໑໐. ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘໂກ
ໂກສມ຺ພກວິວາທກຖາວຓ຺ຓນາ
໔໕໑. ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘເກ ສເຈ ໂຫຕິ, ເທເສສ຺ສາມີຕິ ວິນຍຘຣສ຺ສ ວຈເນນ ອາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ‘‘ໂສ ຕສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນຕ຺ຖິ ອາປຕ຺ຕີຕິ ອຸທກສ຺ສ ຐປນຠາວໍ ອຊານິຕ຺ວາ ວາ ຐປິຕໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ວິສ຺ສຣິຕ຺ວາ ວາ ຄມເນ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອສຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິປກ຺ໂຂປິ ສມ຺ຠວຕີຕິ ວິນຍຘໂຣ ຕຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ‘‘ອຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິໂນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິສາຍປິສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິຍາ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ‘‘ອຎ຺ເຎ’’ຕິ ພຫຸວຈນໍ ກຕໍ. ອນາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິ ອໂຫສີຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວິນເຍ ອປກຕຎ຺ຎຸຕາຍ ວິນຍຘຣສ຺ສ ວຈນມຕ຺ເຕນ ໂສ ເອວມໂຫສິ, ສາ ປນສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ເອວ ອຸທກາວເສສສ຺ສ ຐປນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ຐປິຕຕ຺ຕາ. ວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕຊານເນ ເອວ ຫິ ເສຂິຍາ ສຈິຕ຺ຕກາ, ນ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວິຊານເນ. ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ‘‘ຕສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິ ໂຫຕີ’’ຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິ ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊມາໂນ’’ຕິ ອິທໍ ວິນຍຘຣຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ຕຍາ ອິທໍ ອຸທກໍ ຐປິຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນາ ປຸຏ຺ເຐນ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິກຕ຺ເຖເຣນ ‘‘ອາມາວຸໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ສຣິຕ຺ວາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິອໂກວິທຕາຍ ສຎ຺ຈິຈ຺ເຈວ ອກາສີຕິ ອາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິ ຫຸຕ຺ວາວ ອໂວຈ. ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ‘‘ອຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິໂນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.
໔໕໓. ‘‘ນ ຕາວ ຠິນ຺ໂນ’’ຕິ ອິທໍ ອຸກ຺ຂິປນຕທນຸວຕ຺ຕນມຕ຺ເຕນ ສງ຺ໂຆ ຠິນ຺ໂນ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ປນ ອຸຠຍປກ຺ຂິການໍ ປກ຺ຂໍ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ໂກຘວເສນ ກາຍວຈີກລຫວຑ຺ຒເນເນວ ໂຫຕີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ໂສ ຈ ໂຂ ກລຫວເສນາ’’ຕິ. ສມ຺ຠມອຕ຺ຖວເສນາຕິ ຕຸຣິຕຕ຺ຖວເສນ.
໔໕໔. ອກາຣເຓຕິອາທິ ອນຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາວ ອຸປາເຍນ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຫິເຕສິຕາຍ ອາປຕ຺ຕິໂຕ ໂມເຈຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ໂກຘຈິຕ຺ຕວເສນ ວິເຫຐນຕ຺ຖາຍ ກຕຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ກມ຺ມງ຺ຄສ຺ສ ອຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ. ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ‘‘ອາປຕ຺ຕິ ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເນສາ ອນາປຕ຺ຕິ…ເປ… ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອໂສ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.
໔໕໕. ‘‘ອຘມ຺ມວາທີນໍ ປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ ອິທໍ ອຸປລກ຺ຂຓມຕ຺ຕໍ, ຘມ຺ມວາທີນໍ ປກ຺ເຂ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຘມ຺ມວາທີນໍ ລທ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕປິ ຘມ຺ມວາທີນໍ ນານາສໍວາສໂກ ໂຫຕິ ເອວ. ກມ຺ມໍ ໂກເປຕີຕິ ຕໍ ວິນາ ຄຓສ຺ສ ອປູຣຓປກ຺ຂໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຕ຺ຖ ວາ ຕຕ຺ຖ ວາຕິ ຘມ຺ມວາທີນໍ ປກ຺ເຂ ວາ ອຘມ຺ມວາທີນໍ ປກ຺ເຂ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິເມ ຘມ຺ມວາທິໂນຕິ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ຕໍຕໍປກ຺ຂຄເຕ ຠິກ຺ຂູ ຍາຖາວໂຕ ວາ ອຍາຖາວໂຕ ວາ ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມວາທິໂນ’’ຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຍໍ ຕໍຕໍປກ຺ຂຄຕານໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມານສໍວາສກໍ ກໂຣຕິ.
໔໕໖. ອຸປທໍເສນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕິ. ປາຬິຍໍ ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕກປເທສໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ ມຍໍ ໂກຘຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອນນຸໂລມິກໍ ກາຍກມ຺ມາທິໍ ປວຕ຺ເຕຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສລ຺ເລກ຺ເຂຕ຺ວາ ທູເຣ ນິສີທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸປຈາຣໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ’’ຕິ.
໔໕໗. ປາຬິຍໍ ຠຓ຺ຑນຊາຕາຕິອາທີສຸ ກລຫສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາໂຄ ຠຓ຺ຑນໍ ນາມ. ຫຕ຺ຖປຣາມາສາທິ ກລໂຫ ນາມ. ວິຣຸທ຺ຘວາໂທ ວິວາໂທ ນາມ.
໔໕໘. ປຣິປຸຓ຺ຓໂກສໂກຏ຺ຐາຄາໂຣຕິ ເອຕ຺ຖ ໂກໂສ ນາມ ສຸວຓ຺ຓມຓິອາທິຠຓ຺ຑາຄາຣສາຣຄພ຺ໂຠ. ໂກຏ຺ຐໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ອາວສນຏ຺ຐານໍ, ໂກຏ຺ຐຠູຕໍ ອຄາຣໍ ໂກຏ຺ຐາຄາຣໍ, ຘຎ຺ຎສງ຺ຄຫຏ຺ຐານໍ. ອພ຺ຠຸຍ຺ຍາສີຕິ ຍຸທ຺ຘາຍ ອຠິມຸໂຂ ນິກ຺ຂມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກສງ຺ຆາຕມ຺ປີຕິ ເອກຍຸທ຺ຘມ຺ປິ. ໂຘວນນ຺ຕິ ໂຘວນຸທກໍ.
໔໖໓. ປຣິຍາທິນ຺ນຣູປາຕິ ໂກຘຈິຕ຺ເຕນ ປຣິຄ຺ຄຫິຕສຠາວາ.
໔໖໔. ຕໍ ນ ຊານນ຺ຕີຕິ ຕໍ ກລຫໍ ນ ຊານນ຺ຕິ. ເຍ ອຸປນຍ຺ຫນ຺ຕີຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ໂກຘາກາຣໍ ຈິຕ຺ເຕ ພນ຺ຘນ຺ຕິ. ປາກຏປຣິສ຺ສເຍຕິ ສີຫາທິເກ. ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິສ຺ສເຍຕິ ຣາຄາທິເກ. ປາຬິຍໍ ນຕ຺ຖິ ພາເລ ໙໗ ສຫາຍຕາຕິ ພາລໍ ນິສ຺ສາຍ ສີລາທິຄຸຓສງ຺ຂາຕາ ສຫາຍຕາ ນຕ຺ຖິ, ນ ສກ຺ກາ ລທ຺ຘຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໔໖໖. ອຕ຺ຕກາມຣູປາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຫິຕກາມຍມານສຠາວາ. ອນຸຣຸທ຺ຘາຕິ ເອກເສສນເຍນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ອາລປນໍ, ເຕເນວ ພຫຸວຈນນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ. ຂມນີຍໍ ສຣີຣໍ ຍາປນີຍໍ ຊີວິຕໍ ‘‘ກຈ຺ຈິ ໂວ ສຣີຣຎ຺ຈ ຘາເຣຕຸໍ, ຊີວິຕຎ຺ຈ ຍາເປຕຸໍ ສກ຺ກາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຕຄ຺ຆາຕິ ເອກໍສຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ເອກໍເສນ ມຍໍ ຠນ຺ເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ກຖນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຖາຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ຍຖາກຖນ຺ຕິ ວາ ເອໂກ ນິປາໂຕ ກາຣຓປຸຈ຺ຉນຕ຺ໂຖ, ເກນ ປກາເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກຎ຺ຈ ປນ ມຎ຺ເຎ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕວເສນ ອິຕເຣສມ຺ປິ ປວຕ຺ຕນໂຕ ສພ຺ເພສໍ ໂນ ເອກໍ ວິຍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຈ຺ຈິ ປນ ໂວ ອນຸຣຸທ຺ຘາຕິ ເອຕ຺ຖ ໂວຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ ວາ, ກຈ຺ຈິ ຕຸມ຺ເຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອມ຺ຫາກນ຺ຕິ ນິທ຺ຘາຣເຓ ສາມິວຈນໍ, ອມ຺ເຫສຸ ຕີສຸ ໂຍ ປຐມໍ ປຏິກ຺ກມຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
ໂກສມ຺ພກວິວາທກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ປາລິເລຍ຺ຍກຄມນກຖາວຓ຺ຓນາ
໔໖໗. ເຍນ ປາລິເລຍ຺ຍກນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ເຕ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ຍຕ຺ຖ ປາລິເລຍ຺ຍໂກ ຄາໂມ, ຕຕ຺ຖ ອວສຣີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຫຣໂປຕເກຫີຕິ ຠິງ຺ກຈ຺ຉາເປຫິ. ‘‘ໂອຄາຫິ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ນຫານໂປກ຺ຂຣຓິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.
ອຸທານຄາຖາຍໍ ປນ – ຣຖອີສສທິສທນ຺ຕສ຺ສ ນາຄສ຺ສ ຫຕ຺ຖິໂນ ເອຕໍ ວິເວກນິນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນາເຄນ ພຸທ຺ຘນາຄສ຺ສ ວິເວກນິນ຺ນຈິຕ຺ເຕນ ສເມຕິ. ກສ຺ມາ? ຍໍ ຍສ຺ມາ ເອໂກວ ຣມຕິ ວເນ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ໂຍຊນາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.
ປາລິເລຍ຺ຍກຄມນກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ອຏ຺ຐາຣສວຕ຺ຖຸກຖາວຓ຺ຓນາ
໔໖໘. ຍຖາ ຘມ຺ໂມ ຕຖາ ຕິຏ຺ຐາຫີຕິ ຍຖາ ຘມ຺ໂມ ຈ ວິນໂຍ ຈ ຐິໂຕ, ຕຖາ ຕິຏ຺ຐ, ຘມ຺ມວາທີປກ຺ເຂ ຕິຏ຺ຐາຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໔໗໓. ‘‘ໂຍ ປຏິພາເຫຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ ອິທໍ ສາມຄ຺ຄີເຠທສ຺ສ ອກາຣເກ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຍ ປນ ເຠທກາຣກາ ວິຣຸທ຺ຘາ ອລຊ຺ຊິໂນ, ເຕສໍ ປຏິພາຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເຕສໍ ສນ຺ຕກສ຺ສປິ ເສນາສນສ຺ສ ວິນາສນວຈນໂຕ. ‘‘ວິວິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາປິ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ວຣເສນາສນໍ ອທຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານມ຺ປິ ອສຎ຺ຎຕານໍ ສຎ຺ຎເຕຫິ ວິວິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.
໔໗໕. ກມ຺ມວາຈາຍ ໂອສາເຣຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາປຕ຺ຕິຍາປນ຺ນຠາວໍ ປຏິຊານິຕ຺ວາ ສມ຺ມາວຕ຺ຕເນນ ອຸກ຺ເຂປການໍ ສມຸປ຺ປນ຺ນໂອສາຣຓຈ຺ຉນ຺ທສ຺ສ ປເຄວ ຎາຕຕ຺ຕາ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນກມ຺ມວາຈາຍ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕກາ ສຍເມວ ນໍ ໂອສາເຣສຸນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.
໔໗໖. ອຕ຺ຖໂຕ ອປຄຕາຕິ ສາມຄ຺ຄີອຕ຺ຖວິຣຫິຕາ, ຕຸຈ຺ຉພ຺ຍຎ຺ຊນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.
໔໗໗. ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຈາໂຣຕິ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພສຸນ຺ທຣາຈາໂຣ. ອນປຄຕນ຺ຕິ ກາຣຓໂຕ ອນເປຕໍ. ອາທາຕພ຺ພໂຕ ຄເຫຕພ຺ພໂຕ ອາທາຍນ຺ຕິ ອາຈຣິຍວາໂທ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອາທາຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ອາຈຣິຍວາທ’’ນ຺ຕິ.
ອຏ຺ຐຫິ ທູຕງ຺ເຄຫີຕິ ‘‘ໂສຕາ ຈ ໂຫຕິ ສາເວຕາ ຈ ອຸຄ຺ຄເຫຕາ ຈ ຘາເຣຕາ ຈ ວິຎ຺ຎາຕາ ຈ ວິຎ຺ຎາເປຕາ ຈ ກຸສໂລ ຈ ສຫິຕາສຫິຕສ຺ສ ໂນ ຈ ກລຫກາຣໂກ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໘.໑໖) ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອຏ຺ຐຫິ ທູຕງ຺ເຄຫິ. ເສສເມຕ຺ຖ, ເຫຏ຺ຐາ ຈ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.
ອຏ຺ຐາຣສວຕ຺ຖຸກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນານໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.
ອິຕິ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍ ວິມຕິວິໂນທນິຍໍ
ມຫາວຄ຺ຄວຓ຺ຓນານໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.
ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ