏາ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ.

໒໘໑໕. ຄິຫິປາຣຸປນນ຺ຕິ ‘‘ເສຕປຏປາຣຸຕໍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໘໐) ປຣິພ຺ພາຊກປາຣຸຕໍ ເອກສາຏກປາຣຸຕໍ ໂສຓ຺ຑປາຣຸຕໍ ອນ຺ເຕປຸຣິກປາຣຸຕໍ ມຫາເຊຏ຺ຐກປາຣຸຕໍ ກຸຏິປເວສກປາຣຸຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປາຣຸຕໍ ປາຬິກາຣກປາຣຸຕ’’ນ຺ຕິ ເອວມາທິປຣິມຓ຺ຑລລກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ປາຣຸຕໍ, ສພ຺ພເມຕໍ ຄິຫິປາຣຸຕໍ ນາມ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ເສຕປຏາ ອຑ຺ຒປາລກນິຄຓ຺ຐາ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ເອກຈ຺ເຈ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອຸຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ທ຺ວີສຸ ອໍສກູເຏສຸ ປາວຸຣຓໍ ຐເປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ເອກສາຏກາ ມນຸສ຺ສາ ນິວຕ຺ຖສາຏກສ຺ສ ເອເກນນ຺ເຕນ ປິຏ຺ຐິໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ອຸໂຠສຸ ອໍສກູເຏສຸ ຐເປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ສຸຣາໂສຓ຺ຑາທໂຍ ສາຏເກນ ຄີວໍ ປຣິກ຺ຂິປນ຺ຕາ ອຸໂຠ ອນ຺ເຕ ອຸທເຣ ວາ ໂອລມ຺ເພນ຺ຕິ, ປິຏ຺ຐິຍໍ ວາ ຂິປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ອນ຺ເຕປຸຣິກາໂຍ ອກ຺ຂິຕາຣກມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ໂອຄຸຓ຺ຐິກໍ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ມຫາເຊຏ຺ຐາ ທີຆສາຏກໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ເອເກນນ຺ເຕນ ສກລສຣີຣໍ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ກສ຺ສກາ ເຂຕ຺ຕກຸຏິໍ ປວິສນ຺ຕາ ສາຏກໍ ປລິເວເຐຕ຺ວາ ອຸປກຈ຺ຉເກ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ເອເກນນ຺ເຕນ ສຣີຣໍ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸຠິນ຺ນໍ ອຸປກຈ຺ຉການໍ ອນ຺ຕເຣນ ສາຏກໍ ປເວເສຕ຺ວາ ອໍສກູເຏສຸ ປກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ປາຬິກາຣໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເອກໍສປາຣຸປເນນ ປາຣຸຕໍ ວາມພາຫໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ອໍສກູຏໍ ອາໂຣເປຕິ, ເອວໍ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ສພ຺ເພປິ ເອເຕ, ອຎ຺ເຎ ຈ ເອວຣູເປ ປາຣຸປນໂທເສ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນິພ຺ພິກາຣໍ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ອາຣາເມ ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ວາ ອນາທເຣນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ປຣິມຓ຺ຑລໂຕ ວິມຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓນິວາສນປາຣຸປນໂທເສ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ປຣິມຓ຺ຑລຠາໂວເຍວ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂໂຓ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໘໑໖. ໂລກາຍຕໍ ນ ວາເຈຍ຺ຍາຕິ ‘‘ສພ຺ພໍ ອຸຈ຺ຉິຏ຺ຐໍ, ສພ຺ພໍ ອນຸຈ຺ຉິຏ຺ຐໍ, ເສໂຕ ກາໂກ, ກາໂຬ ພໂກ ອິມິນາ ຈ ອິມິນາ ຈ ກາຣເຓນາ’’ຕິ ເອວມາທິນິຣຕ຺ຖກກາຣຓປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຕິຕ຺ຖິຍສຕ຺ຖໍ ອຎ຺ເຎສໍ ນ ວາເຈຍ຺ຍ. ນ ຈ ຕໍ ປຣິຍາປຸເຓຕິ ຕໍ ໂລກາຍຕໍ ນ ຈ ປຣິຍາປຸເຓຍ຺ຍ ນ ອຸຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ. ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຕິ ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປອສ຺ສສິປ຺ປຘນຸສິປ຺ປາທິກາ ປໂຣປຆາຕກຣາ ວິຊ຺ຊາ ຈ. ຠິກ຺ຂຸນາ ນ ປຣິຍາປຸຓິຕພ຺ພາ, ນ ວາເຈຕພ຺ພາຕິ ໂຍຊນາ.

໒໘໑໗. ສພ຺ພາຈາມຣິພີຊນີຕິ ເສຕາທິວຓ຺ເຓຫິ ສພ຺ເພຫິ ຈມຣວາເລຫິ ກຕາ ພີຊນີ. ນ ຈາລິມ຺ເປຍ຺ຍ ທາຍໍ ວາຕິ ທວຑາຫາທິອຸປທ຺ທວນິວາຣຓາຍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ປຏຄ຺ຄິທານກາຣຓໍ ວິນາ ອຣຎ຺ຎໍ ອຄ຺ຄິນາ ນ ອາລິມ຺ເປຍ຺ຍ. ທວຑາເຫ ປນ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ອສຕິ ປຏຄ຺ຄິໍ ທາຕຸໍ, ອປ຺ປຫຣິຕກຣເຓນ ວາ ປຣິຂາຂຓເນນ ວາ ປຣິຕ຺ຕາຓໍ ກາຕຸໍ, ເສນາສນໍ ປຕ຺ຕໍ ວາ ອປ຺ປຕ຺ຕໍ ວາ ອຄ຺ຄິໍ ອລ຺ລສາຂໍ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນິພ຺ພາເປຕຸຎ຺ຈ ລຠຕິ. ອຸທເກນ ປນ ກປ຺ປິເຍເນວ ລຠຕິ, ເນຕເຣນ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ປນ ສຕິ ເຕເນວ ກປ຺ປິຍໂວຫາເຣນ ກາຣາເປຕພ຺ພໍ. ມຸຂໍ ນ ຈ ລຎ຺ເຊຕິ ມໂນສິລາທິນາ ມຸຂໍ ນ ລິມ຺ເປຍ຺ຍ, ຕິລເກນ ອງ຺ຄໍ ນ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໘໑໘. ອຸຠໂຕກາຊນ຺ຕິ ອຸຠໂຕໂກຏິຍາ ຠາຣວຫນໂກຏິກາຊໍ. ອນ຺ຕຣກາຊກນ຺ຕິ ອຸຠຍໂກຏິຍາ ຐິຕວາຫເກຫິ ວຫິຕພ຺ພໍ ມຊ຺ເຌຠາຣຍຸຕ຺ຕກາຊໍ. ສີສກ຺ຂນ຺ຘກຏິຠາຣາທໂຍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓາວ.

໒໘໑໙. ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ວຑ຺ຒກິອງ຺ຄຸເລນ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາຘິກໍ ວາ ເຕເນວ ອງ຺ຄຸເລນ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລປຈ຺ຉິມໍ ວາ ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ຂາທຕິ, ເອວໍ ຂາທໂຕ ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໒໘໒໐. ກິຈ຺ເຈ ສຕິປີຕິ ສຸກ຺ຂກຏ຺ຐາທິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ເຈ ປນ ສຕິ. ໂປຣິສນ຺ຕິ ປຸຣິສປ຺ປມາຓໍ, ພ຺ຍາມມຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອາປທາສູຕິ ວາຬມິຄາທໂຍ ວາ ທິສ຺ວາ ມຄ຺ຄມູຬ຺ໂຫ ວາ ທິສາ ໂອໂລເກຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ທວຑາຫໍ ວາ ອຸທໂກຆໍ ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ວາ ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ. ວຏ຺ຏເຕວາຠິຣູຫິຕຸນ຺ຕິ ອຕິອຸຈ຺ຈມ຺ປິ ຣຸກ຺ຂໍ ອາໂຣຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເອວ.

໒໘໒໑. ສເຈ ອກລ຺ລໂກ ຄິລາໂນ ນ ສິຍາ, ລສຸຓໍ ມາຄຘໍ ອາມກໍ ຠຓ຺ຑິກລສຸຓໍ ນ ຈ ຂາເທຍ຺ຍ ເນວ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນາ. ຠຓ຺ຑິກລສຸຓໍ ນາມ ຈຕຸມິຎ຺ຊໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ພຫຸມິຎ຺ຊໍ. ປລຓ຺ຑຸກຠຎ຺ຊນກາທິລສຸເຓ ມຄເຘສຸ ຊາຕຕ຺ເຕປິ ນ ໂທໂສ. ລສຸຓວິຠາໂຄ ເຫຏ຺ຐາ ທສ຺ສິໂຕເຍວ. ຄິລານສ຺ສ ປນ ລສຸຓໍ ຂາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາພາຘປຈ຺ຈຍາ ລສຸຓໍ ຂາທິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໘໙). ອາພາຘປຈ຺ຈຍາຕິ ຍສ຺ສ ອາພາຘສ຺ສ ລສຸຓໍ ເຠສຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ, ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພຸທ຺ຘວຈນນ຺ຕິ ສງ຺ຄີຕິຕ຺ຕຍາຣຸຬ຺ຫາ ປິຏກຕ຺ຕຍປາຬິ. ອຎ຺ຎຖາຕິ ສກ຺ກຏາທິຂລິຕວຈນມຍໍ ວາຈນາມຄ຺ຄໍ ນ ໂຣເປຕພ຺ພໍ, ຕຖາ ນ ຐເປຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໒໘໒໒. ຂິປິເຕຕິ ເຍນ ເກນຈິ ຂິປິເຕ. ‘‘ຊີວາ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຠິກ຺ຂຸນາ ຂິປິເຕ ຄິຫິນາ ‘‘ຊີວຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕນ ປຸນ ‘‘ຈິຣໍ ຊີວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ຈິຣ’’ນ຺ຕິ ປເທ ສຕິປິ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໘໒໓. ອາໂກເຏນ຺ຕສ຺ສາຕິ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ຘາທີຫິ ວາ ປຫຣນ຺ຕສ຺ສ. ປຸປ຺ຜສໍກິຓ຺ເຓຕິ ປຸປ຺ຜສນ຺ຖເຕ.

໒໘໒໔. ນ຺ຫາປິຕາ ປຸພ຺ພກາ ເອຕສ຺ສາຕິ ນ຺ຫາປິຕປຸພ຺ພໂກ, ນ຺ຫາປິຕຊາຕິໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂຸຣຠຓ຺ຑນ຺ຕິ ນ຺ຫາປິຕປຣິກ຺ຂາຣໍ. ນ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາຕິ ນ ປຣິຫເຣຍ຺ຍ. ສເຈ ໂຍ ນ຺ຫາປິຕຊາຕິໂກ ໂຫຕິ, ໂສ ຂຸຣຠຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນ ຫເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຄເຫຕ຺ວາ ເກສຈ຺ເຉທາທິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຓ຺ຓີຕິ ເກສກມ຺ພລໍ ວິນາ ອຸຓ຺ຓມຍາ ປາວຸຣຓຊາຕິ. ‘‘ໂຄນກໍ ກຸຕ຺ຕກໍ ຈິຕ຺ຕກ’’ມິຈ຺ຈາທິນາ ວຸຕ຺ຕເຠທວນ຺ຕຕາຍ ອາຫ ‘‘ສພ຺ພາ’’ຕິ. ອຸຓ຺ຓມຍໍ ອນ຺ໂຕກຣິຕ຺ວາ ປາຣຸປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ ‘‘ພາຫິຣໂລມິກາ’’ຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ພາຫິຣໂລມີ ອຸຓ຺ຓີຘາເຣຕພ຺ພາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໒໔໙). ສິກ຺ຂາປທຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອຸຓ຺ຓໂລມານິ ພຫິ ກຕ຺ວາ ອຸຓ຺ຓປາວາຣໍ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຕຖາ ຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ໂລມານິ ອນ຺ໂຕ ກຕ຺ວາ ປາຣຸປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໔໙).

໒໘໒໕. ອງ຺ຄຣາຄໍ ນາມ ກຸງ຺ກຸມາທິ. ກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ. ອກາຍພນ຺ຘນສ຺ສ ຄາມໍ ປວິສໂຕປິ ທຸກ຺ກຏໍ ສມຸທີຣິຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອສຕິຍາ ອພນ຺ຘິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂນ຺ເຕນ ຍຕ຺ຖ ສຣຕິ, ຕຕ຺ຖ ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ‘‘ອາສນສາລາຍ ພນ຺ຘິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສຣິຕ຺ວາ ຍາວ ນ ພນ຺ຘຕິ, ນ ຕາວ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕພ຺ພໍ.

໒໘໒໖. ສພ຺ພໍ ອາຍຸຘໍ ວິນາ ສພ຺ພໍ ໂລຫຊໍ ໂລຫມຍຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ປຕ຺ຕໍ, ສງ຺ກມນີຍປາທຸກໍ, ຍຖາວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ປລ຺ລງ຺ກໍ, ອາສນ຺ທິຎ຺ຈ ວິນາ ສພ຺ພໍ ທາຣຸຊໍ ທາຣຸມຍຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ ກຕກໍ, ກຸມ຺ຠກາຣິກໍ ຘນິຍສ຺ເສວ ສພ຺ພມຕ຺ຕິກາມຍໍ ກຸຏິຎ຺ຈ ວິນາ ສພ຺ພໍ ມຕ຺ຕິກາມຍໍ ຠຓ຺ຑຎ຺ຈ ກປ຺ປິຍນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖຸກ຺ຂນ຺ຘກກຖາວຓ຺ຓນາ.