ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘກກຖາວຓ຺ຓນາ

໒໖໙໗. ວຸຕ຺ຖວສ຺ສານໍ ປຸຣິມິກາຍ ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຍາວ ມຫາປວາຣຓາ, ຕາວ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທໍ ອກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຖວສ຺ສານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອກສ຺ສ ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຕິເຣການໍ ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອານິສໍສານໍ ວກ຺ຂມານານໍ ອນາມນ຺ຕຈາຣາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອານິສໍສານໍ ປຏິລາຠກາຣຓາ ມຸນິປຸງ຺ຄໂວ ສພ຺ເພສໍ ອຄາຣິກາທິມຸນີນໍ ສກລຄຸຓຄເຓຫິ ອຸຕ຺ຕໂມ ຠຄວາ ກຖິນຕ຺ຖາຣໍ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໐໖) ອພ຺ຣ຺ວິ ກເຖສີຕິ ໂຍຊນາ.

ເອຕ຺ຖາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ‘‘ກຖິນຕ຺ຖາຣໍ ເກ ລຠນ຺ຕິ, ເກ ນ ລຠນ຺ຕີຕິ? ຄຓນວເສນ ຕາວ ປຈ຺ຉິມໂກຏິຍາ ປຎ຺ຈ ຊນາ ລຠນ຺ຕິ, ອຸທ຺ຘໍ ສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ເຫຏ຺ຐາ ນ ລຠນ຺ຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໐໖) ອິທໍ ອຏ຺ຐກຖາຍ ອຕ຺ຖາຣກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນທຸສ຺ສທານກມ຺ມໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ວຸຕ຺ຖວສ຺ສວເສນ ປຸຣິມິກາຍ ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ປຐມປວາຣຓາຍ ປວາຣິຕາ ລຠນ຺ຕິ, ຉິນ຺ນວສ຺ສາ ວາ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ວາ ນ ລຠນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວຸຕ຺ຖວສ຺ສາປິ ນ ລຠນ຺ຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໐໖) ອິທໍ ອຏ຺ຐກຖາຍ ອານິສໍສລາຠໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ກມ຺ມໍ.

ອິທານິ ຕທຸຠຍໍ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ –

‘‘ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄຕານໍ ປນ ສພ຺ເພ ຄຓປູຣກາ ໂຫນ຺ຕິ, ອານິສໍສໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ອານິສໍໂສ ອິຕເຣສໍເຍວ ໂຫຕິ. ສເຈ ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໂຍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ເອໂກ ວາ, ອິຕເຣ ຄຓປູຣເກ ກຕ຺ວາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ອຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠິກ຺ຂູ ອຸປຄຕາ, ເອໂກ ປຣິປຸຓ຺ຓວສ຺ໂສ ສາມເຓໂຣ, ໂສ ເຈ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຄຓປູຣໂກ ເຈວ ໂຫຕິ, ອານິສໍສຎ຺ຈ ລຠຕິ. ຕໂຍ ຠິກ຺ຂູ ທ຺ເວ ສາມເຓຣາ, ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ຕໂຍ ສາມເຓຣາ, ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສາມເຓຣາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ກຖິນຕ຺ຖາຣກຸສລາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖາຣກຸສລາ ຂນ຺ຘກຠາຓກຕ຺ເຖຣາ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອາເນຕພ຺ພາ, ກມ຺ມວາຈໍ ສາເວຕ຺ວາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ທານຎ຺ຈ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ, ອານິສໍໂສ ປນ ອິຕເຣສໍເຍວ ໂຫຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໐໖).

ກຖິນໍ ເກນ ທິນ຺ນໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ? ເຍນ ເກນຈິ ເທເວນ ວາ ມນຸສ຺ເສນ ວາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວາ ສຫຘມ຺ມິການໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ທິນ຺ນໍ ວຏ຺ຏຕິ. ກຖິນທາຍກສ຺ສ ວຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ, ສເຈ ໂສ ຕໍ ອຊານນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ກຖໍ ກຖິນໍ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ເອວໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ຈີວຣານໍ ອຎ຺ຎຕຣປ຺ປໂຫນກໍ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນສມເຍ ວຕ຺ຖໍ ‘ກຖິນຈີວຣໍ ເທມາ’ຕິ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ສ ປຣິກມ຺ມຕ຺ຖໍ ເອຕ຺ຕກາ ນາມ ສູຈິໂຍ, ເອຕ຺ຕກໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ຣຊນໍ, ປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕານໍ ເອຕ຺ຕການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຍາຄຸຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ.

ກຖິນຕ຺ຖາຣເກນາປິ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣນ຺ເຕນ ວຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕນ຺ຕວາຍເຄຫໂຕ ຫິ ອາຠຕສນ຺ຕາເນເນວ ຂລິມກ຺ຂິຕສາຏໂກປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ມລີນສາຏໂກປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ກຖິນຕ຺ຖາຣສາຏກໍ ລຠິຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ສູຈິອາທີນິ ຈີວຣກມ຺ມູປກຣຓານິ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ພຫູຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕທເຫວ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ນິຏ຺ຐິຕສູຈິກມ຺ມໍ ຣຊິຕ຺ວາ ກປ຺ປພິນ຺ທຸໍ ທຕ຺ວາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຕສ຺ມິໍ ອນຕ຺ຖເຕເຍວ ອຎ຺ໂຎ ກຖິນສາຏກໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພກໍ ອາຫຣຕິ, ອຎ຺ຎານິ ຈ ພຫູນິ ກຖິນານິສໍສວຕ຺ຖານິ ເທຕິ, ໂຍ ອານິສໍສໍ ພຫຸໍ ເທຕິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕເກເນວ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ອິຕໂຣ ຍຖາ ຕຖາ ໂອວທິຕ຺ວາ ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ.

ກຖິນໍ ປນ ເກນ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ? ຍສ຺ສ ສງ຺ໂຆ ກຖິນຈີວຣໍ ເທຕິ. ສງ຺ເຆນ ປນ ກສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ? ໂຍ ຊິຓ຺ຓຈີວໂຣ ໂຫຕິ. ສເຈ ພຫູ ຊິຓ຺ຓຈີວຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ວຸຑ຺ຒສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ. ວຸຑ຺ເຒສຸປິ ໂຍ ມຫາປຣິວາໂຣ ຕທເຫວ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວຸຑ຺ໂຒ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ນວກຕໂຣ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ. ອປິ ຈ ສງ຺ເຆນ ມຫາເຖຣສ຺ສ ສງ຺ຄຫໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ, ຠນ຺ເຕ, ຄຓ຺ຫຖ, ມຍໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ຕີສຸ ຈີວເຣສຸ ຍໍ ຊິຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ, ຕທຕ຺ຖາຍ ທາຕພ຺ພໍ. ປກຕິຍາ ທຸປຏ຺ຏຈີວຣສ຺ສ ທຸປຏ຺ຏຕ຺ຖາເຍວ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈປິສ຺ສ ເອກປຏ຺ຏຈີວຣໍ ຆນໍ ໂຫຕິ, ກຖິນສາຏໂກ ຈ ເປລໂວ, ສາຣຸປ຺ປຕ຺ຖາຍ ທຸປຏ຺ຏປ຺ປໂຫນກເມວ ທາຕພ຺ພໍ. ‘‘ອຫໍ ອລຠນ຺ໂຕ ເອກປຏ຺ຏໍ ປາຣຸປາມີ’’ຕິ ວທນ຺ຕສ຺ສາປິ ທຸປຏ຺ຏໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂຍ ປນ ໂລຠປກຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ນ ທາຕພ຺ພໍ. ເຕນາປິ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ‘‘ປຈ຺ຉາ ວິສິພ຺ພິຕ຺ວາ ທ຺ເວ ຈີວຣານິ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ຍສ຺ສ ປນ ທິຍ຺ຍຕິ, ຕສ຺ສ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ ສງ຺ໂຆ, ອິທໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນທຸສ຺ສໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິມໍ ກຖິນທຸສ຺ສໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທເທຍ຺ຍ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ, ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ ສງ຺ໂຆ, ອິທໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນທຸສ຺ສໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ສງ຺ໂຆ ອິມໍ ກຖິນທຸສ຺ສໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເທຕິ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ, ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິມສ຺ສ ກຖິນທຸສ຺ສສ຺ສ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທານໍ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ, ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທິນ຺ນໍ ອິທໍ ສງ຺ເຆນ ກຖິນທຸສ຺ສໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ, ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໓໐໗) –

ເອວໍ ຎຕ຺ຕິທຸຕິຍາຍ ກມ຺ມວາຈາຍ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອວໍ ທິນ຺ນໍ.

໒໖໙໘-໙. ນ ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ຕາທິ-ຈຕຸວີສຕິວຊ຺ຊິຕນ຺ຕິ ປາຬິຍໍ ອາຄເຕຫິ ‘‘ນ ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ເຕນ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໐໘) ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ຕາທີຫິ ຈຕຸວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ວຊ຺ຊິຕໍ. ຈີວຣນ຺ຕິ ‘‘ອຫເຕນ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໐໙) ປາຬິຍໍ ອາຄຕານໍ ໂສຬສນ຺ນໍ ອາກາຣານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ຍຸຕ຺ຕໍ ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ທິນ຺ນໍ ກປ຺ປພິນ຺ທຸໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຈີວຣານໍ ອຎ຺ຎຕຣຈີວຣໍ. ເຕ ປນ ຈຕຸວີສຕິ ອາກາຣາ, ໂສຬສາກາຣາ ຈ ປາຬິໂຕ (ມຫາວ. ໓໐໘), ອຏ຺ຐກຖາໂຕ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໐໘) ຈ ຄເຫຕພ຺ພາ. ຄນ຺ຖຄາຣວປຣິຫາຣຕ຺ຖມິຘ ນ ວຸຕ຺ຕາ.

ຠິກ຺ຂຸນາ ວກ຺ຂມາເນ ອຏ຺ຐຘມ຺ເມ ຊານນ຺ເຕນ ອຕ຺ຖຣເກນ ອາທາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸຣາຓກໍ ອຕ຺ຕນາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຍມານໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພຈີວເຣນ ເອກນາມກໍ ປຸຣາຓຈີວຣໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ນວໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ ຈີວຣໍ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຸຣາຓປຈ຺ຈຸທ຺ຘຏຈີວຣສ຺ສ ນາເມນ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາວ ຕໍ ອນ຺ຕຣວາສກໍ ເຈ, ‘‘ອິມິນາ ອນ຺ຕຣວາສເກນ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣາມິ’’ອິຕິ ວຈສາ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ສເຈ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ‘‘ອິມິນາ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ເຄນ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣາມິ’’, ສເຈ ສງ຺ຆາຏິ ໂຫຕິ, ‘‘ອິມາຍ ສງ຺ຆາຏິຍາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣາມີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

໒໗໐໐-໑. ອິຈ຺ເຈວໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວຸຕ຺ເຕ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເຕນ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ນວເກນ ກຖິນຈີວຣໍ ອາທາຍ ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມ຺ມ ‘‘ອຕ຺ຖຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນໍ, ຘມ຺ມິໂກ ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ, ອນຸໂມທຖ’’ອິຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໐໒. ອນຸໂມທເກສຸ ຈ ເຖເຣຫິ ‘‘ອຕ຺ຖຕໍ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນໍ, ຘມ຺ມິໂກ ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ, ອນຸໂມທາມາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ນເວນ ປນ ‘‘ອຕ຺ຖຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນໍ, ຘມ຺ມິໂກ ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ, ອນຸໂມທາມີ’’ຕິ ອິຕິ ປຸນ ອີຣເຍ ກເຖຍ຺ຍາຕິ ໂຍຊນາ. ຄາຖາຍ ປນ ອນຸໂມທນປາຐສ຺ສ ອຕ຺ຖທສ຺ສນມຸເຂນ ‘‘ສຸອຕ຺ຖຕໍ ຕຍາ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປາຐກ຺ກມທສ຺ສນວເສນາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອຕ຺ຖາຣເກສຸ ຈ ອນຸໂມທເກສຸ ຈ ນເວຫິ ວຸຑ຺ຒານໍ ວຈນກ຺ກໂມ ວຸຕ຺ໂຕ, ວຸຑ຺ເຒຫິ ນວານໍ ວຈນກ຺ກໂມ ປນ ຕທນຸສາເຣນ ຍຖາຣຫໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ຄາຖາສຸ ນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖາຣເກນ ເຖເຣນ ວາ ນເວນ ວາ ຄຓປຸຄ຺ຄລານໍ ວຈນກ຺ກໂມ ຈ ຄຓປຸຄ຺ຄເລຫິ ອຕ຺ຖາຣກສ຺ສ ວຈນກ຺ກໂມ ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຍຖາຣຫໍ ໂຍເຊຕຸໍ ສກ຺ກາຕິ ນ ວຸຕ຺ໂຕ.

ເອວໍ ອຕ຺ຖເຕ ປນ ກຖິເນ ສເຈ ກຖິນຈີວເຣນ ສທ຺ຘິໍ ອາຠຕໍ ອານິສໍສໍ ທາຍກາ ‘‘ເຍນ ອມ຺ຫາກໍ ກຖິນໍ ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ເສວ ຈ ເທມາ’’ຕິ ເທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອນິສ຺ສໂຣ. ອຖ ອວິຈາເຣຕ຺ວາວ ທຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອິສ຺ສໂຣ. ຕສ຺ມາ ສເຈ ກຖິນຕ຺ຖາຣກສ຺ສ ເສສຈີວຣານິປິ ທຸພ຺ພລານິ ໂຫນ຺ຕິ, ສງ຺ເຆນ ອປໂລເກຕ຺ວາ ເຕສມ຺ປິ ອຕ຺ຖາຍ ວຕ຺ຖານິ ທາຕພ຺ພານິ, ກມ຺ມວາຈາຍ ປນ ເອກາເຍວ ວຏ຺ຏຕິ. ອວເສເສ ກຖິນານິສໍເສ ພລວວຕ຺ຖານິ ວສ຺ສາວາສິກຐິຕິກາຍ ທາຕພ຺ພານິ, ຐິຕິກາຍ ອຠາເວ ເຖຣາສນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທາຕພ຺ພານິ, ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ ນ ຠາເຊຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ເອກສີມາຍ ພຫູ ວິຫາຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ຠິກ຺ຂູ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ເອກຕ຺ຖ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ, ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໒໗໐໓. ‘‘ກຖິນສ຺ສ ຈ ກິໍ ມູລ’’ນ຺ຕິອາທີນິ ສຍເມວ ວິວຣິສ຺ສຕິ.

໒໗໐໖. ອຏ຺ຐຘມ຺ມຸທ຺ເທສຄາຖາຍ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ປຸພ຺ພ-ວຈເນເນວ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນວ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ‘‘ປຈ຺ຈຸທ຺ຘາຣ’’ອິຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣ’’ອິຕິ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ຣສ຺ໂສ. ເຕເນວ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ປຈ຺ຈຸທ຺ຘາໂຣ’’ຕິ. ອຘິຏ຺ຐຫນໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ. ປຈ຺ຈຸທ຺ຘາໂຣ ຈ ອຘິຏ຺ຐານຎ຺ຈ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣາຘິຏ຺ຐານາ. ອິຕຣີຕຣໂຍເຄນ ທ຺ວນ຺ທສມາໂສ. ອຕ຺ຖາໂຣຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ’’ຕິ ປກຣຓໂຕ ລພ຺ຠຕິ.

‘‘ມາຕິກາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ອຏ຺ຐ ກຖິນຸພ຺ຠາຣມາຕິກາ’’ຕິ ປກຣຓໂຕ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ຍຖາຫ – ‘‘ອຏ຺ຐິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕິກາ ກຖິນສ຺ສ ອຸພ຺ຠາຣາຍາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໓໑໐). ມາຕິກາຕິ ມາຕໂຣ ຊເນຕ຺ຕິໂຍ, ກຖິນຸພ຺ຠາຣໍ ເອຕາ ອຏ຺ຐ ຊເນນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸທ຺ຘາໂຣຕິ ກຖິນສ຺ສ ອຸທ຺ຘາໂຣ. ອານິສໍສາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ກຖິນສ຺ສາ’’ຕິ ປກຣຓໂຕ ລພ຺ຠຕິ. ກຖິນສ຺ສ ອານິສໍສາຕິ ອິເມ ອຏ຺ຐ ຘມ຺ມາຕິ ໂຍຊນາ. ຍຖາຫ ‘‘ອຕ຺ຖຕກຖິນານໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ກປ຺ປິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ (ມຫາວ. ໓໐໖). ‘‘ອານິສໍເສນາ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ອານິສໍເສນ ສຫ ອິເມ ອຏ຺ຐ ຘມ຺ມາຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໐໗. ‘‘ນ ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ຕາທິ-ຈຕຸວີສຕິວຊ຺ຊິຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ຈີວຣໍ ເຈ ລທ຺ຘໍ, ຕຕ຺ຖ ປຏິປຊ຺ຊນວິຘິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສເຈ ອກຕສິພ຺ພນາທິກມ຺ມໍ ວຕ຺ຖເມວ ລທ຺ຘໍ, ຕຕ຺ຖ ປຏິປຊ຺ຊນວິຘິໍ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈວເສນ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ໂຘວນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ໂຘວນນ຺ຕິ ກຖິນທຸສ຺ສສ຺ສ ເສຕຠາວກຣຓໍ. ວິຈາໂຣຕິ ‘‘ປຎ຺ຈກໍ ວາ ສຕ຺ຕກໍ ວາ ນວກໍ ວາ ເອກາທສກໍ ວາ ໂຫຕູ’’ຕິ ວິຈາຣຓໍ. ເຉທນນ຺ຕິ ຍຖາວິຈາຣິຕສ຺ສ ວຕ຺ຖສ຺ສ ເຉທນໍ. ພນ຺ຘນນ຺ຕິ ໂມຆສຸຕ຺ຕກາໂຣປນໍ. ສິພ຺ພນນ຺ຕິ ສພ຺ພສູຈິກມ຺ມໍ. ຣຊນນ຺ຕິ ຣຊນກມ຺ມໍ. ກປ຺ປນ຺ຕິ ກປ຺ປພິນ຺ທຸທານໍ. ‘‘ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອິທໍ ສພ຺ພໍ ກຖິນຕ຺ຖາຣສ຺ສ ປຐມເມວ ກຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ.

໒໗໐໘. ອນ຺ຕຣວາສໂກຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ສງ຺ຆາຏິ, ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ໂຄ, ອໂຖ ອນ຺ຕຣວາສໂກຕິ ເອສເມວ ຕຸ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘາໂຣປິ ອຘິຏ຺ຐານມ຺ປິ ອຕ຺ຖາໂຣປິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໐໙. ອຏ຺ຐມາຕິກາ (ມຫາວ. ໓໑໐-໓໑໑; ປຣິ. ໔໑໕; ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໑໐-໓໑໑) ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ປກ຺ກມນຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິ. ປກ຺ກມນໍ ອນ຺ໂຕ ເອຕສ຺ສາຕິ ປກ຺ກມນນ຺ຕິກາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ‘‘ປກ຺ກມນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອຏ຺ຐິມາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ມາຕິກາ’’ຕິ ປກຣຓໂຕ ລພ຺ຠຕິ. ອິມາ ອຏ຺ຐ ມາຕິກາຕິ ໂຍຊນາ.

໒໗໑໐. ອຸທ຺ເທສານຸກ຺ກເມນ ນິທ຺ທິສິຕຸມາຫ ‘‘ກຕຈີວຣມາທາຍາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ກຕຈີວຣມາທາຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ຈີວຣປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕ. ‘‘ອາວາເສ ນິຣເປກ຺ຂໂກ’’ຕິ ອິມິນາ ທຸຕິໂຍ ອາວາສປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕ. ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພວາກ຺ເຍສຸ ‘‘ອຕ຺ຖຕກຖິໂນ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ສເຈ ປກ຺ກມຕີ’’ຕິ ເສໂສ. ອຕິກ຺ກນ຺ຕາຍ ສີມາຍາຕິ ວິຫາຣສີມາຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາຍ. ໂຫຕິ ປກ຺ກມນນ຺ຕິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ’’ຕິ ເສໂສ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປກ຺ກມນນ຺ຕິກາ ນາມ ມາຕິກາ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໗໑໑-໒. ອານິສໍສໍ ນາມ ວຸຕ຺ຖວສ຺ເສນ ລທ຺ຘໍ ອກຕສູຈິກມ຺ມວຕ຺ຖໍ. ເຕເນວ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ກໂຣຕີ’’ຕິອາທິ. ‘‘ວິຫາເຣ ອນເປກ຺ຂໂກ’’ຕິ ອິມິນາ ເອຕ຺ຖ ປຐມໍ ອາວາສປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕ. ສຸຂວິຫຣຓໍ ປໂຍຊນມສ຺ສາຕິ ສຸຂວິຫາຣິໂກ, ວິຫາໂຣຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວິຫຣນ຺ໂຕວ ຕໍ ຈີວຣໍ ຍທິ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຈີວເຣ ນິຏ຺ຐິເຕ ນິຏ຺ຐານນ຺ຕາ ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິກາຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ນິຏ຺ຐິເຕຈີວເຣ’’ຕິ ອິມິນາ ຈີວຣປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕ.

໒໗໑໓. ຕມສ຺ສມນ຺ຕິ ຕໍ ວຸຕ຺ຖວສ຺ສາວາສໍ. ຘຸຣນິກ຺ເຂເປຕິ ອຸຠຍຘຸຣນິກ຺ເຂປວເສນ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕກ຺ຂເຓ. ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ນາມ ຘຸຣນິກ຺ເຂໂປ. ເອຕ຺ຖ ປລິໂພຘທ຺ວຍສ຺ສ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ອຸປຈ຺ເຉໂທ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ສນ຺ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິເກ ທ຺ເວປິ ປລິໂພຘາ ‘ເນວິມໍ ຈີວຣໍ ກາເຣສ຺ສໍ, ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສ’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ຕິຕມຕ຺ເຕເຍວ ເອກໂຕ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໑໑).

໒໗໑໔. ກຖິນຈ຺ຉາທນນ຺ຕິ ກຖິນານິສໍສໍ ຈີວຣວຕ຺ຖຸໍ. ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສນ຺ຕິ ນ ປຈ຺ຈາຄມິສ຺ສາມິ. ກໂຣນ຺ຕສ຺ເສວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຈີວຣ’’ນ຺ຕິ ປກຣຓໂຕ ລພ຺ຠຕິ. ‘‘ກຖິນຈ຺ຉາທນ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ວາ ສມ຺ພນ຺ຘນີຍໍ. ກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອນາທເຣ ສາມິວຈນໍ. ນຏ຺ຐນ຺ຕິ ໂຈເຣຫິ ຫຏຕ຺ຕາ ວາ ອຸປຈິກາທີຫິ ຂາທິຕຕ຺ຕາ ວາ ນຏ຺ຐໍ. ທຑ຺ຒໍ ວາຕິ ອຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒໍ ວາ. ນາສນນ຺ຕິກາຕິ ເອວໍ ຈີວຣສ຺ສ ນາສນນ຺ເຕ ລພ຺ຠມານາ ອຍໍ ມາຕິກາ ນາສນນ຺ຕິກາ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປຐມໍ ອາວາສປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕ. ‘‘ກໂຣນ຺ຕສ຺ເສວາ’’ຕິ ອິມິນາ ທຸຕິຍໍ ຈີວຣປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕ.

໒໗໑໕. ລທ຺ຘານິສໍໂສຕິ ລທ຺ຘກຖິນານິສໍສຈີວໂຣ. ອານິສໍເສ ຈີວເຣ ສາເປກ຺ໂຂ ອເປກ຺ຂວາ ພຫິສີມຄໂຕ ວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖສີມາຍ ພຫິສີມຄໂຕ ຕໍ ຈີວຣໍ ກໂຣຕິ, ໂສ ກຕຈີວໂຣ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາຣໍ ອນ຺ຕຣາ ອຸພ຺ຠາຣໍ ສຸຓາຕິ ເຈ, ສວນນ຺ຕິກາ ນາມ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ພຫິສີມຄໂຕ’’ຕິອາທິນາ ທຸຕິຍປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ທສ຺ສິໂຕ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ກຕຈີວໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈີວຣປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ປຐມໍ ໂຫຕິ, ອິຕໂຣ ປນ ‘‘ສຫ ສວເນນ ອາວາສປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໑໑) ອຏ຺ຐກຖາຍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉາ ໂຫຕິ.

໒໗໑໖-໗. ຈີວຣາສາຍ ວສ຺ສໍວຸຕ຺ໂຖ ອາວາສໂຕ ປກ຺ກນ຺ໂຕ ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ຈີວຣໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ເກນຈິ ວຸຕ຺ໂຕ ພຫິສີມຄໂຕ ປນ ສວຕິ, ປຸນ ‘‘ຕວ ຈີວຣໍ ທາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ອາສາຍ ຉິນ຺ນມຕ຺ຕາຍ ຈີວເຣ ປຈ຺ຈາສາຍ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນມຕ຺ຕາຍ ອາສາວຈ຺ເຉທິກາ ນາມ ມາຕິກາຕິ ມຕາ ຎາຕາຕິ ໂຍຊນາ. ອາສາວຈ຺ຉາທິເກ ກຖິນຸພ຺ຠາເຣ ອາວາສປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຈີວຣາສາຍ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ.

໒໗໑໘-໒໐. ໂຍ ວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖວິຫາຣມ຺ຫາ ອຎ຺ຎໍ ວິຫາຣໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ, ໂສ ອາຄຈ຺ຉໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ກຖິນຸທ຺ຘາຣໍ ອຕິກ຺ກເມຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ໂສ ກຖິນຸທ຺ຘາໂຣ ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິໂກ ມໂຕຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຖ ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິເກ ກຖິນຸພ຺ຠາເຣ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ພຫິສີເມ ອາວາສປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິໂກ ນາມ ຈີວຣກາລສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິໂກ’’ຕິ ເກນຈິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ພຫິສີມາຍໍ ຈີວຣກາລສມຍສ຺ສ ອຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາ ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິໂກ’’ຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ມຫາວ. ໓໑໑) ສາຣຕ຺ຖທີປນິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອາຄຈ຺ຉໍ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ, ຕທຸທ຺ຘາຣມຕິກ຺ກເມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ສງ຺ເຆນ ກຣິຍມານໍ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາຣໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຫາຣສີມໍ ອສມ຺ປຕ຺ເຕເຍວ ກຖິນຸພ຺ຠາຣສ຺ສ ຊາຕຕ຺ຕາ ຕໍ ນ ສມ຺ຠຸເຓຍ຺ຍ, ຕສ຺ເສວໍ ສີມມຕິກ຺ກນ຺ຕສ຺ເສວ ສໂຕ ປຸນ ອາຄຈ຺ຉໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຊາໂຕ ກຖິນຸພ຺ຠາໂຣ ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິໂກຕິ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ.

ກຖິນານິສໍສຈີວຣໍ ອາທາຍ ສເຈ ອາວາເສ ສາເປກ຺ໂຂວ ຄໂຕ ໂຫຕິ, ປຸນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ກຖິນຸທ຺ຘາຣໍ ກຖິນສ຺ສ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາຣເມວ ສມ຺ຠຸຓາຕິ ເຈ ຍທິ ປາປຸເຓຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ໂສ ກຖິນຸທ຺ຘາໂຣ ໂຫຕິ, ໂສ ‘‘ສຫຸພ຺ຠາໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ. ສຫຸພ຺ຠາເຣ ທ຺ເວ ປລິໂພຘາ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ.

໒໗໒໑. ‘‘ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິເກນາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ‘‘ສີມໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປກ຺ກມນຎ຺ຈ ນິຏ຺ຐານຎ຺ຈ ສນ຺ນິຏ຺ຐານຎ຺ຈ ສີມໂຕ ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິເກນ ສຫ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກຖິນຸພ຺ຠາຣາ ປຸຄ຺ຄລາຘີນາ ປຸຄ຺ຄລາຍຕ຺ຕາ ສຫຸພ຺ຠາຣສງ຺ຂາໂຕ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາໂຣ ສງ຺ຆາຘີໂນຕິ ໂຍຊນາ. ‘‘ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠໂຣ’’ຕິ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ.

໒໗໒໒. ນາສນນ຺ຕິ ນາສນນ຺ຕິໂກ. ສວນນ຺ຕິ ສວນນ຺ຕິໂກ. ອາສາວຈ຺ເຉທິກາປິ ຈາຕິ ຕໂຍປິ ກຖິນຸພ຺ຠາຣາ. ນ ຕຸ ສງ຺ຆາ ນ ຠິກ຺ຂຸໂຕຕິ ສງ຺ຆໂຕປິ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ປຸຄ຺ຄລໂຕປິ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈີວຣສ຺ສ ວິນາໂສ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ຈີວຣສາມິກສ຺ສ ວາ ປໂຍເຄນ ນ ຊາໂຕຕິ ນາສນໂກ ຕາວ ກຖິນຸພ຺ຠາໂຣ ອຸຠໂຕປິ ນ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ສວນຎ຺ຈ ອຸຠເຍສໍ ປໂຍຄໂຕ ນ ຊາຕນ຺ຕິ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ອາສາວຈ຺ເຉທິກາປິ.

໒໗໒໓. ອາວາໂສເຍວ ປລິໂພໂຘຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ. ປລິໂພໂຘ ຈ ຈີວເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ຈີວເຣຕິ ເຠທວຈນິຈ຺ຉາຍ ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມໍ, ຈີວຣນິມິຕ຺ຕປລິໂພໂຘຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຈີວຣສງ຺ຂາໂຕ ປລິໂພໂຘຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສຈ຺ຈາທິຄຸຓຍຸຕ຺ຕໍ ມຸສາວາທາທິໂທສວິມຸຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖໍ ວທຕິ ສີເລນາຕິ ຍຸຕ຺ຕມຸຕ຺ຕຕ຺ຖວາທີ, ເຕນ.

໒໗໒໔. ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ມາຕິການນ຺ຕິ ພຫິສີມຄຕານໍ ວເສນ ວຸຕ຺ຕາ ປກ຺ກມນນ຺ຕິກາທໂຍ ສຕ຺ຕ ມາຕິກາ, ພຫິສີມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາຣໍ ສມ຺ຠຸຓນ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ ສຫຸພ຺ຠາໂຣຕິ ອິມາສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ມາຕິການໍ ວເສນ ຈ. ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາຣໂຕປິ ວາຕິ ພຫິສີມໍ ອຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ວສິຕ຺ວາ ກຖິນຸພ຺ຠາຣກມ຺ເມນ ອຸພ຺ຠາຣກຖິນານໍ ວເສນ ລພ຺ຠນໂຕ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາຣໂຕ ຈາຕິ ມເຫສິນາ ກຖິນສ຺ສ ທຸເວ ອຸພ຺ຠາຣາປິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ໂຍຊນາ. ພຫິສີມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຄຕສ຺ສ ວເສນ ສຫຸພ຺ຠາໂຣ, ພຫິສີມໍ ອາຄຕານໍ ວເສນ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາໂຣຕິ ເອໂກເຍວ ອຸພ຺ຠາໂຣ ທ຺ວິຘາ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອນ຺ຕຣຸພ຺ຠາຣໍ ວິສຸໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຏ຺ເຐວ ມາຕິກາ ປາຬິຍໍ (ມຫາວ. ໓໑໐) ວິຠຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໒໗໒໕. ອນາມນ຺ຕຈາໂຣ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລປວເສນ ‘‘ອນາມນ຺ຕາ’’ ອິຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍາວ ກຖິນໍ ນ ອຸທ຺ຘຣີຍຕິ, ຕາວ ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຈຣຓໍ ກປ຺ປິສ຺ສຕິ, ຈາຣິຕ຺ຕສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອສມາທານຈາໂຣ ‘‘ອສມາທານ’’ນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ວຸຕ຺ໂຕ. ອສມາທານຈາໂຣຕິ ຕິຈີວຣໍ ອສມາທາຍ ຈຣຓໍ, ຈີວຣວິປ຺ປວາໂສ ກປ຺ປິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ຄຓໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ຄຓໂຠຊນໍ ທສ຺ສິຕໍ. ຄຓໂຠຊນມ຺ປິ ກປ຺ປິສ຺ສຕິ, ຕໍ ສຣູປໂຕ ປາຈິຕ຺ຕິຍກຓ຺ເຑ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ຍາວທຕ຺ຖິກ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຍາວທຕ຺ຖຈີວຣໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍາວທຕ຺ຖຈີວຣນ຺ຕິ ຍາວຕເກນ ຈີວເຣນ ອຕ຺ໂຖ, ຕາວຕກໍ ອນຘິຏ຺ຐິຕໍ ອວິກປ຺ປິຕໍ ກປ຺ປິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ໂຍ ຈ ຕຕ຺ຖ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທ’’ຕິ (ມຫາວ. ໓໐໖) ວຸຕ຺ໂຕ ອານິສໍໂສ ທສ຺ສິໂຕ. ໂຍ ຈ ຕຕ຺ຖ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທຕິ ຕຕ຺ຖ ກຖິນຕ຺ຖຕສີມາຍໍ ມຕກຈີວຣໍ ວາ ໂຫຕຸ ສງ຺ຆສ຺ສ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ວາ ສງ຺ຆິເກນ ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາເທນ ອາຠຕໍ ວາ, ເຍນ ເກນຈິ ອາກາເຣນ ຍໍ ສງ຺ຆິກໍ ຈີວຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ເຕສໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິເມ ປຎ຺ຈ ກຖິນານິສໍສາ ຈ ວຸຕ຺ຕາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘກກຖາວຓ຺ຓນາ.