ສມຸຏ຺ຐານສີສວຓ຺ຓນາ

໒໕໗. ປາຬິຍໍ ນິພ຺ພານຎ຺ເຈວ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ສງ຺ຂຕຘມ຺ເມ ອຸປາທາຍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈຠູຕາ ປຸຄ຺ຄລາທິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິວິນາສຍຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸຘມ຺ມນິຍເຕນ ອນິຈ຺ຈທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓທ຺ວເຍນ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕາ, ກາຣກເວທກາທິຣູເປນ ປນ ປຣິກປ຺ປິເຕນ ອຕ຺ຕສຠາເວນ ວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິປິ ອສງ຺ຂຕຕ຺ຕສາມຎ຺ຎໂຕ ວຕ຺ຖຸຠູເຕນ ນິພ຺ພາເນນ ສຫ ‘‘ອນຕ຺ຕາ ອິຕິ ນິຈ຺ຉຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ອວິຊ຺ຊມານາປິ ຫິ ສມ຺ມຸຕິ ເກນຈິ ປຈ຺ຈເຍນ ອກຕຕ຺ຕາ ອສງ຺ຂຕາ ເອວາຕິ.

ກຣຸຓາສີຕລຕ຺ຕໍ, ປຎ຺ຎາປຠາສິຕຕ຺ຕຎ຺ຈ ຠຄວໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ພຸທ຺ຘຈນ຺ເທ, ພຸທ຺ຘາທິຈ຺ເຈ’’ຕິ ເອຕໍ ອຸຠຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຫາຍຕິ ເອເຕນາຕິ ຫານິ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຫານິ ທຸກ຺ຂຫານິ, ສພ຺ພທຸກ຺ຂາປນູທນກາຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິຏເກ ຕີຓິ ເທສຍີຕິ ຍສ຺ມາ ອຎ຺ເຎປິ ມຫາວີຣາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ເທສຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອງ຺ຄີຣໂສ ປິຏການິ ຕີຓິ ເທສຍີຕິ ໂຍຊນາ. ມຫາຄຸຓນ຺ຕິ ມຫານິສໍສໍ. ເອວໍ ນີຍຕິ ສທ຺ຘມ຺ໂມຕິ ຍທິ ວິນຍປຣິຍຕ຺ຕິ ອປຣິຫີນາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວໍ ສຕິ ປຏິປຕ຺ຕິປຏິເວຘສທ຺ຘມ຺ໂມປິ ນີຍຕິ ປວຕ຺ຕີຍຕິ, ນ ປຣິຫາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວິນຍປຣິຍຕ຺ຕິ ປນ ກຖໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຸຠໂຕ ຈາ’’ຕິອາທິ. ປຣິວາເຣນ ຄນ຺ຖິຕາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ເສວ ປຣິວາຣສ຺ສາຕິ ຕສ຺ມິໍ ເອວ ປຣິວາເຣ. ສມຸຏ຺ຐານໍ ນິຍໂຕ ກຕນ຺ຕິ ເອກຈ຺ຈໍ ສມຸຏ຺ຐາເນນ ນິຍຕໍ ກຕໍ. ຕສ຺ມິໍ ປຣິວາເຣ ກິຎ຺ຈິ ສິກ຺ຂາປທໍ ນິຍຕສມຸຏ຺ຐານໍ ອຎ຺ເຎຫິ ອສາຘາຣຓໍ, ຕໍ ປກາສິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສມ຺ເຠທໍ ນິທານຎ຺ຈຎ຺ຎນ຺ຕິ ສມ຺ເຠໂທ ສິກ຺ຂາປທານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສມຸຏ຺ຐາເນນ ສໍກິຓ຺ຓຕາ, ນິທານຎ຺ຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຎໍ ປຸຄ຺ຄລາທິວຕ຺ຖາທິ ຈ. ສຸຕ຺ເຕ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ອຸປຣີຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ເຕ, ອຸປຣິ ວກ຺ຂມາເນ ຈ ປຣິວາຣສຸຕ຺ເຕ ເອວ ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ເອວໍ, ຕສ຺ມາ ສກລສາສນາຘາຣສ຺ສ ວິນຍສ຺ສ ຐິຕິເຫຕຸຠູຕໍ ປຣິວາຣໍ ສິກ຺ເຂຕິ, ເອວເມຕ຺ຖ ໂຍຊນາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ສມ຺ຠິນ຺ນສມຸຏ຺ຐານານີຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ສາຘາຣຓສມຸຏ຺ຐານານິ. ອາທິມ຺ຫິ ຕາວ ປຸຣິມນເຍຕິ ສພ຺ພປຐເມ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວາເຣ ອາຄຕນຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ, ຕຕ຺ຖ ປນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວາເຣ ‘‘ປຐມໍ ປາຣາຊິກໍ ກຕ຺ຖ ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເວສາລິຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ປຣິ. ໑) ນິທານມ຺ປິ ທິສ຺ສຕິ ເອວ. ປຣໂຕຕິ ອາຄຕຠາວໍ ປນ ສນ຺ຘາຍ ປຣໂຕ ອາຄເຕ ສຸຕ຺ເຕ ທິສ຺ສຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສາຕິ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ.

໒໕໘. ອນິຍຕາ ປຐມິກາຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາວ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ກຕໍ, ປຐມານິຍຕໍ ສິກ຺ຂາປທນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປາຬິຍໍ ນານຸພນ຺ເຘ ປວຕ຺ຕິນິນ຺ຕິ ວຸຏ຺ຐາປິຕໍ ປວຕ຺ຕິນິໍ ອນນຸພນ຺ຘນສິກ຺ຂາປທໍ.

໒໖໐. ເອຬກໂລມສິກ຺ຂາປທວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອຬກໂລມານິ ໂຘວນ຺ຕິໂຍ ຣຊນ຺ຕິໂຍ ວິຊເຏນ຺ຕິໂຍ ຣິຎ຺ຈນ຺ຕິ ອຸທ຺ເທສໍ ປຣິປຸຈ຺ຉ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໕໗໖) ອາຄຕຕ຺ຕາ ອິມໍ ຣິຎ຺ຈນ຺ຕິ-ປທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸປລກ຺ຂິຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ວິຠງ຺ເຄ ‘ຣິຎ຺ຈນ຺ຕິ ອຸທ຺ເທສ’ນ຺ຕິ ອາຄຕໍ ເອຬກໂລມໂຘວາປນສິກ຺ຂາປທ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທນ຺ຕິ ອສມເຍ ວສ຺ສິກສາຏິກປຣິເຍສນສິກ຺ຂາປທໍ (ປາຣາ. ໖໒໖ ອາທໂຍ). ຣຕນສິກ຺ຂາປທນ຺ຕິ ຣຕນໍ ວາ ຣຕນສມ຺ມຕໍ ວາ ປຏິສາມນສິກ຺ຂາປທໍ (ປາຈິ. ໕໐໒ ອາທໂຍ).

໒໖໕. ປາຬິຍໍ ພຸທ຺ຘຎາເຓນາຕິ ປຏິວິທ຺ຘສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ.

໒໖໗. ‘‘ນ ເທເສນ຺ຕິ ຕຖາຄຕາ’’ຕິ ເອເຕນ ຉຕ຺ຕປາຓິສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາປຏິກ຺ເຂປໍ ທສ຺ເສຕິ.

໒໖໙. ອກຕນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ອມິສ຺ສີກຕໍ, ນິຍຕສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອກຕນ຺ຕິ ວາ ປຸພ຺ເພ ອນາຄຕໍ, ອຠິນວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໗໐. ສມຸຏ຺ຐານຎ຺ຫິ ສງ຺ເຂປນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຂິປນ຺ຕິ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ ສທິສສມຸຏ຺ຐານານິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສງ຺ເຂໂປ, ສມຸຏ຺ຐານສີສໍ. ເນຕິ ວິເນຕິ ກາຍວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕນ຺ຕິ ເນຕ຺ຕິ, ວິນຍປາຬິ, ສາ ເອວ ຘມ຺ໂມຕິ ເນຕ຺ຕິຘມ຺ໂມຕິ ອາຫ ‘‘ວິນຍປາຬິຘມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິ.

ສມຸຏ຺ຐານສີສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.